I SA/Bd 39/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wynagrodzenia za pracę postanowił: 1.ustanowić adwokata 2.oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca w dniu 21 lutego 2012 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek (formularz PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Uzasadniając wniosek wskazała na trudną sytuację majątkową. Posiada zadłużenie w stosunku do ZUS w wysokości około [...] tys. zł. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Zamieszkując u córki partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Według zaświadczenia z dnia 14 lutego 2012r. skarżąca w styczniu 2012r. uzyskała łączny dochód w wysokości [...] zł ( z czego [...] zł stanowiła nagroda za wysługę lat) zaś miesięczne wynagrodzenie wynosi [...] zł. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 21 lutego 2012r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. W sprzeciwie strona podniosła, że jej wynagrodzenie do października podlegało zajęciu przez komornika i otrzymywała kwotę jedynie [...] zł. Dopiero obecnie z uwagi na toczącą się sprawę, otrzymuje pełne wynagrodzenie. Strona podała, że ma zaległości w opłatach, w których partycypuje z córką. Mieszkanie, w którym zamieszkuje razem z córką i wnuczką jest zadłużone w Spółdzielni Mieszkaniowej na kwotę około [...] zł. Pomimo tego, że stara się wraz rodzina płacić rachunki na bieżąco nie jest w stanie wyrównać zaległości, które powstały podczas egzekucji wynagrodzenia przez ZUS. Podała, że poniosła wydatki na: prąd [...] zł, wodę [...] zł, czynsz [...] zł, media [...] zł. Dodała, że zaległość wobec ZUS wynosi ok. [...] tyś. złotych i jest to kwota która wciąż jest aktualnym zadłużeniem. Wnioskodawczyni zgadza się, że należności sądowe są należnościami publicznoprawnymi i powinny być uiszczane w pierwszej kolejności jednak takimi należnościami są też zaległe składki wobec ZUS. Broniąc swoich racji przed Sądem nie może przedkładać tej sprawy ponad własne zdrowie, życie czy też fakt posiadania miejsca do zamieszkiwania. Priorytetem dla strony jest zakup żywności, a nie wynajęcie adwokata, na którego musiałaby zapewne wydać całe swoje wynagrodzenie. Do sprzeciwu strona dołączyła m.in. informację spółdzielni mieszkaniowej o wysokości zaległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W tym miejscu Sąd pragnie wskazać na przepis art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidujący ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dotyczy ona postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności tytułu nieuiszczonych składek na ubezpieczenie społeczne. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia : " z zakresu ubezpieczeń społecznych" wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii. Wobec tego należy przyjąć, iż każda sprawa sądowoadministracyjna, mająca źródło roszczenia w instytucji ubezpieczeń społecznych kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej. Z tej przyczyny, skoro strony nie obciąża obowiązek opłacenia kosztów sądowych, to wniosek w tym zakresie podlega oddaleniu, nie wywołując żadnych negatywnych skutków dla zainteresowanego. Z kolei badając zasadność ustanowienia adwokata z urzędu należy przywołać treść regulacji zawartej art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – uprawnienia do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To strona bowiem powinna we wniosku wykazać, że istnieje przesłanka pozytywna dla przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony rzetelnie i powinny w nim się znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Na korzyść strony przemawia zamysł ustawodawcy, który nie obciążył wnioskującego obowiązkiem udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia odpowiednich faktów. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przedstawione przez wnioskodawcę w tym zakresie. Zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie informacje, dotyczące sytuacji materialnej skarżącej uzasadniają - zdaniem Sądu - przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd wziął pod uwagę, że zgodnie z oświadczeniem skarżąca uzyskuje dochód w postaci wynagrodzenia w kwocie [...] zł brutto, z którego ponosi wydatki z tytułu kosztów utrzymania , partycypując w kosztach z tytułu opłat ponoszonych przez córkę z którą mieszka. Nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Jednocześnie obciążona jest zobowiązaniami z tytułu zaległych składek dla ZUS oraz czynszu. W konsekwencji z treści oświadczeń oraz dokumentów przedłożonych w niniejszym postępowaniu wynika, że wnioskująca spełnia przesłanki wskazane w ustawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art.239 pkt 1 lit. e , art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.