I SA/Bd 385/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-09-20

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut zobowiązanego dotyczący prowadzenia egzekucji wyłącznie wobec niego, pomimo istnienia innych współodpowiedzialnych wspólników spółki cywilnej, może być podstawą do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzut dotyczący prowadzenia egzekucji wyłącznie wobec jednego ze wspólników spółki cywilnej, mimo solidarnej odpowiedzialności pozostałych, nie mieści się w katalogu podstaw zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym określonym w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Solidarna odpowiedzialność oznacza, że wierzyciel może dochodzić wykonania obowiązku od wszystkich zobowiązanych lub tylko wybranych przez siebie.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując istnienie obowiązków podatkowych i wskazując na dokonane wpłaty. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za nieuzasadnione, stwierdzając, że przedstawione dowody wpłat nie dotyczyły należności objętych tytułami wykonawczymi lub zostały już uwzględnione. Skarżący w zażaleniu i skardze podniósł dodatkowo zarzut, że egzekucja prowadzona jest wyłącznie wobec niego, mimo istnienia trzech innych współodpowiedzialnych wspólników spółki cywilnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. uznające wniesiony zarzut zobowiązanego, J. S., w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]. obejmujących zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) za grudzień 2005r., styczeń, maj i czerwiec 2006r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2006 r. w kwocie należności głównej [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę prawną należności objętych tytułami wykonawczymi stanowi decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...]. orzekająca o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników rozwiązanej spółki cywilnej U. S. z siedzibą w B., w tym J. S., za zobowiązania podatkowe tej Spółki. Organ przedstawił, że [...]. doręczono zobowiązanemu odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych i w tym dniu poborca skarbowy spisał również protokół o stanie majątkowym. Pismem z dnia [...]. J. S. (Skarżący) złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, kwestionując istnienie obowiązków wskazanych w tytułach wykonawczych, z uwagi na dokumenty potwierdzające, że w 2006 roku dokonane zostały wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Po analizie przedłożonych przez Skarżącego dokumentów ustalono, że nie dotyczą one należności objętych tytułami wykonawczymi w sprawie. W efekcie postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. uznał wniesiony przez zobowiązanego zarzut w za nieuzasadniony. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy, podniósł, że niezasadnie egzekucja jest prowadzona wyłącznie wobec jego osoby pomimo, że wspólników było jeszcze trzech, tj. U. Sp. z 0.0., T. Sp. z 0.0. w likwidacji oraz Z. S. Za nieuzasadnione i niesprawiedliwe uznał wybiórcze traktowanie jego osoby przez Urząd, który nie zadał sobie trudu rozciągnięcia egzekucji także na pozostałych wspólników. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., działając jako organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem, wydał rozstrzygnięcie na mocy art. 34 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 24 poz 151 ze zm. dalej "ustawa pea"). Organ odwoławczy stwierdził, że postawiony przez zobowiązanego zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem, jak wynika z materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy, większość przedstawionych przez niego dowodów wpłat nie dotyczy obowiązków objętych postępowaniem w sprawie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe U. S., określonych w tytułach wykonawczych z dnia [...]. Natomiast te pokwitowania, które dotyczą należności wskazanych w przedmiotowych tytułach wykonawczych zostały już wcześniej uwzględnione w rozliczeniu. Organ wyjaśnił, że decyzja z [...]. orzekająca o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe U. S., stanowiąca podstawę należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi obejmuje jedynie te zaległości spółki, które pozostały po pomniejszeniu o dokonane uprzednio wpłaty. W związku z powyższym organ podkreślił, iż dokonana przez organ egzekucyjny kontrola wszystkich przedłożonych przez stronę (w dniu [...]., a następnie [...].) pokwitowań jednoznacznie wskazuje, że kwoty zaległości ujęte w tytułach wykonawczych z dnia [...]. są prawidłowe i uwzględniają kwoty wyegzekwowane na tytuły wykonawcze wystawione na spółkę cywilną U. S. Organ odwoławczy nie zgodził się również z twierdzeniem podniesionym na etapie zażalenia, iż egzekucję za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej U. S. prowadzi się wyłącznie wobec J. S., wskazał, że jak wynika z akt sprawy, wierzyciel i organ egzekucyjny podjął odpowiednie działania zmierzające do wyegzekwowania zaległości spółki U. S. od jej byłych wspólników. Organ egzekucyjny w związku z zaległościami podatkowymi nieistniejącej spółki cywilnej U. S. prowadzi równolegle postępowanie egzekucyjne z majątku pozostałych wspólników. Ponadto Dyrektor zaznaczył, iż postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej za długi spółki cywilnej U. S. prowadzone było z uwzględnieniem solidarnego charakteru tej odpowiedzialności. Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż działania organu egzekucyjnego były właściwe, natomiast zarzut postawiony przez zobowiązanego należało uznać za niezasadny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu Skarżący, podobnie jak w zażaleniu, zarzucił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest jedynie z jego majątku, w sytuacji, gdy wspólników było czterech. Strona zauważyła, iż niezrozumiałym jest, dlaczego były wspólnik – Spółka U., która nadal funkcjonuje i posiada majątek, nie płaci należnych zobowiązań. W świetle powyższego skarżący czuje się pokrzywdzony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W tym miejscu należy podkreślić, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że niniejsze postępowanie zainicjowane zostało pismem Skarżącego z dnia [...], które organ – z uwagi na treść i termin tego pisma – zasadnie potraktował jako zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, w którym Skarżący ma status zobowiązanego. W przedmiotowym piśmie Skarżący powołał się wyłącznie na okoliczność odnalezienia dokumentów potwierdzających dokonanie w 2006r wpłat na poczet zaległości. Organ zapoznał się z dokumentami wpłat, na które powoływał się Skarżący; kserokopie potwierdzeń wpłat organ dołączył do akt administracyjnych. Tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzone było postępowanie egzekucyjne w sprawie opiewały na kwotę [...] (tytuł [...]) oraz kwotę [...] (tytuł [...]). Analiza przedłożonych dowodów wpłat (wszystkie pochodzą z 2006r), na które powołał się Skarżący wykazała, że w części nie dotyczyły one należności objętych przedmiotowymi tytułami, a w części zostały uwzględnione przed wystawieniem tytułów wykonawczych. W tytułach wpłat wskazano, że dotyczą one tytułów wykonawczych o innych numerach ([...], [...], [...], [...]), większość należności objętych tymi tytułami dotyczyła postępowania egzekucyjnego wobec spółki cywilnej U. S. i nie była w ogóle objęta postępowaniem w sprawie przeniesienia odpowiedzialności. Jedynie pokwitowanie dotyczące tytułu [...] obejmowało należność spółki, która nie została uregulowana w całości, stąd w brakującej części objęta została postępowaniem w sprawie przeniesienia odpowiedzialności, a różnica ujęta została w tytule wykonawczym [...]. Skarżący nie kwestionował powyższych wyjaśnień organu zawartych zarówno w postanowieniu wydanym w pierwszej instancji, jak również niezależnie, w piśmie z [...]. W zażaleniu na postanowienie Skarżący podniósł nowe argumenty dotyczące niezasadności prowadzenia egzekucji wyłącznie przeciwko niemu w sytuacji, gdy zobowiązani na tej samej podstawie są jeszcze trzej inni wspólnicy. Te same zarzuty wskazane zostały w skardze do sądu administracyjnego. Analizując przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie, należy wskazać, że podstawowym środkiem obrony zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym jest zarzut, który zgodnie z art. 33 ustawy pea noże opierać się na jednej ze wskazanych w nim przesłanek: 1) wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku; 2) odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błędu, co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienia wymogów określonych w art. 27. Powyższy katalog ma charakter enumeratywny, co oznacza, że wymienia wszystkie podstawy zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Mieści się nim podnoszona przez Skarżącego okoliczność, że należność została uregulowana, wobec czego obowiązek objęty tytułami wykonawczymi nie istnieje. Tak sformułowany zarzut został rozpatrzony w postanowieniach organów obu instancji i w istocie stanowisko w tym zakresie nie było przez Skarżącego kwestionowane. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, organy wykazały, że wpłaty, na które powoływał się Skarżący nie wpływały na zakres postępowania egzekucyjnego w sprawie, co do obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Jednocześnie Sąd zauważa, że zarzut (zażalenia i skargi do sądu), że organ egzekucyjny egzekwuje należność wyłącznie od Skarżącego z pominięciem innych zobowiązanych osób, nie mieści się w treści żadnej z wymienionych wyżej podstaw zarzutów. Nie ma bowiem wątpliwości co do tego, że Skarżący jest zobowiązanym w sprawie a jego odpowiedzialność z pozostałymi byłymi wspólnikami spółki cywilnej U. S. ma charakter solidarny. Oznacza to, że wierzyciel może dochodzić wykonania obowiązku od wszystkich zobowiązanych albo tylko wybranych przez siebie. Solidarnie zobowiązani mają bowiem wzajemnie roszczenia regresowe z tytułu wykonania obowiązku ciążącego na wszystkich solidarnie. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego i egzekucji wyłącznie wobec Skarżącego nie jest działaniem niezgodnym z prawem. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że wniesiony zarzut został zgodnie z prawem oceniony przez organy w sprawie, wobec czego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło