I SA/Bd 41/16
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-10-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca posiada znaczny majątek i wysokie dochody, mimo że deklaruje stratę z działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca posiada znaczny majątek (nieruchomości, samochody) i wykazywał wysokie dochody w poprzednich latach, co wyklucza możliwość zaliczenia go do grona osób ubogich. Ponoszenie wydatków związanych ze spłatą prywatnoprawnych zobowiązań (np. kredytów, leasingu) nie może być podstawą do przerzucenia ciężaru kosztów postępowania na Skarb Państwa.Stan faktyczny
Strona złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca zadeklarował prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i dziećmi, brak oszczędności, ale wskazał na posiadanie znacznego majątku w postaci nieruchomości i pojazdów. Deklarował stratę z prowadzonej działalności gospodarczej, ale wykazywał wysokie dochody w poprzednich latach. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie odrzucony.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 02 marca 2016 r. o przyznaniu prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2010 r. i poszczególne miesiące od marca do grudnia 2010 r. postanowił: odmówić zmiany postanowienia z dnia 02 marca 2016 r.
Postanowieniem z dnia 02 marca 2016r. Referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy.
Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła sprzeciw.
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
W dniu 27 września 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony na urzędowym formularzu kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, córką oraz pasierbem. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Jako majątek wnioskodawca wskazał domy: o pow. [...] m˛ - wartość [...], o pow. [...] m˛ - wartość [...] zł; dwie kamienice o łącznej wartości [...] zł; dwa mieszkania o łącznej wartości [...] zł; nieruchomość rolną o pow. [...] ha – wartość [...] zł; samochód [...] o wartości [...] zł; samochód [...] o wartości [...] zł oraz pojazd [...] o wartości [...] zł. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżący podał: leasing (samochód [...]) – [...] zł miesięcznie; kredyt – [...] zł miesięcznie; media [...] zł miesięcznie; alimenty – [...] zł miesięcznie. Zarówno skarżący jak również jego żona prowadzą dochodowe działalności gospodarcze, a w rubryce dochód miesięczny netto wpisał strata.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącego, należy stwierdzić, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że okoliczności wskazane we wniosku były już podnoszone na etapie pierwotnie rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, które zostały poddane ocenie w prawomocnym postanowieniu z dnia 02 marca 2016r. odmawiającym przyznania prawa pomocy. Stosownie do art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. W przedmiotowej sprawie brak takich okoliczności.
Wskazać należy, że skarżący w rubryce dochody wskazał strata. Jednakże jak wynika z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF przedłożonym na etapie pierwotnie rozpoznawanego wniosku dochody skarżącego oraz jego żony kształtowały się w 2014r. na bardzo wysokim poziomie – łączny dochód za 2014r. wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę [...]zł miesięcznie.
Ponadto wnioskodawca posiada znaczny majątek tj. dwa domy o łącznej wartości [...] zł; dwie kamienice o łącznej wartości [...] zł; dwa mieszkania o łącznej wartości [...] zł; nieruchomość rolną o pow. [...] ha – wartość [...] zł; samochód [...] o wartości [...] zł; samochód [...] o wartości [...] zł oraz pojazd [...] o wartości [...] zł. Z powyższych informacji wynika, że skarżący zgromadził znaczny majątek w postaci nieruchomości, którego łączna wartość wynosi [...] zł. Zatem wysokość uzyskiwanych dochodów w 2014r. oraz fakt posiadania znacznego majątku w postaci nieruchomości wyklucza możliwość zaliczenia skarżącego do grona osób ubogich, z myślą o których stworzona została instytucja prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego przyznanie prawa pomocy w analizowanej sytuacji, przy uwzględnieniu wskazanej przez skarżącego sytuacji materialnej, oznaczałoby przeniesienie ciężaru udziału w postępowaniu strony dysponującej środkami finansowymi na ogół obywateli, czego nie można zaakceptować.
Końcowo wyjaśnić również należy, że ponoszenie wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13). Dlatego też, nie znajduje uzasadnienia, aby wnioskodawca spłacał inne ciążące na nim zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądał, aby koszty związane z wniesieniem skargi kasacyjnej pokrywał za niego Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 165 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło