I SA/Bd 382/11

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-10-21

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, musi wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym określone w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA wymagają od wnioskodawcy wykazania, iż nie posiada on dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, nie naruszając przy tym koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że informacje przedstawione przez skarżącego, mimo pewnych nieścisłości, uzasadniają przyznanie prawa pomocy, biorąc pod uwagę jego brak zatrudnienia, brak stałych dochodów i utrzymywanie się z pomocy rodziny, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku VAT za 2003 r. Wniosek został oddalony przez referendarza sądowego z uwagi na nieścisłości i sprzeczności w podanych informacjach. Po złożeniu sprzeciwu, w którym pełnomocnik skarżącego wyjaśnił wątpliwości, sprawa trafiła do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Ł. o przyznanie prawa pomocy zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca do czerwca 2003r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W dniu 7 lipca 2011r. skarżący złożył wniosek (formularz PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza wnioskodawca podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz małoletnią córką. Jego żona uzyskuje dochód w wysokości [...]zł brutto miesięcznie. Ponadto jego żona posiada mieszkanie. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z pomocy rodziny. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 12 sierpnia 2011r. zobowiązujące stronę skarżącą do przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową pełnomocnik skarżącego złożyła kserokopie PIT-36L za 2009r. i deklaracje VAT-7 za 2010r., z których wynika zerowy dochód i obrót skarżącego. Ponadto podała, że skarżący pozostaje w rozdzielności majątkowej z małżonką, nie ma statusu bezrobotnego, mieszka z rodzicami, nie ponosząc z tego tytułu kosztów oraz utrzymuje się z pomocy rodziny. Nie korzysta również z pomocy społecznej. Rozpatrując złożony wniosek, Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 16 września 2011 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Referendarz wskazał, że informacje zawarte we wniosku nie są rzetelne i wiarygodne, a niekiedy nawet ze sobą sprzeczne. Podkreślił, że skarżący wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, nie podając przy tym w jakiej proporcji miałoby to zwolnienie nastąpić. Jednocześnie z okoliczności tej wynika, że przynajmniej częściowo może uiścić koszty sądowe. W złożonym sprzeciwie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił niejasności, które w ocenie Referendarza dyskwalifikowały wniosek o przyznanie prawa pomocy. Podał m.in., że w jego ocenie posiadanie statusu bezrobotnego to bycie zarejestrowanym bezrobotnym, a nie potoczne bycie osobą bez pracy, czyli sytuacja w której znajduje się skarżący. Wyjaśnił, że skarżący znajduje się w rozdzielności majątkowej z żoną przez co zdaniem pełnomocnika nie może ona być uważana za domownika skarżącego. Córka skarżącego jest małoletnia. Skarżący mieszka w mieszkaniu należącym do rodziców i nie ponosi z tego tytułu wydatków. Nie oznacza to jednak, że prowadzi gospodarstwo domowe z rodzicami. Sprecyzował jednocześnie, że skarżący wnosi o przyznanie pomocy prawnej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Na wstępie należy zauważyć, iż przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym określono w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie, z którym przyznanie tego przywileju w tym zakresie następuje, gdy osoba wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To strona bowiem powinna we wniosku wykazać, że istnieje przesłanka pozytywna dla przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony rzetelnie i powinny w nim się znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę w tym zakresie. Zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w późniejszych pismach (w tym w sprzeciwie) informacje, dotyczące sytuacji materialnej skarżącego uzasadniają - zdaniem Sądu - przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd wziął pod uwagę, że zgodnie z oświadczeniem skarżący nie jest nigdzie zatrudniony, nie osiąga stałych dochodów i korzysta z pomocy rodziny. Oceniając sytuację materialną wnioskodawcy i biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku (złożone pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy z art. 233 § kodeksu karnego), że jedynym dochodem trzech osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym jest [...]zł brutto uzyskiwane przez żonę z tytułu umowy o pracę, to nie zmienia oceny Sądu, iż skarżący nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych kwot na opłacenie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący we wniosku nie wskazał wprawdzie jaką kwotę przeznacza na zakup żywności oraz opłacenie rachunków, podał, że utrzymuje się z pomocy rodziny, jednak powyższa okoliczność, przy przyjęciu najniższej wysokości tych wydatków, nie powoduje trudności w obiektywnej ocenie jego realnych możliwości finansowych. W związku z tym Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło