I SA/Bd 412/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Z. K. Spółka komandytowo-akcyjna w likwidacji w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 8 kwietnia 2024 r. nr 0401-IEW.720.5.2024 w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu kosztów egzekucyjnych uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 5 lutego 2024 r. nr 040600/0038438/2023-RED-RK-345 Pismem z [...] listopada 2023 r. [...] Spółka komandytowo-akcyjna (dalej także jako: "Skarżąca", "Spółka") zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także jako: "ZUS") z prośbą o rozłożenie na 12 rat zapłaty należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł, wskazując wysokość miesięcznej raty w kwocie [...]zł, w ramach pomocy de minimis. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała na chwilowe problemy z płatnościami. Z kolei w oświadczeniu o stanie majątkowym osoby prawnej sporządzonym [...] grudnia 2023 r. Spółka poinformowała, iż następuje zwiększenie produkcji w związku z zawarciem w sierpniu 2023 r. umowy z głównym kontrahentem, co wpływa na poprawę sytuacji finansowej i umożliwia bieżącą obsługę zobowiązań wobec ZUS oraz realizację zobowiązań po zawarciu porozumienia. Dyrektor Oddziału ZUS w B. (dalej także jako: "organ I instancji") po przeprowadzeniu postępowania uznał, że przedstawione przez Spółkę argumenty oraz zebrane dowody nie stanowią podstawy do rozpatrzenia sprawy zgodnie z wnioskiem i postanowieniem z [...] lutego 2024 r. odmówił rozłożenia na raty zapłaty należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł przypadających na rzecz organu egzekucyjnego powstałych w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji stwierdził, że złożony przez Spółkę wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu składek został rozpatrzony pozytywnie, jednak do zawarcia umowy nie doszło, ponieważ Spółka nie opłaciła składek za październik 2023 r., listopad 2023 r., grudzień 2023 r. Brak umowy na ratalną spłatę zadłużenia zdaniem organu I instancji powoduje, że zaległości z tytułu składek są nadal wymagalne i podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji zdaniem organu I instancji z punktu widzenia wierzyciela nie byłoby spójnym i uzasadnionym działanie polegające na rozłożeniu na raty kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy należności z tytułu składek byłyby w dalszym ciągu dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem pismem z [...] lutego 2024 r. Spółka złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej także jako: "DIAS") wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. W uzasadnieniu zażalenia zarzucono, iż Dyrektor Oddziału ZUS w B. przyjął błędne założenia, aby odmówić przyznania wnioskowanie ulgi. Jednocześnie poinformowano, iż sąd wyznaczył Spółce tymczasowego nadzorcę sądowego, który jest władny do podejmowania decyzji wraz ze Spółką. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu DIAS wyjaśnił, że zgodnie z art. 64f ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505; dalej także jako: "u.p.e.a.") na wniosek zobowiązanego organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne może rozłożyć na raty zapłatę kosztów egzekucyjnych, w przypadku uzasadnionym względami społecznymi lub gospodarczymi. DIAS wyjaśnił, że o występowaniu przesłanki względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego można mówić, gdy "z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości". Rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych z uwagi na "uzasadnione względy społeczne" powinno przynieść pozytywne rezultaty z punktu widzenia szerszej grupy ludzi rozumianej jako społeczność. W tym pojęciu z pewnością mieści się ochrona wartości powszechnie cenionych, wysoko usytuowanych w hierarchii, typu: życie, zdrowie ludzkie, rodzina, możliwość zarobkowania. Natomiast rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych z uwagi na uzasadnione "względy gospodarcze" powinno przynieść pozytywne rezultaty z punktu widzenia ekonomicznego. W tym drugim przypadku może to dotyczyć korzyści, które dotyczą szerszego funkcjonowania mechanizmów rynkowych, w których pozostaje również zobowiązany. Następnie DIAS podał, że będące przedmiotem sprawy koszty egzekucyjne zostały naliczone wskutek zastosowania środków egzekucyjnych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu składek: na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2015 r. do października 2023 r. W wyniku dokonanych zajęć zgodnie z art. 64 u.p.e.a. powstały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł. We wniosku Spółka wskazała na koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł, natomiast organ w swoim rozstrzygnięciu przyjął kwotę [...]zł, uwzględniając koszty egzekucyjne powstałe w wyniku zmiany zastosowania czynności egzekucyjnej. Dyrektor Oddziału ZUS w B. wyjaśnił w piśmie z [...] marca 2024 r., iż [...] grudnia 2023 r. zostało wycofane zajęcie wierzytelności z [...] Urzędu Skarbowego w B., a zostało dokonane zajęcie rachunku bankowego w Banku [...] S.A., co skutkowało naliczeniem nowych kosztów egzekucyjnych. DIAS zauważył, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec zobowiązanego w związku z brakiem dokonania przez niego dobrowolnej zapłaty należności wiąże się, co do zasady, z powstaniem kosztów egzekucyjnych. Na koszty egzekucyjne składają się opłaty dokonane za czynności egzekucyjne. Obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych jest niezależny od zapłaty należności głównej objętej tytułem wykonawczym wierzyciela i dochodzony również na drodze postępowania egzekucyjnego. DIAS podał, że Spółka wystąpiła o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań w ramach pomocy de minimis. Do ulg zaliczanych do pomocy de minimis mają zastosowanie przepisy wspólnotowe. Obowiązującym w tym zakresie aktem prawa wspólnotowego jest rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 295 z 15 grudnia 2023 r.; dalej także jako: "rozporządzenie Komisji Europejskiej"). W myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć [...] EUR w okresie trzech lat. W aktach sprawy znajdują się: oświadczenie przedsiębiorcy o nieotrzymaniu pomocy de minimis oraz wypełniony formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. W formularzu tym Spółka wskazała, że należy do grupy średnich przedsiębiorców. W odniesieniu do ostatnich 3 lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy de minimis Spółka odnotowywała rosnące straty, zwiększenie sumy zadłużenia oraz rosnące kwoty odsetek od zobowiązań. Natomiast zapasy nie uległy zwiększeniu, obroty nie maleją, podmiot nie ma nadwyżki produkcji, nie zmniejsza się przepływ środków finansowych oraz nie zmniejsza się wartość aktywów netto podmiotu. Spółka oświadczyła, że nie zaistniały inne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej. Spółka poinformowała, iż nie korzystała wcześniej z pomocy de minimis. Mając na uwadze powyższe DIAS stwierdził, że w przypadku ewentualnego udzielenia wnioskowanej ulgi limit wymieniony w rozporządzeniu Komisji Europejskiej, nie zostałby przekroczony. Następnie DIAS podał, że ze złożonego przez Spółkę oświadczenia z [...] grudnia 2023 r. o stanie majątkowym osoby prawnej oraz przedłożonych bilansów oraz rachunku zysku strat wynika, iż na dzień [...] października 2023 r. Spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł. Spółka w bilansie wykazała, iż na dzień [...] października 2023 r. nie posiada aktywów trwałych a wartość aktywów obrotowych wynosi [...] zł, w tym należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł. Spółka posiada kapitał podstawowy w kwocie [...]zł, natomiast zobowiązania krótkoterminowe wynoszą [...] zł (w tym z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych [...] zł oraz z tytułu wynagrodzeń [...] zł). Organ zauważył, że z akt sprawy wynika, że Spółka posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...]zł (na dzień złożenia wniosku). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że przedmiotowe koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł są konsekwencją postępowania egzekucyjnego prowadzonego wskutek niedokonywania przez Spółkę w latach 2015-2023 wpłat składek z tytułu ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Taka postawa zdaniem DIAS nie wpisuje się w pojęcie względów społecznych i gospodarczych bowiem jest efektem świadomego wyboru oraz niepodejmowania kroków by uregulować posiadane należności. Ponadto zdaniem DIAS Spółka nie reguluje bieżących składek z tytułu ubezpieczenia. Podano, że Spółka zwracała się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, niemniej jednak nie wywiązywała się warunków do udzielenia ulgi, tj. nie uregulowana składek za październik, listopad i grudzień 2023 r. Tym samym do zawarcia umowy nie doszło. DIAS dodał, że Spółka osiągając w 2022 r. zysk z prowadzonej działalności w kwocie [...]zł nie wywiązywała się z obowiązku regulowania składek tytułem ubezpieczenia. Natomiast analiza przedłożonych przez Spółkę sprawozdań finansowych nasuwa wniosek, iż głównym wierzycielem Spółki są jedynie organy państwowe. Wykazane w bilansie na dzień [...] października 2023 r. zobowiązania z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych wynoszą 93 % ogółu posiadanych przez Spółkę zobowiązań. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej oceniając wskazane okoliczności stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 64f u.p.e.a. Zdaniem DIAS przedmiotowe koszty postępowania egzekucyjnego są konsekwencją wieloletniego braku rzetelności w regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych, natomiast udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych wymaga stwierdzenia wystąpienia okoliczności szczególnych, niezależnych od postępowania zobowiązanego. Takich okoliczności zdaniem DIAS Spółka nie wykazała. W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie: a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1980 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej także jako: "k.p.a.") polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w nieuwzględnieniu sytuacji ekonomicznej i prawnej Skarżącej i stopnia zrozumienia powagi ciążących na niej obowiązków wynikających z trudnej sytuacji w jakiej znalazła się Spółka oraz pominięcie całkowicie faktu, iż Spółka pozostaje w likwidacji; b) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń oraz brak sprecyzowania, uzasadnienia i wykazania, z jakich powodów organ określił zobowiązanie w przedmiotowej wysokości, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; c) art. 115 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, dalej jako: "O.p.") w zakresie ustalenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe [...] Spółka komandytowo - akcyjna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując badania legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w B. z [...] lutego 2024 r. wydane w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych - naruszają obowiązujące przepisy prawa. Przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia był wniosek Spółki o rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 64f § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym na wniosek zobowiązanego organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne może rozłożyć na raty zapłatę kosztów egzekucyjnych, w przypadku uzasadnionym względami społecznymi lub gospodarczymi. Przepisy art. 64e § 4-8 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 64e § 4-8 u.p.e.a.: § 4 - Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela prowadzących działalność gospodarczą, może umorzyć w całości lub w części koszty egzekucyjne, jeżeli umorzenie: 1) nie stanowi pomocy publicznej; 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) stanowi pomoc publiczną: a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi, b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenia inne niż wymienione w lit. a i b. § 5 - W przypadku pomocy publicznej, o której mowa w § 4 pkt 3 lit. a i b, można umorzyć koszty egzekucyjne w całości lub w części, jeżeli w przepisach odrębnych zostały określone szczegółowe warunki udzielania tej pomocy zapewniające jej zgodność z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej. § 6 - Pomoc publiczna, o której mowa w § 4 pkt 3 lit. c, może być udzielana na przeznaczenia określone w przepisach wydanych na podstawie art. 64 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i zgodnie z warunkami określonymi w tych przepisach. § 7 - Na postanowienie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych przysługuje zażalenie. § 8 - Jeżeli koszty egzekucyjne przypadają na rzecz innego organu egzekucyjnego, postanowienie, o którym mowa w § 7, wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Należy podkreślić, że rozstrzygnięcie w zakresie rozłożenia kosztów egzekucyjnych na raty podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym świadczy użycie w art. 64f § 1 u.p.e.a. określenia "może". Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonej przesłanki może, lecz nie musi, prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. Należy jednak mieć na uwadze, że tego rodzaju konstrukcja uznania administracyjnego nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy, ale w możliwości negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu zaistnienia ustawowej przesłanki. W przypadku stwierdzenia, że taka sytuacja nie występuje, organ nie ma możliwości udzielenia stronie wnioskowanej ulgi. Natomiast wobec stwierdzenia występowania pozytywnych przesłanek do udzielenia ulgi, jej zastosowanie jest prawem a nie obowiązkiem organów. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Organ jest przy tym zobowiązany do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 §1 k.p.a.). Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy, organy muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Następnie organ zobowiązany jest podjęte rozstrzygnięcie przedstawić w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sądowa kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona, co oznacza, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, gdyż jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola ta sprowadza się przede wszystkim do oceny, czy organy egzekucyjne prawidłowo przeprowadziły postępowanie, a w szczególności, czy zgromadziły wystarczający materiał dowodowy do rozstrzygnięcia sprawy, przeanalizowały wszystkie okoliczności mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku, czy wyciągnięte wnioski mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i czy dokonana ocena mieściła się w ustawowych granicach, czy organ egzekucyjny, a także organ wyższego stopnia, prawidłowo zinterpretował pojęcia niezdefiniowane (niedookreślone) na tle stanu faktycznego w konkretnej sprawie, czy wreszcie uzasadnienie rozstrzygnięcia zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Sąd nie może natomiast wartościować wydanego postanowienia pod kątem jego słuszności czy sprawiedliwości i z tego względu orzekać o zasadności skargi. Znajdujący zastosowanie w sprawie art. 64f § 1 u.p.e.a. zawiera pojęcia nieostre – uzasadnione względy społeczne lub gospodarcze. Wyjaśnić zatem należy, że "uzasadnione względy", o których stanowi ten przepis to względy szczególne, wyjątkowe, które w danym, konkretnym przypadku uzasadniają możliwość rozłożenia na raty obowiązku uiszczenia należności pieniężnej o charakterze publicznoprawnym, tu: kosztów egzekucyjnych. Uzasadnione "względy społeczne lub gospodarcze" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności zobowiązany nie jest w stanie uregulować zaległości płatniczej, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Przesłankę tę należy oceniać w oparciu o kryteria zobiektywizowane albowiem z subiektywnego punktu widzenia praktycznie każdy obowiązek zapłaty jest dolegliwy dla zobowiązanego do jego wykonania. Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że dokonana przez DIAS wykładnia art. 64f § 1 u.p.e.a. jest prawidłowa. Następnie dla porządku wskazać należy w kontrolowanej sprawie organy uznały, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Skarżąca kwalifikuje się do udzielenia pomocy publicznej stanowiącej pomoc de minimis. Stwierdzono, że w przypadku ewentualnego udzielenia wnioskowanej ulgi, limit wymieniony w rozporządzeniu Komisji Europejskiej, nie zostałby przekroczony. Organy odmówiły jednak rozłożenia kosztów egzekucyjnych na raty z innych przyczyn - opisanych poniżej. W postanowieniu organu I instancji z [...] lutego 2024 r. podano, że złożony przez Spółkę wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu składek został rozpatrzony pozytywnie, jednak Skarżąca nie spełniła warunków do udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu składek - nie opłacono składek za październik 2023 r., listopad 2023 r., grudzień 2023 r. - zatem do zawarcia umowy nie doszło. Brak umowy na ratalną spłatę zadłużenia powoduje zdaniem organu I instancji, że zaległości z tytułu składek są nadal wymagalne i podlegają ściągnięciu w trybie przepisów u.p.e.a. Następnie Dyrektor Oddziału ZUS w B. stwierdził, że nie byłoby spójnym i uzasadnionym działanie polegające na rozłożeniu na raty kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy należności z tytułu składek byłyby w dalszym ciągu dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym. DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji a zatem zaakceptował stanowisko Dyrektora Oddziału ZUS w B. w zakresie przedstawionych argumentów. W ocenie Sądu przedstawiona przez organ I instancji (a następnie zaakceptowana przez DIAS) argumentacja na poparcie odmowy rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych nie zasługuje na uwzględnienie w świetle art. 64f § 1 u.p.e.a. Organ I instancji odmawiając rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych wskazał brak zawarcia układu ratalnego w przedmiocie spłaty należności z tytułu składek a art. 64f § 1 u.p.e.a. nie uzależnia możliwości rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych od zapłaty bieżących (wymagalnych należności) czy od zawarcia układu ratalnego co do egzekwowanej kwoty (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 września 2023 r., sygn. akt III SA/Po 375/23). Jedyną przesłanką rozłożenia na raty tych kosztów jest zaistnienie względów społecznych lub gospodarczych i to ta przesłanka powinna być przedmiotem analizy. Organ I instancji zaniechał jednak rozważań w zakresie przesłanki wynikającej z art. 64f § 1 u.p.e.a. Następnie w zaskarżonym postanowieniu DIAS przytoczył informacje - znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy - dotyczące wyników finansowych Spółki. Podał, że ze złożonego przez Spółkę oświadczenia z [...] grudnia 2023 r. o stanie majątkowym osoby prawnej oraz przedłożonych bilansów oraz rachunku zysku strat wynika, iż na dzień [...] października 2023 r. Spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł. Spółka w bilansie wykazała, iż na dzień [...] października 2023 r. nie posiada aktywów trwałych, a wartość aktywów obrotowych wynosi [...] zł, w tym należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł. Spółka posiada kapitał podstawowy w kwocie [...]zł, natomiast zobowiązania krótkoterminowe wynoszą [...] zł (w tym z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych - [...] zł oraz z tytułu wynagrodzeń [...] zł). Podał ponadto, że Spółka posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...]zł (na dzień złożenia wniosku). Ocenę przedstawionych sprawozdań finansowych DIAS ograniczył jednak do stwierdzenia, że głównym wierzycielem Spółki są organy państwowe. Organ nie dokonał zatem oceny przedstawionych informacji finansowych pod kątem wypełnienia przesłanki z art. 64f § 1 u.p.e.a., w tym wskazywanych przez DIAS w kontekście wartości powszechnie cenionych, wysoko usytuowanych w hierarchii, m.in. możliwości zarobkowania, a także ewentualnych korzyści, które dotyczą szerszego funkcjonowania mechanizmów rynkowych, w których pozostaje również zobowiązany. Ponadto organy obu instancji nie odniosły się do okoliczności wynikających z oświadczenia o stanie majątkowym osoby prawnej sporządzonego [...] grudnia 2023 r., w którym Spółka poinformowała, iż następuje zwiększenie produkcji w związku z zawarciem w sierpniu 2023 r. umowy z głównym kontrahentem, co wpływa na poprawę sytuacji finansowej i umożliwia bieżącą obsługę zobowiązań wobec ZUS oraz realizację zobowiązań po zawarciu porozumienia. DIAS nie rozważył także podanej w zażaleniu okoliczności, że Spółka znajduje się w stanie likwidacji (co wynika co najmniej z pieczęci firmowej Skarżącej) oraz, że sąd wyznaczył Spółce tymczasowego nadzorcę sądowego, który jest władny do podejmowania decyzji wraz ze Spółką. W ocenie Sądu przytoczenie przez organ danych liczbowych ze sprawozdań finansowych – bez dokonania ich oceny w kontekście całokształtu ujawnionych okoliczności sprawy, w tym pozostawania przez Skarżącą w stanie likwidacji oraz deklarowanej konieczności podejmowania decyzji wraz z nadzorcą sądowym - w sposób niewystarczający uzasadnia brak zaistnienia w sprawie "względów społecznych lub gospodarczych" zgodnie z wykładnią art. 64f § 1 u.p.e.a. zaprezentowaną przez DIAS w zaskarżonym postanowieniu. W zaskarżonym postanowieniu DIAS wskazał także na obowiązek ponoszenia ciężarów składkowych oraz podkreślił, że koszty egzekucyjne obciążające Spółkę w łącznej kwocie [...]zł są konsekwencją postępowania egzekucyjnego prowadzonego wskutek niedokonywania przez Spółkę w latach 2015-2023 wpłat składek z tytułu ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Powyższe zdaniem DIAS przemawiało przeciwko udzieleniu Skarżącej wnioskowanej ulgi bowiem postawa Skarżącej nie wpisuje się w pojęcie względów społecznych i gospodarczych. Zadłużenie jest efektem świadomego wyboru oraz niepodejmowania kroków by uregulować posiadane należności. Ponadto DIAS wskazał, że z akt sprawy wynika, że Spółka nie reguluje bieżących składek z tytułu ubezpieczenia. W ocenie Sądu zaprezentowana przez DIAS argumentacja jest niespójna. Złożenie wniosku o rozłożenie kosztów egzekucyjnych na raty ma bowiem na celu uregulowanie kosztów egzekucyjnych. Złożenie takiego wniosku nie zmierza do umorzenia tych kosztów a jedynie do ustalenia planu ich spłaty zgodnie z możliwościami wnioskodawcy. Ponadto zaprezentowana przez DIAS argumentacja nadaje nieuwzględnieniu przez organ wniosku o rozłożenie na raty charakter sankcyjny, wyrażający dezaprobatę w związku z przyczynami powstania kosztów egzekucyjnych. Tymczasem zgodnie z wolą ustawodawcy odmowa udzielenia ulgi (rozłożenia na raty) nie ma takiego charakteru. Ustawodawca dopuszcza bowiem możliwość złożenia wniosku o rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych. Co do zasady bowiem koszty egzekucji powstają z mocy prawa w przypadku konieczności prowadzenia egzekucji (co następuje w przypadku nieregulowania przez dłużnika wymagalnych zobowiązań). Możliwość rozłożenia tych kosztów na raty adresowana jest do podmiotów, które mają zadłużenie i problemy z jego natychmiastową spłatą i zaistnieją wobec nich ważne względy społeczne lub gospodarcze. Zaprezentowana w zaskarżonym postanowieniu argumentacja DIAS odwołująca się do przyczyn powstania kosztów egzekucyjnych nie stanowi w ocenie Sądu rozważenia zaistnienia "względów społecznych lub gospodarczych" zgodnie z wykładnią art. 64f § 1 u.p.e.a. zaprezentowaną przez DIAS w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie tut. Sądu dla oceny czy zostały spełnione przesłanki do uwzględnienia wniosku strony o rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych istotne jest to, czy została spełniona przesłanka względów społecznych lub gospodarczych, o której mowa w art. 64f § 1 u.p.e.a. W niniejszej sprawie ocena taka nie została dokonana w dostatecznym stopniu. Sąd nie neguje, że organ oceniając tę przesłankę ma prawo ocenić sposób realizowania przez stronę jej zobowiązań, ale uzależnienie udzielenia rat od tego, że nie zawarto układu ratalnego w odniesieniu do składek lub od tego jaka jest geneza kosztów egzekucyjnych, nie wypełnia obowiązku organu w zakresie oceny/rozważenia zaistnienia wskazanej w art. 64f § 1 u.p.e.a. przesłanki zgodnie z wykładnią tego przepisu zaprezentowaną przez DIAS w zaskarżonym postanowieniu. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten normuje tzw. głębokość orzekania i daje podstawę sądowi administracyjnemu do objęcia kontrolą wszystkich aktów podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, pod warunkiem, że jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie Sąd uchylił postanowienia organów I i II instancji ze względu na stwierdzone uchybienie organu I instancji w zakresie argumentów przywołanych celem uzasadnienia odmowy rozłożenia kosztów egzekucyjnych na raty nie wypełniających obowiązku organu rozważenia zaistnienia przesłanki "względów społecznych lub gospodarczych", co zostało zaakceptowane przez organ II instancji. Zdaniem Sądu ze względu na gwarancje procesowe strony, w tym zasadę dwuinstancyjności postępowania i możliwość polemizowania w drodze zażalenia ze stanowiskiem organu I instancji, konieczne było wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 115 O.p. Sąd stwierdził, że okazał się on bezzasadny. Organy obu instancji nie zastosowały w sprawie art. 115 O.p., który w § 1 stanowi, że wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. W uzasadnieniu skargi nie przedstawiono argumentacji wskazującej na zasadność zarzutu naruszenia art. 115 O.p. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił postanowienia organów obu instancji ze względu na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., co skutkowało naruszeniem art. 64f § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie. Zaznaczyć należy, iż stwierdzenie przez Sąd powyższych uchybień organu nie przesądza o wyniku ponownie prowadzonego przez organy postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku Skarżącej z dnia [...] listopada 2023 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien gruntownie odnieść się do określonej w przepisach prawa przesłanki rozłożenia na raty kosztów postępowania egzekucyjnego sformułowanej w art. 64f § 1 u.p.e.a., tj. względów społecznych lub gospodarczych. Organ powinien ustalić, czy przesłanka ta została spełniona i w dalszej kolejności - w ramach uznania administracyjnego – ocenić, czy Skarżącej należy udzielić ulgi. Obowiązkiem organu będzie więc wszechstronne rozpatrzenie całego materiału dowodowego pod kątem zaistnienia względów społecznych lub gospodarczych określonych w art. 64f § 1 u.p.e.a. (art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) i odzwierciedlenie poczynionych w sprawie ustaleń w uzasadnieniu wydanego postanowienia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl J. Ziołek U. Wiśniewska L. Kleczkowski