I SA/Bd 413/13
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-06-21
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, posiadający dom, trzy sklepy i nieruchomość rolną, z dochodem miesięcznym wynoszącym [...] zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, mimo posiadania zobowiązań finansowych związanych z postępowaniem, nie wykazał spełnienia przesłanek do częściowego zwolnienia. Posiadany przez skarżącego majątek (dom, sklepy, nieruchomość rolna) oraz stabilna sytuacja finansowa wskazują, że nie jest on osobą ubogą, która nie byłaby w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący A. R. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2007 r. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci, miesięczny dochód wynosi [...] zł z działalności gospodarczej, a majątek obejmuje dom, nieruchomość rolną oraz trzy sklepy. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2007r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy
Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2007r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i trójką dzieci, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł z tytułu działalności gospodarczej. Jako majątek nieruchomy wnioskodawca wskazał dom o pow. [...] m², nieruchomość rolną [...] ha, oraz trzy sklepy. Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega badaniu
z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu oraz możliwości finansowych wnioskodawcy. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis od skargi. Jak wynika z akt sprawy skarżący wskazał, iż wartość przedmiotu sporu to kwota [...], tymczasem organ wskazał tę wartość w kwocie [...] zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 czerwca 2013r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do wskazania sposobu wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Przyjmując więc, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota wyższa, tj. wskazana przez organ to wpis od skargi stosownie § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wyniesie 1500 zł.
Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną i rodzinną skarżącego, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej, stwierdzić należy, że strona nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W oparciu o oświadczenie złożone na urzędowym formularzu stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe (dom o pow. [...] m²), posiada także inne nieruchomości – trzy sklepy oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Ze względu na posiadany majątek nie można go, zatem uznać za osobę ubogą. Sytuacja finansowa skarżącego jest stabilna - miesięczne dochody rodziny wynoszą [...]zł brutto, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę [...]zł.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło