I SA/Bd 39/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-02-24

Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności ani ważny interes strony lub interes publiczny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił sytuację materialną i rodzinną skarżącego. Nie stwierdzono całkowitej nieściągalności należności, a przedstawione okoliczności, w tym prowadzenie działalności gospodarczej przez żonę skarżącego i fakt, że nie on sam sprawuje opiekę nad schorowanymi członkami rodziny, nie uzasadniały umorzenia mimo braku całkowitej nieściągalności. Decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, a sąd ocenił jedynie legalność procesu decyzyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący M. H. domagał się umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Prezes ZUS odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności z uwagi na skuteczną egzekucję oraz brak przesłanek uzasadniających umorzenie mimo braku nieściągalności. Skarżący podniósł, że jest bezrobotny, jego działalność upadła, a sytuacja rodzinna jest trudna z powodu chorób członków rodziny. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, uznając, że nie zaszły przesłanki do umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę Sygn. akt I SA/Bd 39 /09 UZASADNIENIE Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T., decyzją z dnia [...]. odmówił M. H. umorzenia należności z tytułu składek na : ubezpieczenia społeczne za okresy od [...] roku do [...] roku w kwocie [...] zł., ubezpieczenia zdrowotne za okresy od [...] roku do [...] roku w kwocie [...] zł Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] roku do [...] roku w kwocie: [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że powodem negatywnej decyzji był fakt niestwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, z uwagi na skuteczną egzekucję prowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., oraz uznanie, że zgromadzone w sprawie materiały dowodowe nie wykazały aby spłata tych należności pozbawiłaby stronę i jej rodzinę możliwości zaspakajania niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne /Dz. U. z 2003r. nr 141 poz. 1365 ze zm.). Organ wskazał, że w wyniku prowadzonego postępowania, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że zobowiązany w okresie od [...]. do [...]. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "S." w G., przy ul. B. [...] na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] wydanego przez Urząd Miejski w G. Zgodnie z zeznaniem podatkowym skarżącego (PIT-36) za rok [...]dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej wyniósł [...] zł. Obecnie skarżący nie wykazuje żadnych źródeł dochodu i nie jest zgłoszony do ubezpieczeń. Od [...] roku zobowiązany został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez żonę, prowadzącą działalność gospodarczą . Dochód żony z ww. tytułu wynoszący w [...] roku [...] zł został utracony ponieważ zgodnie z informacją zawartą we wniosku skarżącego z [...]roku, w której wskazał, że firma żony jest od początku roku na stracie. Strona zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jej rodziców w G. przy ul. B. [...]. Nie jest właścicielem żadnych nieruchomości, udziałów w firmach i przedsiębiorstwach, papierów wartościowych, wierzytelności. Posiada jedynie podstawowy sprzęt RTV i AGD oraz majątek ruchomy, który pozostał po zakończonej działalności gospodarczej: sieć bezprzewodowa, sprzęt komputerowy oraz samochód marki F., który jest obciążony cesją praw na rzecz banku. W związku z odmową organu I instancji skarżący wnioskiem z dnia [...] r. wniósł o ponowne rozpatrzenie możliwości umorzenia przedmiotowych należności, wskazując , iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, działalność musiał zamknąć ponieważ nie był w stanie sam jej prowadzić. Podniósł, że nie stać go na pracowników, gdyż cały przychód firmy został zajęty przez Urząd Skarbowy, co doprowadziło do trudnej sytuacji finansowej rodziny. Ponownie podał, że firma żony także została pogrążona i nie jest w stanie spłacać wszystkich zobowiązań, gdyż jest na stracie od początku roku. W opinii strony częściowe umorzenie zaległości lub odsetek od tych zaległości dałoby jego rodzinie szansę na łatwiejszy start. Dodatkowo wspomniał również o zaległościach wobec Urzędu Skarbowego, TP S.A. i banków, które także musi spłacić. W dniu [...] roku złożył dodatkowo zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] roku potwierdzające, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia [...]roku i również od tej daty nie posiada prawa do zasiłku. Jednocześnie oświadczył, że całe mienie zostało wycenione i skonfiskowane oraz, że będzie sprzedane przez komornika. Z uwagi na brak w chwili obecnej funduszy na bieżące potrzeby korzysta z żoną z pomocy rodziny. Skarżący wskazał, że jego rodzice ciężko chorują: ojciec jest sparaliżowany, a matka w obecnej chwili nie może chodzić i czeka ją operacja. Matka żony zobowiązanego jest po ciężkim zawale i również wymaga stałej opieki. W związku z tym na chwilę obecną skarżący nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej, a tym samym spłacać zaległości wobec ZUS, US i innych instytucji. Skarżący do akt sprawy dołączył kartę leczenia szpitalnego swego ojca L. z której wynika, że jest po przebytym w [...] roku udarze niedokrwiennym mózgu pod postacią niedowładu połowicznego lewostronnego i zaburzeń mowy po rehabilitacji objawy niedowładu ustąpiły, pozostawiając niewielkie trudności w wysławianiu. Wskazał, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. orzeczeniem z dnia [...] roku uznała L. H. za całkowicie niezdolnego do pracy i jednocześnie niezdolnego do samodzielnej egzystencji od [...] roku. Jak również informacje o stanie zdrowia swej matki G. , u której stwierdzono znaczny stopień zwężenia tętnic biodrowych z blokiem hemodynamicznym po stronie prawej i duży stopień ograniczenia przepływu po stronie lewej oraz kartę leczenia szpitalnego teściowej H. W., która przeszła ostry zawał serca ściany przedniej. Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku skarżącego i zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie przesłanka z art. 28 ust 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 roku, Nr 11, poz. 74), tj. całkowita nieściągalność. Organ zauważył, że w stosunku do figurujących na koncie płatnika zaległości prowadzona była skuteczna egzekucja za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., a ostatnia wpłata z dnia [...]. wynosiła [...] zł. Organ wskazał, że zobowiązany występował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o układ ratalny (wniosek z dnia [...] i [...].), jednak z uwagi na niewywiązanie się z warunków, dotyczących spłaty zadłużenia w układzie ratalnym, odmówiono udzielenia ulgi. Zobowiązany bowiem podpisał w dniu [...] roku umowy o rozłożeniu na raty przedmiotowych należności. Z tego również powodu Zakład jako wierzyciel wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, iż nadal brak jest podstaw do zakwalifikowania sytuacji materialnej strony jako stanu wskazanego w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365 ze zm.). Wyjaśnił, że Zakład udzielił skarżącemu na jego wniosek ulgi w postaci układu ratalnego. Zadłużenie zostało rozłożone na 60 rat by jego spłata nie zagrażała jego dalszej egzystencji rodziny. Jednak skarżący, pomimo pisemnego zobowiązania do dokonania wpłaty - nie uregulował zobowiązania z układu ratalnego. W opinii organu istotnie sytuacja materialna i rodzinna strony jest trudna lecz nie znaleziono podstaw do zakwalifikowania jej jako stanu wskazanego w art. 28 ust. 3a ww. ustawy oraz w przywołanym rozporządzeniu. Organ wyjaśnił, że żona zobowiązanego prowadzi działalność gospodarczą zatrudniając pracowników. Podkreślił, iż uwzględniono trudną sytuację skarżącego rozkładając przedmiotowe zadłużenie na dogodne raty. Dodał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może rezygnować z dochodzenia swych wierzytelności. Nie istnieją przepisy prawa, które zwalniałyby z obowiązku opłacania składek płatnika znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej. ZUS jako wierzyciel nie może uwzględniać interesów innych wierzycieli dłużnika np. banków, a płatnik nie ma podstaw, aby przedkładać ich interesy ponad zobowiązania względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Prowadzenie działalności gospodarczej, której niewątpliwym celem jest osiągnięcie zysku, nierozerwalnie związane jest z ryzykiem, które w żaden sposób nie może obciążać ZUS. Każdy podmiot gospodarczy powinien bowiem liczyć się z koniecznością ponoszenia nie tylko podatków, ale i składek na ubezpieczenia. Organ podkreślił również fakt, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają co do zasady zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi zaś wyraz definitywnej rezygnacji Zakładu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publiczny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, Zakład zobligowany jest do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. W skardze do Sądu strona stwierdziła, że w jej ocenie zaskarżona decyzja jest stronnicza i nie dba o interes obywatela. Zdaniem skarżącego niewywiązanie się z układu ratalnego nie było jego winą, albowiem niejednokrotnie był wprowadzany w błąd przez pracowników ZUS. Strona zauważyła, że ma prawo występować kilkukrotnie o układ ratalny. Stwierdziła, że ZUS po raz kolejny uzasadniając swoją decyzję cytuje te same fragmenty ustaw czy rozporządzeń, nie zważając w ogóle na jej sytuację. Skarżący ponownie podkreślił, że opłacenie tych należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, pozbawiłoby to możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Strona zaznaczyła, że układ ratalny podpisała niejako pod przymusem, gdyż urzędnik ZUS oświadczył jej, że musi to podpisać a postępowanie o umorzenie toczyć się będzie odrębnym torem, a gdyby nie podpisała układu to juz nigdy nie będzie miała na niego żadnych szans. Ponadto skarżący zarzucił organom brak kompetencji w działaniu, nierzetelność informacji i wrogi stosunek wobec jego osoby. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia : przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa, co oznacza, że skarga podlega oddaleniu. Rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podjęte zostało na podstawie art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej u.s.u.s. (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadkach gdy : zachodzi ważny interes osoby zobowiązanej lub interes publiczny (stan finansów ubezpieczeń społecznych). Zgodnie z regulacją przewidzianą w powołanych przepisach decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w dotychczasowym orzecznictwie. Powszechnie panuje zgoda co do tego, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie tak, jak w przypadku rozpoznawanej sprawy, ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06). Uznanie ograniczają przesłanki nieściągalności nakreślone przez ustawodawcę we wspomnianym powyżej art. 28 ust. 3. Stanowią one katalog zamknięty, sformułowano je bowiem w sposób wyczerpujący. Natomiast norma w art. 28 ust. 3b, - zawiera delegację dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, do określenia w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a) - szczegółowych zasad umarzania, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Przywołana regulacja pozwala na sprecyzowanie innych niż "całkowita nieściągalność" przypadków zastosowania ulgi w postaci umorzenia. Wypełniając ustawowy obowiązek unormowania innych przypadków umożliwiających skorzystanie z ulgi Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365 ze zm. ), postanowił w § 3 ust. 1, że : Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zwrot w szczególności oznacza, iż w zakresie tego przepisu mieszczą się wszystkie przypadki, które będą spełniały warunki w nim określone, tj. przypadki, gdy zobowiązany w ich ramach wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Należy zauważyć, że taka konstrukcja przepisu zobowiązuje Zakład podczas postępowania prowadzonego w przedmiocie przyznania umorzenia do szczególnie wnikliwej oceny sytuacji zobowiązanego pod kątem przesłanek warunkujących umorzenie, określonych w punktach 1-3 § 3 ust. 1 rozporządzenia oraz wszystkich przypadków do nich podobnych, a zarazem mieszczących się w treści § 3 ust. 1. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności. Ustalony w toku postępowania stan majątkowy zobowiązanego wskazuje jednoznacznie na możliwość ściągnięcia należności z tytułu składek. W tym zakresie zatem nie było możliwości zastosowania instytucji uznania, o której to mowa w art. 28 ust. 2 omawianej ustawy. Sytuacja materialna skarżącego została, jak wynika z materiału dowodowego, rozważona w sposób wnikliwy, w kontekście przesłanek zawartych w rozporządzeniu, w szczególności w oparciu o treść § 3 ust. 1 pkt 1. Z powołanego przepisu wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jak wynika z akt sprawy żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą i zatrudnia pracowników. Ponadto, jak podniósł organ egzekucja należności nie była bezskuteczna. A więc nie zachodzi całkowita nieściągalność , o której mowa w cytowanym przepisie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W cyt. rozporządzeniu w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia - mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Warunkiem jest wykazanie przez wnioskodawcę, że jego stan majątkowy i sytuacja rodzinna nie pozwala na opłacenie należności, ponieważ wiąże się to z poważnymi skutkami dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności pozbawiłoby jego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) gdy poniósł straty materialne, które były wynikiem klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia a opłacenie należności pozbawiłoby go możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) gdy on jest przewlekle chory lub istnieje konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny a to pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Sąd stwierdza, że taka sytuacja w sprawie nie zachodzi gdyż żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, z której utrzymuje się 3 osobowa rodzina. Zatrudnia też pracowników. Ponadto jak podnosi sam skarżący korzystają z pomocy rodziny. Rodzice skarżącego i matka żony to osoby schorowane. Skarżący jednak nie wykazał, że to on musi sprawować nad nimi opiekę i dlatego nie może podjąć zatrudnienia. Istotnie są to osoby chore ale nie samotne i pozbawione środków do życia. Na marginesie należy zauważyć, że skarżący jest bardzo młodym i zdrowym człowiekiem, z wykształcenia informatykiem i nie ulega wątpliwości, że będzie chciał zmienić swoją sytuację materialną i znaleźć pracę. Należy podkreślić, że ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej obciąża przede wszystkim osobę, która taką działalność prowadzi. Nie można tego ryzyka przekładać na Skarb Państwa a w konsekwencji na obywateli. Zobowiązany rozpoczynając działalność gospodarczą w roku [...] musiał mieć świadomość, iż należy regulować zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tego rodzaju obciążenia dotyczą przecież wszystkich przedsiębiorców. Jak wynika z akt sprawy zaległości wobec ZUS - u obejmują prawie cały okres prowadzenia działalności tj. od [...] r. do [...]r. W tym okresie skarżący uzyskiwał dochody , nawet za rok [...] w złożonej deklaracji wykazał go w kwocie [...] zł. Oznacza, to, że pomimo dochodu nie regulował zobowiązań wobec ZUS-u. Zaistniała sytuacja jest również konsekwencją takich działań skarżącego. Należy zauważyć, że skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze podnosi, że wniosek o umorzenie można składać wielokrotnie, dopóki zaległość istnieje. Także wnioski o układ ratalny, co znalazło wyraz w stanie faktycznym sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych bowiem zawarł ze skarżącym umowę Nr [...] i wyraził zgodę na rozłożenie zaległości na 60 rat. Skarżący taki układ podpisał w dniu [...], ale się z niego nie wywiązał, gdyż pomimo zapewnień na piśmie, nie uiścił żadnej raty. Ta okoliczność wyraźnie wskazuje, że wbrew opinii strony organ wziął pod uwagę jego trudną sytuację i wyraził zgodę na rozłożenie należności na raty, aby nie obciążać budżetu rodziny natychmiastową spłatą w pełnej wysokości . Decyzja o umorzeniu należności należy do decyzji uznaniowych. To oznacza, że Ustawodawca pozostawił organowi swobodę wyboru rozstrzygnięcia, co do przyznania lub odmowy umorzenia, nawet przy zaistnieniu którejś z przesłanek pozwalających na umorzenie. Powyższe oznacza, że kompetencje do umorzenia należności z tytułu składek posiada wyłącznie organ rozstrzygający sprawę, a Sąd może jedynie ocenić legalność wydanego indywidualnego aktu administracyjnego, w tym wypadku decyzji. Taki charakter decyzji ogranicza rolę Sądu wyłącznie do kontroli samego procesu dochodzenia do ustaleń, czy w sprawie zaszły przesłanki umorzenia i czy organ dokonał wszelkich niezbędnych kroków, pozwalających na wyjaśnienie sytuacji materialnej i rodzinnej podatnika. A przypadku wydania decyzji uznaniowej czy nie przekroczył granic swobodnego uznania. Jak wynika z akt sprawy - organ nie stwierdził przesłanek pozwalających na umorzenie ( tj. art.28 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., - co oznacza, że organ odszedł od uznania poprzestając wyłącznie na stwierdzeniu, ze w sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie. To stwierdzenie oznacza, że kontroli Sądu podlegał sam proces dochodzenia do takich ustaleń. Zdaniem Sądu organy dokonały wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Mając na względzie powyższe - Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło