I SA/Bd 40/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia w 2011 r. lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wraz ze skargą wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką, którego miesięczny dochód z tytułu umowy o pracę skarżącego wynosi [...] zł netto. Skarżący wskazał, że po sprzedaży lokalu w T. nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego albowiem upadł deweloper. Musi spłacać kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata wynosi [...] zł. Dodatkowo wnioskodawca spłaca kredyt na wykończenie mieszkania w kwocie [...] zł. Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca podał czynsz – [...] zł oraz prąd [...] zł. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżący przedłożył: zeznania podatkowe za lata 2013-2014 z których wynika, że za powyższy okres uzyskał dochód w kwotach [...]zł oraz [...]zł; wyciąg z rachunku bankowego oraz karty kredytowej; porozumienie zmieniające warunki pracy z dnia [...]2015r.; notę księgową; wydruki z przelewów za TV kablową, telefon, rat kredytów, energii, alimenty, utrzymanie nieruchomości, za fakturę; oświadczenie o nieposiadaniu oszczędności; poświadczoną za zgodność kserokopię umowy kredytowej. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżący, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. Obecnie skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 495 zł. Z przedłożonych dokumentów tj. PIT-37 za lata 2013-2014 wynika, że za powyższy okres skarżący wykazał uzyskał znaczny dochód w kwotach [...] zł oraz [...]zł. Zatem nic nie stało na przeszkodzie aby z uzyskiwanego dochodu skarżący zabezpieczył środki finansowe na opłacenie skargi. Tym bardziej, że zarówno przed organami podatkowymi oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który bez wątpienia posiada wiedzę w zakresie kosztów związanych z wniesieniem skargi. Po drugie wskazać należy, że skarżący powołując się na swoją trudną sytuację finansową eksponuje okoliczność spłat rat kredytów tj. hipotecznego oraz zaciągniętego na wykończenie mieszkania (wyposażenie łazienki, kuchni i pokoju dziecięcego – tak w uzasadnieniu wniosku pkt 5 formularza). Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii posiadanego zadłużenia zauważyć należy, że zobowiązania cywilnoprawne (m.in. raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowania sądowoadministracyjnego na Skarb Państwa, a tym samym na innych podatników (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13). Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą, skoro z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący na bieżąco spłaca raty kredytów. Wymaga również podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06). W kontekście powyższego wskazać należy, że minimalne wynagrodzenie za pracę w 2016r. wynosi 1.850,00 zł brutto miesięcznie (vide: § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2014 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1385), co daję kwotę 1355,69 zł netto. Natomiast dochód w gospodarstwie domowym skarżącego znacznie przekracza kwotę, o której mowa w powyższym rozporządzeniu. Istotne znaczenie dla oceny wykazania podstaw przyznania prawa pomocy ma również fakt, że strona chociaż jak twierdzi znajduje się w trudnej sytuacji finansowej samodzielnie podjęła decyzję o sfinansowaniu udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika w pierwszej kolejności, tj. przed zabezpieczeniem środków na opłacenie wpisu sądowego od wnoszonej skargi. Istotny w tym zakresie jest fakt, że dla wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie jest konieczny, w przeciwieństwie do uiszczenia wpisu sądowego, udział profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem referendarza sądowego nie można przenosić na budżet państwa i ogół podatników ewentualnych konsekwencji wyboru dokonanego w przez stronę skarżącą, bez względu na moment dokonania tego wyboru, w wyżej wskazanym zakresie, tj. braku środków pieniężnych na opłacenie m. in. wpisu sądowego od skargi. Orzekający dostrzega również okoliczność, że jak wynika z przedłożonego porozumienia zmieniającego warunki pracy i płacy od dnia [...] 2016r. skarżący otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł, jednakże mając na uwadze uzyskiwane wcześniej wynagrodzenie tj. ponad [...] zł mógł poczynić stosowne oszczędności celem zabezpieczenia środków finansowych na opłacenie wpisu sądowego od skargi. Odnosząc się do przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wskazać należy, że oprócz wynagrodzenia za pracę skarżący dokonuje na rachunek bankowy wpłat własnych (w okresie od [...] 2015r. do [...] 2016r. dokonano wpłat własnych w łącznej kwocie [...] zł oraz tylko raz [...] 2016r. dokonano wpłaty kartą kwoty w wysokości [...] zł). Zatem stwierdzić należy, że skarżący posiada inne środki finansowe, oprócz tych wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy których jednak nie ujawnia. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania, które jak wskazano wcześniej sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 495 zł. . Końcowo zaakcentować również należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżący do takich osób nie należy Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.