I SA/Bd 382/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-09-16
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób rzetelny i wiarygodny swojej trudnej sytuacji materialnej, a przedstawione przez nią informacje są sprzeczne?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała w sposób rzetelny i wiarygodny swojej trudnej sytuacji materialnej. Przedstawione informacje były niepełne, sprzeczne i nie pozwalały na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek D. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku VAT. Strona podała, że utrzymuje się z pomocy rodziny, jest bezrobotna i nie posiada oszczędności. Pełnomocnik strony złożył dokumenty wskazujące na zerowy dochód i obrót, ale podał sprzeczne informacje dotyczące miejsca zamieszkania i statusu bezrobotnego. Sąd zobowiązał stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które nie zostały w pełni uzupełnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 16 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od [...] postanowił: oddalić wniosek
W dniu 7 lipca 2011r. (uzupełniony 13 września 2011 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) D. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz małoletnią córką. Jego żona uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponadto jego żona posiada mieszkanie. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z pomocy rodziny. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2011r. zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. W piśmie z dnia 12 września 2011r. pełnomocnik skarżącego złożyła kserokopie PIT-36L za [...]r. i deklaracje VAT-7 za [...]r., z których wynika zerowy dochód i obrót skarżącego. Ponadto podała, że skarżący pozostaje w rozdzielności majątkowej z małżonką, nie ma statusu bezrobotnego, mieszka z rodzicami oraz utrzymuje się z pomocy rodziny. Nie korzysta również z pomocy społecznej.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazał jakiejkolwiek inicjatywy ze swej strony w celu dogłębnego wyjaśnienia swej sytuacji materialnej. Nie przedstawił jakichkolwiek oświadczeń czy zaświadczeń stosownych organów np. o uzyskiwaniu zasiłków z pomocy społecznej czy dodatku mieszkaniowego, o statusie bezrobotnego czy też starającego się uzyskać pomoc od organizacji charytatywnych. Jeżeli nawet przyjąć, że strona nie posiada wiedzy prawnej w tym zakresie to przecież posiada ją pełnomocnik, który to od dłuższego czasu reprezentuje wnioskodawcę i powinien wiedzieć, że przy tej wysokości wpisu sądowego i w takim przedmiocie sprawy strona naprawdę musi wykazać, że znajduje się w złej sytuacji finansowej.
Poza tym skarżący w formularzu w pkt 6 PPF wskazuje, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz małoletnią córką zaś pełnomocnik podaje, że mieszka on z rodzicami. Następnie we wniosku wyraźnie zaznaczył, iż domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie podając przy tym w jakiej proporcji maiłoby to zwolnienie nastąpić. Ponadto w pkt. 11 PPF wskazuje, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku zaś pełnomocnik podaje, że nie ma statusu bezrobotnego.
Reasumując należy stwierdzić, że informacje zawarte we wniosku nie są rzetelne i wiarygodne a niekiedy nawet ze sobą sprzeczne. Z zakresu żądania zawartego w pkt 4 formularza wyraźnie wynika, że skarżący jest w stanie przynajmniej częściowo uiścić koszty sądowe.
Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Prawo pomocy zaś przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny.
Pełnomocnik skarżącego wyraźnie zaznaczyła, że jej klient nie jest osobą bezrobotną. Nie zostały również wskazane jakiekolwiek problemy zdrowotne skarżącego. Wnioskodawca ma 37 lat. Z powyższych danych wynika, że jest w sile wieku i powinien być aktywny zawodowo.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło