I SA/Bd 414/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-08-28
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka, Teresa Liwacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT dokumentujące transakcje, które faktycznie nie miały miejsca, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Faktury VAT, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i zostały wystawione przez podmiot, który nie dysponował towarem, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku naliczonego. Prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje tylko wtedy, gdy podatek jest należny od faktycznie dokonanej czynności opodatkowanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przez Skarżącego za październik 2008 r. w oparciu o trzy faktury wystawione przez FH A. s.c. Organy podatkowe ustaliły, że transakcje udokumentowane tymi fakturami nie miały miejsca, a firma FH A. s.c. nie dysponowała towarem. Skarżący kwestionował te ustalenia, powołując się m.in. na wcześniejszy wyrok WSA, który miał potwierdzać rzeczywistość transakcji. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2008r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego
w T. określił Podatnikowi za październik 2008r. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł i kwotę nadpłaty w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz orzekając na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: "u.p.t.u.", określił kwotę podatku do zapłaty w wysokości [...] zł.
Rozpatrując złożone odwołanie, Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 22 lipca 2014r. sygn. akt I SA/Bd 504/14, uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B..
W wyniku powyższego, decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W następstwie tego, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...]. określił Stronie za październik 2008r. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, która to decyzja na skutek wniesionego odwołania, decyzją organu odwoławczego z dnia [...]. została uchylona w całości
i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Kolejna decyzja z dnia [...]. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T., została decyzją z dnia
[...]. Dyrektora Izby Skarbowej w B. również uchylona w całości
i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...]. określił Stronie za październik 2008r. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.
W złożonym odwołaniu Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm.), dalej: "O.p.", w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", poprzez pominięcie wiążącego dla sprawy stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawartego w wyroku z dnia 22 lipca 2014r., sygn. akt I SA/Bd 504/14;
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez ich pominięcie w sprawie;
- art. 191 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez przyjmowanie wszelkich ustaleń, mimo braku przekonywujących dowodów, na niekorzyść Strony oraz ocenę materiału dowodowego niezgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego,
co w konsekwencji powoduje brak zaufania do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, mimo iż prawidłowo dokonana wykładnia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z regułami logiki i doświadczenia życiowego, powinna prowadzić do odmiennych wniosków
w sprawie;
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sprawie; - art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez brak jego zastosowania w sprawie.
Mając na względzie powyższe, Strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i wydanie w tym zakresie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ
w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego. W tym zakresie podał, że pismem z dnia [...]. (doręczonym w dniu [...].) Skarżący został zawiadomiony, iż z dniem [...]. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia
[...]. w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2008r. Tym samym Podatnik został poinformowany o fakcie prowadzenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe nie zostało jeszcze zakończone. Uwzględniając powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie znalazł art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Tym samym organ odwoławczy uprawniony jest do merytorycznego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.
Odnosząc się do przedmiotu sporu organ podał, że w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż w październiku 2008r. w prowadzonej przez Podatnika ewidencji znajdują się m.in. trzy faktury wystawione przez firmę FH A. s.c. W. M., A. M., wykazujące dostawę złomu użytkowego rur stalowych na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wyciąg prawomocnej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego
w S. z dnia [...]. Nr [...] wydanej dla tej Spółki cywilnej, w której stwierdzono, iż transakcje wykazane w fakturach VAT wystawionych m.in. na rzecz firmy Skarżącego, dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca, ponieważ Spółka nie mogła sprzedać towaru, którym nie dysponowała.
Z tego też względu Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., w odniesieniu do zakwestionowanej części sprzedaży, określił dla s.c. FH A. kwoty zobowiązań podatkowych w trybie art. 108 u.p.t.u., w tym w zakresie faktur VAT wystawionych przez Spółkę m.in. na rzecz firmy Skarżącego. Decyzją tą uznano, że faktury VAT wystawione w październiku 2008r. przez FH A. s.c. W. M., A. M., nie dokumentują rzeczywistych transakcji sprzedaży. Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]. wynika, że od wymienionej decyzji nie złożono odwołania, wobec czego decyzja ta stała się ostateczna. Dodatkowo organ wskazał, że wobec FH A. s.c. były prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. postępowania podatkowe w zakresie podatku od towarów
i usług obejmujące lata 2009 i 2010, zakończone decyzjami wymiarowymi, od których Spółka również nie złożyła odwołań. Z akt sprawy wynika także, że W. M., prowadząc w latach 2003-2004 działalność na własne nazwisko, wystawiał "puste faktury" mające dokumentować sprzedaż złomu i usługi cięcia złomu, a ponadto prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. II Wydziału Karnego sygn. akt II K 16/07 został uznany za winnego poświadczenia nieprawdy w fakturach VAT
w ten sposób, iż jako właściciel dwóch firm wystawiał faktury na sprzedaż złomu stalowego, gdy faktycznie takie transakcje nie miały miejsca. Zdaniem organu odwoławczego, pomimo że powołane okoliczności nie dotyczą okresu rozliczeniowego objętego zaskarżoną decyzją, wzmacniają tezę o fikcyjnym charakterze transakcji zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, przedłożone przez W. M. dokumenty w postaci oświadczeń osób fizycznych dotyczące wydobywania rur z należących do nich nieruchomości, aktów własności ziemi oraz map, nie stanowią dowodów potwierdzających rzetelność zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu transakcji. Treść przedłożonych oświadczeń jest ogólnikowa. Oświadczenia te nie zawierają żadnych dat, czy danych adresowych. Nie wskazują też ilości pozyskanych rur stalowych oraz co istotne, na czyją rzecz zostały wypisane.
Z treści tych oświadczeń nie wynika, kto dokonywał wydobycia rur. Organ ustalił,
że treść tych oświadczeń była modyfikowana. Jedna z osób, J. D. nie potwierdziła podpisu na przedłożonym jej oświadczeniu. Ponadto w związku
z przedłożonymi przez W. M. aktami własności ziemi i mapami, organ pierwszej instancji zweryfikował też możliwość pozyskiwania rur przez rzekomego dostawcę z nieruchomości położonych w C. w obrębie
ul. [...] i [...]. Z dwunastu właścicieli nieruchomości położonych w tej lokalizacji, fakt wydobycia rur przez "nieznane osoby" potwierdził tylko Z. W., który zakwestionował jednocześnie autentyczność przedłożonego mu do wglądu oświadczenia. Przesłuchani świadkowie nie potrafili wskazać na czyją rzecz wystawiali oświadczenia oraz kto dokonywał wydobycia rur z ich posesji. Żadna z tych osób nie wskazała firmy A., czy też W. M.. Treść oświadczeń oraz przeprowadzone na tę okoliczność dowody z przesłuchania świadków wskazują, że rury faktycznie były wydobywane, ale dowody te nie potwierdzają, iż dokonywała tego spółka A., czy też W. M. w imieniu Spółki. Ponadto z protokołów przesłuchań świadków D. K. i Z. W. wynika,
że oświadczenia były sporządzone około 8-10 lat temu. Zatem biorąc pod uwagę datę przesłuchania świadków, tj. [...]., oświadczenia te mogły być sporządzone w latach 2005-2007. Jeszcze wcześniejszą datę sporządzenia oświadczenia, tj. około lipca 2004r. lub 2006r. podała D. K.. W tym kontekście organ zauważył, że spółka A. rozpoczęła działalność od lutego 2008r.,
a więc w późniejszym okresie. Skoro rzekomy dostawca Skarżącego nie wskazał innych dowodów potwierdzających pozyskanie złomu użytkowego rur stalowych,
a dostawy, jak wynika z zakwestionowanych faktur, miały miejsce w październiku 2008r., to ich wydobycie musiałoby być w tym samym okresie, a nie jak zeznali świadkowie w latach 2005-2007, kiedy Spółka A. jeszcze nie istniała. Ponadto Spółka nie dysponowała żadnym placem ani magazynem przeznaczonym do przechowywania rur, co wynika wprost z protokołu przesłuchania W. M..
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził,
że przedłożone przez W. M. dokumenty nie potwierdzają, iż A. s.c. posiadała rury stalowe, które mogła następnie sprzedać m.in. na rzecz Skarżącego, wobec czego wskazane źródło pochodzenia rur stalowych, tj. z prywatnych posesji położonych w C. w obrębie ul. [...] i [...], organ uznał za niewiarygodne. W. M. nie wskazał wiarygodnego źródła pochodzenia rzekomo pozyskanych rur stalowych, wykazanych na wystawionych m.in. na rzecz Strony fakturach w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec byłej FH A. s.c., ani też w toku postępowania podatkowego prowadzonego wobec Skarżącego.
Powoływanie się przez świadka na uzyskanie zgody zarówno od osób prywatnych,
jak też od Funduszu Likwidującego Hutę C. i Wodociągów C. na wydobycie rur stalowych m.in. z nieruchomości położonych w C.,
nie znalazło potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. O fikcyjności transakcji ze Spółką A. świadczy również fakt, że Spółka ta nie dysponowała zapleczem technicznym w postaci placu, magazynu, nie zatrudniała też żadnych pracowników do wykopu rur. FH A. s.c. zatrudniała tylko dwie osoby na stanowisku mechanika-spawacza i kierowcy. Nie zatrudniała natomiast żadnych pracowników do wykopu rur, podczas gdy na wystawionych przez Spółkę w latach 2008-2010 m.in. na rzecz Skarżącego fakturach wykazano sprzedaż tego towaru w ilości 800 ton.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wobec całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego świadczącego o tym, że Spółka A. nie posiadała złomu użytkowego rur stalowych, wykazanego na spornych fakturach,
na uwzględnienie nie zasługuje podniesiona argumentacja o dokonaniu zapłaty za towar. Przedłożone dowody wpłat gotówkowych nie stanowią wiarygodnych dowodów zakupu złomu użytkowego rur stalowych od spółki A., która jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego towarem takim nie dysponowała. Organy podatkowe nie kwestionują faktu, że towar w postaci złomu użytkowego rur stalowych dotarł do firmy Skarżącego. Jednakże w ocenie organów podatkowych, całokształt zebranego
w aktach sprawy materiału dowodowego wskazuje, że towar ten nie pochodził od Spółki A. jako wystawcy zakwestionowanych faktur, lecz z innego nieustalonego źródła.
W tym stanie rzeczy, zdaniem Dyrektora, organ pierwszej instancji słusznie stwierdził, że Skarżący nie dokonał nabycia złomu użytkowego rur stalowych od firmy FH A. s.c., a transakcje między Spółką A. a firmą Strony miały charakter sztuczny, ich celem było "zatarcie" pochodzenia towaru nabytego od innego podmiotu oraz wytworzenie pozorów, iż towar wykazany na fakturach należał do tej Spółki. Powyższe skutkowało stwierdzeniem, że Skarżący świadomie wszedł w posiadanie dokumentacji, która następnie dała możliwość uzyskania nieuprawnionych korzyści podatkowych. Jednocześnie nie zakwestionowano dokonanej przez Podatnika wielkości sprzedaży uznając, że nabył on towar, tylko nie ustalono źródła jego pochodzenia.
Odnosząc się do kwestii badania staranności przy transakcjach Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że organ pierwszej instancji wskazał m.in. na brak umów o współpracy, zamówienia telefoniczne, czy też płatność gotówką, tj. powołał okoliczności, które zdaniem organu świadczyły o fikcyjnym charakterze transakcji,
a nie o badaniu staranności kupieckiej. W decyzji tej organ pierwszej instancji wskazał bowiem, że fakturom wystawionym przez FH A. s.c. nie towarzyszyła w tle żadna realna dostawa od tego kontrahenta. Organ stwierdził, że Podatnik nabywał złom użytkowy rur stalowych, ale nie od spółki A.. W tej sytuacji uznał, że badanie należytej staranności w doborze kontrahenta jest bezprzedmiotowe, albowiem przesłanka dobrej wiary nie obejmuje przypadków, gdy odbiorca faktury nie otrzymuje jakiegokolwiek świadczenia. Zauważył też, że Skarżący był w pełni świadomy,
iż otrzymane od FH A. s.c. faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji.
W skardze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz
o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego
w T. z dnia [...]. zarzucając naruszenie:
- art. 120 O.p. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez pominięcie wiążącego dla sprawy stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawartego
w wyroku z dnia 22 lipca 2014r., sygn. akt I SA/Bd 504/14;
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez ich pominięcie w sprawie;
- art. 191 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez przyjmowanie wszelkich ustaleń, mimo braku przekonywujących dowodów, na niekorzyść Strony, ocenę materiału dowodowego niezgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego -
co w konsekwencji powoduje brak zaufania do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, mimo że prawidłowo dokonana wykładnia stanu faktycznego sprawy, zgodnie
z regułami logiki i doświadczenia życiowego, powinna prowadzić do odmiennych wniosków w sprawie;
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sprawie; - art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez brak jego zastosowania w sprawie.
W obszernym uzasadnieniu Skarżący szczegółowo odniósł się do argumentacji zawartej w decyzjach organów obu instancji. Stwierdził, że wydane decyzje w sprawie stanowią jawną manipulację faktami. Zarzucił, że opierają się one głównie na decyzjach Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wydanych dla FH A. s.c. W. M., A. M., na podstawie których organy ustaliły stan faktyczny w niniejszej sprawie.
Zdaniem Skarżącego, organy podatkowe całkowicie zignorowały wydany wcześniej wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 lipca 2014r., sygn. akt I SA/Bd 504/14, w którym Sąd jednoznacznie stwierdził, że transakcje z firmą A. miały miejsce. W tym zakresie Skarżący podniósł, że dowody w tym postępowaniu już raz zostały ocenione i uznane za niedające podstaw do zanegowania transakcji. Zatem organy w ponownym postępowaniu nie mogły ocenić ich na nowo stwierdzając, że transakcje nie miały miejsca. W ocenie Skarżącego, zgromadzony w następstwie tego wyroku materiał dowodowy tylko wzmocnił sytuację procesową Strony, ponieważ potwierdził transakcje zakupu rur od firmy A.. W tym zakresie Skarżący wskazał na zeznania D. K., T. O., M. S.. Zdaniem Strony, istniejące w zeznaniach świadków sprzeczności stanowią tylko drobne różnice wynikające
z upływu czasu, które nie niweczą całości wynikającego z nich przekazu, że transakcje miały miejsce, na co również zwrócił uwagę WSA w wydanym wyroku.
Skarżący podkreślił, że nigdy nie interesował się tym, skąd firma A. ma rury, ponieważ było to tajemnicą handlową. Wskazał na przyczyny, dla których W. M. nie odwołał się od decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Podniósł, że niektórzy podatnicy, jak G. D., S. M. - pozytywnie dla siebie zakończyli postępowania podatkowe wygrywając sprawy
z organami podatkowymi, które kwestionowały ich zakupy rur stalowych od firmy A.. Skarżący wskazał, że całość zakupionego od Spółki A. towaru sprzedał
w październiku i listopadzie 2008r. Szczegółowo odniósł się do zeznań świadków W. M., A. M., S. D., D. K., Z. W. oraz oświadczenia J. D.. Zdaniem Strony, argumentacja organów w zakresie tych dowodów jest bezwartościowa i "naciągana", organy dokonały konfabulacji w tych zeznaniach i oświadczeniach. Wskazując na okoliczności zakupu rur od Spółki A. Skarżący odniósł się do ustaleń w zakresie transportu i płatności za towar. Zaznaczył, że WSA w wydanym wyroku potwierdził fakt zamówień, transportu i zapłaty za towar, jednocześnie stwierdzając, iż w tym zakresie istniejące sprzeczności mają charakter zwykłych pomyłek wynikających z upływu czasu. Zdaniem Strony, organy zrezygnowały z badania należytej staranności Skarżącego przy przedmiotowych transakcjach, ponieważ wiedziały, że dostawy i zapłata za towar miały faktycznie miejsce. W tym zakresie Skarżący wskazał na zeznania świadków M. S. oraz T. O., którzy potwierdzili, że jeździli po towar.
Skarżący podkreślił, że zakupiony przez niego towar nie był złomem rur stalowych, a on sam nie dokonywał transakcji zwiększonego ryzyka działając w branży handlu złomem. Zarzucił w tym zakresie, że organy próbują "wepchnąć" go do takiego segmentu działalności gospodarczej, który jest uznawany za ryzykowny.
Powołując się na orzecznictwo w zakresie VAT Skarżący podniósł, że nawet gdyby mieć wątpliwości co do faktu zakupu towaru od Spółki A., to zgodnie z wyrokami NSA o sygn. akt I FSK 1200/11 i I FSK 1201/11, Strona z pewnością może odliczyć podatek naliczony z faktur zakupu od tej firmy. Skarżący podkreślił, że w dobrej wierze kupił rury od tej Spółki, nie zdając sobie sprawy skąd ta firma ma towar.
Końcowo Skarżący zarzucił brak jednoznacznego stanowiska organów w kwestii zakupu towaru, bowiem w ocenie Strony, z decyzji jasno nie wynika, czy nie było
w ogóle transakcji z firmą A., czy też Skarżący kupił towar od tej Spółki, jednak
w warunkach nadużycia podatkowego, ponieważ to nie był towar tej firmy, czego Strona powinna być świadoma.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
I. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302), lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa.
II. Przedmiotem sporu między stronami jest zasadność pozbawienia Skarżącego przez organy prawa do odliczenia w październiku 2008r. podatku naliczonego
z wystawionych przez firmę FH A. s.c. W. M., A. M. trzech faktur dotyczących nabycia złomu użytkowego rur stalowych na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł. Organy ustaliły, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, kontrahent ten nie dysponował towarem i nie sprzedał go Skarżącemu, wystawiał "puste faktury", którym nie towarzyszył żaden towar od ich wystawcy. Skarżący zaś świadomie uczestniczył
w zdarzeniach mających na celu przyjmowanie takich faktur.
Z kolei Skarżący kwestionując ustalenia i wnioski organów podnosi, że faktury VAT potwierdzają faktyczne nabycie rur stalowych od ich wystawcy, a gdyby nawet hipotetycznie Spółka A. nie była ich właścicielem, ale dostawy były realizowane,
to organ obowiązany był badać dobrą wiarę, która po jego stronie wystąpiła.
W zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi.
III. Na wstępie należy wskazać, że sprawa była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 22 lipca 2014r., sygn. akt I SA/Bd 504/14 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
w B. z dnia [...]. W następstwie tego orzeczenia oraz po wyeliminowaniu kolejnych decyzji organu pierwszej instancji, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...]. określił Stronie za październik 2008r. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług
w wysokości [...] zł, a w wyniku wniesionego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżoną decyzją z dnia [...]. utrzymał
w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Należy zatem mieć uwadze, że zgodnie
z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Artykuł ten wprowadza zasadę, zgodnie z którą moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono
w prawomocnym orzeczeniu (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008r., sygn. akt I FSK 613/08, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych).
Ponadto, organy podatkowe i Sąd w niniejszym postępowaniu, na podstawie art. 153 P.p.s.a., są związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w opisanym powyżej wyroku WSA. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012r., s. 397; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011r., s. 544, Nb 1-3).
W ocenie tut. Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy nie naruszyły art. 120 O.p.
w zw. z art. 153 P.p.s.a. Organy nie zignorowały wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 lipca 2014r., sygn. akt I SA/Bd 504/14. Organy wykonały zalecenia Sądu, bowiem uzupełniły obszernie materiał dowodowy
i dokonały ponownej, trafnej oceny zebranego materiału dowodowego. W tym zakresie wskazać należy, że w konkluzji uzasadnienia wyroku stwierdzono: "zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy w sprawie był niewystarczający do zakwestionowania braku dostaw przez Spółkę A.."; podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd było uchybienie organu odwoławczego polegające na zignorowaniu tego, że Skarżący wykazał "istnienie towaru", o jakim mowa w zakwestionowanych fakturach w obrocie.
Tut. Sąd podkreśla, że w żadnym jednak fragmencie uzasadnienia nie ma stwierdzenia, iż towar był nabyty konkretnie od Spółki A.. Zauważyć należy, że organy podatkowe po wydaniu ww. wyroku przeprowadziły postępowania podatkowe, w ramach których zgromadzono dodatkowe dowody m.in. w postaci: protokołów przesłuchania D. K., J. D. i Z. W. oraz pisemnych wyjaśnień tych osób, pisma z Regionalnego Funduszu Gospodarczego S.A. w C. z dnia
[...]., protokółu przesłuchania pracownika Spółki A. S. D., danych dotyczących zatrudnienia w Spółce A., wyciągów z decyzji wydanych dla W. M. oraz dla innych odbiorców faktur od Spółki A.. Dowody te organy podatkowe oceniły zgodnie z treścią przepisów art. 187 § 1
i art. 191 O.p., a zatem łącznie oraz w powiązaniu z dowodami wcześniej zgromadzonymi w sprawie i na tej podstawie uznały, że Skarżący nie otrzymał towaru
w postaci złomu użytkowego rur stalowych od Spółki A., lecz nabył go z innego, niezidentyfikowanego źródła.
IV. Zdaniem tut. Sądu, organy wykazały, że Spółka A. nie dysponowała towarem, nie zatrudniała pracowników do wykopu rur, nie posiadała zaplecza technicznego umożliwiającego wykonanie dostaw w postaci placu lub magazynu do składowania rur, czy też urządzeń do ważenia rur oraz nie przedstawiła dokumentów potwierdzających zakup tego towaru. Wszystkie wskazywane przez wystawcę faktur źródła pochodzenia rur stalowych okazały się niewiarygodne. Nie stwierdzono też pozyskania tego towaru przez FH A. s.c. spoza obrotu legalnego. W tym stanie rzeczy organy podatkowe zasadnie stwierdziły, że Skarżący nie dokonał nabycia złomu użytkowego rur stalowych od firmy FH A. s.c., a transakcje między Spółką A.
a firmą Skarżącego nie miały w rzeczywistości miejsca. Niewątpliwie natomiast wystawienie tych faktur zatarło pochodzenie towaru, który Skarżący nabył z innego nieujawnionego źródła. Samo wystawienie faktur VAT stwarzało pozory, że towar wykazany na fakturach należał do tej Spółki. W ocenie tut. Sądu, po uzupełnieniu materiału dowodowego nie ma obecnie tym bardziej żadnych podstaw, aby pomijać
i podważać znajdujący się w aktach sprawy administracyjnej wyciąg prawomocnej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]. Nr [...] wydanej dla FH A. s.c. W. M., A. M., a do czego faktycznie zmierza Skarżący. Zauważyć należy,
że w uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż transakcje wykazane na fakturach VAT wystawionych między innymi dla firmy Skarżącego dokumentują czynności, które
w rzeczywistości nie miały miejsca, (k. 4-6, t. I). Postępowanie podatkowe przeprowadzone w FH A. s.c. wykazało, że w 2008r. Spółka wprawdzie dokonała zakupu 15 ton złomu szynowego na podstawie faktury nr [...] z dnia [...]., jednakże został on sprzedany kontrahentowi ze S., a nie Skarżącemu. Ustalono jednocześnie, że oprócz ww. jednej faktury zakupu FH A. s.c. za 2008r., Spółka nie przedłożyła żadnych innych faktur, czy umów potwierdzających zakup towaru od innych podmiotów. Również weryfikacja dokumentacji Spółki nie wykazała zakupu sprzedawanego przez Spółkę towaru od dnia rozpoczęcia przez nią działalności, tj. od dnia [...]. Z uzasadnienia prawomocnej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wynika, że zgodnie z wyjaśnieniami W. M., rury stalowe pochodziły z nieczynnych rurociągów zdjętych
z ewidencji, przechodzących przez prywatne tereny między innymi w C., M. , O.. W większości były to tereny po byłych zlikwidowanych cukrowniach. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. stwierdził w decyzji,
że dostarczone przez Podatnika oświadczenia czy akty własności ziemi w żaden sposób nie potwierdzają, iż Spółka A. z terenów tych pozyskała rury.
W uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji organ prowadzący postępowanie nie dał wiary również wyjaśnieniom W. M. z tej przyczyny, że wyjaśnienia dotyczące sposobu pozyskiwania rur nie są wiarygodne, a dostarczone zaledwie dwa oświadczenia nie zawierają żadnych dat, nie wskazują ilości pozyskanego złomu czy dokładnego adresu. Wprawdzie W. M. dostarczył te dwa oświadczenia na pozyskanie rur, jednakże na kwotę [...]zł, podczas gdy FH A. s.c. na przestrzeni trzech lat od 2008r. wystawiła faktury wykazujące sprzedaż ponad 800 ton rur stalowych. Z tego też względu Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. stwierdził w decyzji, że nie było możliwe pozyskanie tak dużej ilości rur z terenów prywatnych,
zaś wystawione przez FH A. s.c. faktury VAT dotyczące sprzedaży rur stalowych
w rzeczywistości wykazują czynności, które nie miały miejsca, ponieważ nie można sprzedać towaru, którym się nie dysponuje. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...]., w odniesieniu do zakwestionowanej części sprzedaży, określił Spółce A. kwoty zobowiązań podatkowych do zapłaty na podstawie art. 108 u.p.t.u., w tym w stosunku do faktur VAT wystawionych przez Spółkę między innymi na rzecz firmy Skarżącego. Tym samym uznano, że faktury VAT wystawione w październiku 2008r. przez FH A. s.c. W. M., A. M. nie dokumentują rzeczywistych transakcji sprzedaży. Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]. wynika, że ww. decyzja nie została zaskarżona, a zatem jest ostateczna i prawomocna (k. 99, t. I).
V. Sąd zauważa, że ww. decyzja wydana dla FH A. s.c. W. M., A. M. ma, zgodnie z treścią art. 194 § 1 O.p., charakter dokumentu urzędowego, któremu Ordynacja podatkowa przyznaje zwiększoną moc dowodową
i który korzysta z domniemania zgodności z prawdą obiektywną. Na podstawie bowiem art. 194 § 1 O.p. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokument spełniający wskazane przesłanki,
a takim jest niewątpliwie decyzja wydana przez właściwy organ podatkowy, należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu powyższego przepisu, co oznacza, że stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań,
tj. prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W literaturze przedmiotu podkreśla się, że organ podatkowy jest związany normatywną oceną dokumentu urzędowego, co oznacza, iż nie może swobodnie oceniać jego treści (por. B. Dauter (w:) S. Babiarz, B. Dauter,
B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, s. 722). Wobec tego, organ podatkowy nie może odrzucić - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 O.p. (tak m.in. P. Pietrasz, Komentarz do art. 194 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 05.8.60), (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II, teza 2). Pominięcie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi naruszenie art. 194 § 1 O.p.
Wbrew twierdzeniom skargi, właśnie kierując się zaleceniami zawartymi
w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 22 lipca 2014r., sygn. akt I SA/Bd 504/14 organ przeprowadził szereg dowodów na okoliczność, czy Spółka A. konkretnie Skarżącemu sprzedała rury stalowe, a tym samym czy istnieją podstawy do podważenia ustaleń i wniosków wynikających z prawomocnej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. W tym kontekście za zasadne należy uznać twierdzenie organu, że przeprowadzone dodatkowe postępowanie nie podważa,
a wręcz potwierdza te ustalenia, które wynikają z prawomocnej decyzji wydanej dla Spółki A. oraz uprzednio zebranego materiału dowodowego. Domniemanie tej decyzji jako dokumentu urzędowego co do zgodności z prawdą obiektywną nie zostało zatem obalone również na skutek zebrania nowych dowodów po wydanym wyroku WSA w Bydgoszczy. Organy to wykazały szczegółowo opisując zgromadzone dowody, dokonując ich oceny i stawiając trafne wnioski na tej podstawie.
VI. Oceny sprawy należy dokonać w kontekście wszystkich dowodów,
tj. zgromadzonych przed wydaniem ww. wyroku przez WSA w dniu [...].,
jak również na skutek uzupełnienia materiału dowodowego. I tak w toku kontroli oraz postępowania podatkowego organ pierwszej instancji przeprowadził w dniach [...]., [...]. oraz [...]. dowody z przesłuchań Skarżącego
(k. 21-22, 75-80, 282-286, t. I). Skarżący zeznał m.in., że nie posiada wiedzy na temat dostawców - źródła pochodzenia złomu rur stalowych do firmy A.. Zeznał, że jeśli to W. M. demontował rury, to Skarżący miał je od niego, ale bywało i tak, że to firma W. M. wygrywała najprawdopodobniej przetarg i dokonywała demontażu tych rur; bywało i tak, że W. M. posiadał wiedzę gdzie się znajdują rury i z tamtych firm je nabywał, ale obowiązuje tajemnica handlowa, W. M. nigdy jej nie zdradziłby, ponieważ normalną rzeczą jest, iż Skarżący sam pojechałby do tych firm kupić rury z demontażu (k. 80, tom I).
Organ pierwszej instancji przeprowadził też i włączył do akt sprawy m.in. dowody z przesłuchań W. M. z dnia [...]., [...]. oraz z dnia [...]. (k. 152-154, t. I, k. 160-167, 80-82, t. II).
W. M. potwierdził m.in., że doszło do sprzedaży rur stalowych na rzecz Skarżącego w październiku 2008r., a towar pochodził z C., chociaż jeden transport mógł mieć miejsce z D. (były to rury po refulacji, którymi sypany był piasek na lądzie). Towar będący przedmiotem zakwestionowanych faktur - zdaniem W. M. - pochodził od firmy ze S., która kupiła go od Urzędu Morskiego za D., ale nie pamiętał miejscowości (podniósł, iż w przypadku towaru wiezionego z D. nie ma przy sobie dokumentów dotyczących nabycia tego towaru). W C. zaś towar pochodził z rurociągów kopanych po prywatnych posesjach. Na tę okoliczność W. M. przedłożył dokumenty w postaci aktu notarialnego z dnia [...]., aktu własności ziemi z dnia [...]., aktu własności ziemi z dnia [...]., dwóch oświadczeń D. K.
i J. D. oraz kserokopie map przedstawiających - według świadka - przebieg rurociągu w C., z którego FH A. s.c. miała pozyskiwać rury.
VII. W zakresie podnoszonych dwóch oświadczeń należy zauważyć, że w aktach sprawy znajdują się przedłożone przez W. M. w ramach postępowania podatkowego prowadzonego wobec FH A. s.c., oświadczenia D. K. i J. D. przesłane organowi pierwszej instancji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. przy piśmie z dnia [...]. (k. 171, 181, t. I) Treść oświadczeń D. K. i J. D. (przedłożonych przez W. M. w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego
w S.) różni się od treści oświadczeń złożonych toku przesłuchania
W. M. przeprowadzonego w Drugim Urzędzie Skarbowym w T. w dniu [...]. Również do pisma z dnia [...]. przesłanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., W. M. załączył oświadczenia tych samych osób kolejny raz o innej treści. Zatem w aktach sprawy znajdują się trzy rodzaje oświadczeń D. K. i J. D., przedkładane przez W. M. w toku postępowań prowadzonych przed organami podatkowymi. Oczywiście okoliczność różnic w składanych oświadczeniach nie była przesądzającym powodem uznania, że nie potwierdzają one nabycia rur stalowych od tych dwóch osób.
W tym kontekście zauważyć należy, że w piśmie z dnia [...]. D. K. wskazała m.in., iż potwierdza podpis na załączonym oświadczeniu, a data sporządzenia oświadczenia to okres od lipca 2004r. lub 2006r. (k. 181, t. II).
Do protokołu przesłuchania w charakterze świadka z dnia [...]. spisanego w Drugim Urzędzie Skarbowym w C. D. K. zeznała m.in.,
że z terenu, którego jest właścicielem były wydobywane rury. Nie wie jednak kto wykopywał rury. Widziała tylko auta i wywrotki. Nie widziała żadnych rur, nie wie jak wyglądały. Nie potrafiła powiedzieć kim był młody (mający około 30-35 lat) mężczyzna, któremu wręczyła oświadczenie. Potwierdziła swój podpis na przedłożonym jej oświadczeniu o treści: "Ja niżej podpisana K. D. oświadczam, że jestem właścicielką terenu przy ul. [...] i wyrażam zgodę na wykopanie rury, za którą otrzymuję [...] zł (1 tysiąc zł)". Nie pamiętała kiedy to oświadczenie było sporządzone. Podała, że prawdopodobnie jakieś osiem do dziesięciu lat temu, w czerwcu lub na początku lipca (k. 188-189, t. II). W piśmie z dnia [...]. D. K. m.in. wskazała, że potwierdza swój podpis pod oświadczeniem, które sporządziła około 2005-2006, latem. Wyjaśniła, że nikt jej nie pytał o zgodę na wydobycie rur. Pieniądze otrzymała za wyrządzone szkody w uprawie, a nie za wykopane rury. Nie wie co wydobywano. Zobaczyła wielki wykop ciągnący się ok. 1 km, jak podała: "od nas
w stronę Huty". Widziała tylko wywrotki z ziemią, nie widziała żadnych rur. Ludzi było dużo, jednakże nie jest w stanie określić dokładnie ilu (k. 45, t. I, wg spisu z k. 98B).
Natomiast J. D. w piśmie z dnia [...]. poinformowała m.in., że nie jest osobą, o której mowa w sprawie (k. 37, t. I, wg spisu z k. 98B). Do protokołu przesłuchania w charakterze świadka z dnia [...]. spisanego w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w C. J. D. zeznała, że nie jest właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] i nikomu nie udzielała zgody na wydobycie rur. Wraz z mężem są właścicielami nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]. Z jej działki nie były wykopywane rury. Nie potwierdziła podpisu na przedłożonym jej do wglądu oświadczeniu. Nie sporządzała też innych oświadczeń dotyczących wykopu rur (k. 218-219, t. II).
Podnieść zatem należy, że z przywołanych wyżej dowodów zgromadzonych po wydaniu wyroku w ogóle nie wynika, aby to kontrahent Skarżącego wskazany na wystawionych fakturach VAT - firma FH A. s.c. W. M., A. M., była nabywcą rur stalowych od D. K. i J. D.. Żadna
z tych osób tej okoliczności nie potwierdziła, bowiem nie wie kto zabrał rury. Należy odnotować, że wynagrodzenie tych osób kształtowało się na poziomie zaledwie [...] zł (łącznie), przy wartości faktur wystawionych tylko dla Skarżącego na kwotę [...]zł netto plus VAT - [...] zł. Powyższe dowody nie podważają, a wręcz potwierdzają ustalenia wynikające z prawomocnej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego
w S., że nie ma dowodów, aby Spółka A. nabyła towar.
VIII. Nie bez znaczenia dla sprawy jest też okoliczność, że organ pierwszej instancji - w ramach wykonania zaleceń ww. wyroku WSA w Bydgoszczy - wystosował też wezwania do dwunastu właścicieli nieruchomości położonych w C.
w obrębie ul. [...] i [...] (w tym do właścicieli nieruchomości wskazanych
w przedłożonych przez W. M. aktach własności ziemi), z których tylko jedna osoba, Z. W. potwierdził fakt wydobycia rur z jego działki.
Z pisma Z. W. z dnia [...]. wynika jednak, że rury były położone od ul. [...] nr [...] na dł. 400 m i zostały wydobyte przez nieznanych ludzi. Były to rury żeliwne. Żadnego pozwolenia mu nie okazano. Z. W. wyjaśnił, że dostał odszkodowanie za zniszczenie areału na szerokości
50 m i długości 400 m, w kwocie [...]zł (k. 173, t. II). Z kolei do protokołu przesłuchania w charakterze świadka z dnia [...]. spisanego w Drugim Urzędzie Skarbowym w C. Z. W. zeznał, iż jest współwłaścicielem terenu, z którego były wykopywane rury, sąsiad powiedział mu, że na polu robią wykopy, chciał wezwać policję, ale zaproponowano mu odszkodowanie. Zgody udzielił młodemu mężczyźnie (około 30 lat), który miał mapy z przebiegiem rur. Jeśli dobrze pamięta, mężczyzna ten miał na imię Janek. Jednakże nie zna jego nazwiska. Nie wie też z jakiej firmy były koparki i samochody, nie było na nich żadnych szyldów. Nie potwierdził podpisu na okazanym mu oświadczeniu. Podpis jest bardzo podobny, ale nie jego. Treść tego oświadczenia jest niezgodna z tym, które podpisywał. Nie zgadza się kwota pieniędzy, którą otrzymał i nie było tam napisane jakiego rozmiaru są to rury, inny był układ oświadczenia, które podpisał. Zeznał, że nie pamięta dokładnej daty sporządzenia oświadczenia. Było to około dziesięć lat temu. Wykopy na jego polu trwały dwa dni. Zeznał, że przedmiotem wydobycia były rury żeliwne wodne
o średnicy około 20, 25 centymetrów, tzw. obwodnica. Pieniądze w kwocie [...]zł (a nie [...] zł jak wynika z oświadczenia) otrzymał od mężczyzny, któremu oddał oświadczenie (k. 184-186, t. II).
Nie budzi zatem wątpliwości, że nawet to jedno oświadczenie (na 12 wezwań) pozyskane przez organ od Z. W. nie pozwala na stwierdzenie, iż to firma W. M. była nabywcą i to rur stalowych.
Zdaniem Sądu, Skarżący całkowicie pomija okoliczność, że oświadczenie o tej samej treści, zakwestionowanej przez Z. W. w toku przesłuchania
z dnia [...]., zostało przedłożone przez W. M. także
w odrębnym postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec innego odbiorcy faktur od A. s.c., tj. P. K., co wynika z wyciągu znajdującej się w aktach sprawy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...]. nr [...]. (k. 307, t. II). W takiej sytuacji trudno zarzucać organowi podatkowemu, że w oparciu o ten dowód kwestionuje nabycie rur stalowych przez firmę W. M., skoro ten sam dowód ma wykazywać dostawę tego samego towaru do dwóch nabywców. W konsekwencji wnioski wynikające z tego dowodu również są spójne z ustaleniami decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S..
IX. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zasadnie organ uznał, że przedłożone przez W. M. dokumenty w postaci wskazanych oświadczeń osób fizycznych, aktów własności ziemi oraz map nie stanowią dowodów potwierdzających rzetelność zakwestionowanych transakcji. Racje ma organ, że treść przedłożonych oświadczeń jest ogólnikowa. Oświadczenia te nie zawierają żadnych dat czy danych adresowych. Nie wskazują też ilości pozyskanych rur stalowych oraz co istotne,
nie identyfikują osoby/firmy, dla której zostały sporządzone. Z treści tych oświadczeń nie wynika, kto dokonywał wydobycia rur. Wydobywane miały być również rury żeliwne, a nie stalowe. Przesłuchani świadkowie nie potrafili wskazać na rzecz jakiego podmiotu wystawiali oświadczenia oraz kto dokonywał wydobycia rur z ich posesji. Żadna z tych osób nie wskazała firmy A., czy też W. M.. Treść oświadczeń oraz przeprowadzone na tę okoliczność dowody z przesłuchania świadków wskazują, że rury faktycznie były wydobywane, ale dowody te nie potwierdzają, iż dokonywała tego spółka A., czy też W. M. w imieniu Spółki i to na taką skalę,
na jaką były wystawiane przez tego kontrahenta faktury (800 ton). Zdaniem tut. Sądu,
powyższe okoliczności są istotne oraz przesądzające w sprawie, a nie mniej znaczący fakt, że w obiegu są trzy wersje oświadczeń. Dodatkowo tylko można wskazać, że niektóre daty (nie wszystkie biorąc pod uwagę nieprecyzyjne określenia) wydobywania rur wskazywane przez świadków były rzeczywiście dość odległe i sięgały okresów sprzed daty powstania Spółki A., a która nie dysponowała żadnym placem ani magazynem przeznaczonym do przechowywania rur, co wynika wprost z protokołu przesłuchania W. M. z dnia [...]. (k. 160-167,
t. II).
X. W ocenie Sądu przedłożone przez W. M. dokumenty nie potwierdzają, że FH A. s.c. posiadała rury stalowe, które mogła następnie sprzedać m.in. dla Skarżącego, wobec czego wskazane źródło pochodzenia rur stalowych,
tj. z prywatnych posesji położonych w C. (bez względu na ulicę, dzielnicę, czy obręb) zasadnie uznano za niewiarygodne, a tym samym zgodnie z ustaleniami
w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Wskazać też należy,
że wydobycia rur nie potwierdziło również Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółka Akcyjna w C., które w piśmie z dnia
[...]. podało, iż Spółka nie odzyskiwała nieczynnej sieci w obrębie ulicy [...], ani nie udzielała pozwolenia podmiotom zewnętrznym na jej wykopywanie (k. 7, t. I, wg spisu z k. 98B).
XI. W odniesieniu do innych wskazywanych przez W. M. miejsc pozyskiwania rur, tj. [...], O., czy też z wielokrotnie powoływanych okolic D., należy zauważyć, iż kontrahent ten nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie tej okoliczności. Jeszcze raz podkreślić należy, że zostało wprawdzie udowodnione nabycie przez Spółkę A. 15 ton złomu szynowego na podstawie faktury nr [...] z dnia [...]. (zob. decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]. Nr [...], t. I), jednakże został on sprzedany kontrahentowi ze S., a nie Skarżącemu. Przesłuchany w dniu [...]. W. M. zeznał, iż źródłem pochodzenia rur stalowych będących przedmiotem sprzedaży był odzysk rur
z demontażu z rurociągów napowietrznych lub podziemnych, zakupy od innych firm. Zapytany o wskazanie firm lub osób prywatnych, od których rury zostały nabyte,
z podaniem nazw miejscowości zeznał, iż firm i osób nie pamięta, a nazwy miejscowości to C., B. Dolny, S., S.. Jednakże na okoliczność wydobycia rur z tych terenów W. M., oprócz wskazanych powyżej oświadczeń osób fizycznych, aktów własności ziemi i map, nie przedstawił żadnych innych dokumentów. Wiarygodnego źródła pochodzenia rzekomo pozyskanych rur stalowych, wykazanych na wystawionych m.in. na rzecz Skarżącego fakturach, W. M. nie wskazał ani w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec byłej FH A. s.c., ani też w toku postępowania podatkowego prowadzonego wobec Skarżącego. Zatem przeprowadzone postępowanie nie wykazało również pozyskania rur przez rzekomego dostawcę spoza obrotu legalnego, co zbadać zlecił WSA w Bydgoszczy w wydanym wyroku. Wprost przeciwnie, W. M. przesłuchany w dniu [...]. (k. 80-82, t. II), nadal powoływał się na pozyskanie towaru w sposób legalny, tj. poprzez uzyskanie zgody zarówno od osób prywatnych, jak też od Funduszu Likwidującego Hutę C. i Wodociągów [...] na wydobycie rur stalowych m.in. z nieruchomości położonych
w C., co nie znalazło jednak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarówno złożone przez W. M. zeznania,
jak i przedstawione dokumenty nie potwierdzają okoliczności wydobycia rur przez Spółkę A., ani nie potwierdzają, że między podmiotami widniejącymi na zakwestionowanych fakturach rzeczywiście doszło do transakcji. W tej sytuacji powoływanie się na pomyłki w podawanych nazwach ulic, przy których miały być wydobywane w C. rury przez (dla) A. (zatem obecnie winny być sprawdzane ulice sąsiednie w stosunku do wcześniej wskazywanych) nie stanowi podstawy do podejmowania kolejnych czynności zmierzających do obalenia domniemania wiarygodności danych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. jako dokumentu urzędowego. Nie można w sposób nieskończony wskazywać kolejne nazwy ulic sąsiadujące z poprzednio podawanymi
i żądać weryfikacji na nowo ustaleń, skoro są odmienne od oczekiwanych przez Stronę.
XII. O fikcyjności transakcji ze Spółką A. świadczy również fakt, że Spółka ta nie dysponowała zapleczem technicznym w postaci placu, magazynu, co wynika wprost z protokołu przesłuchania W. M. z dnia [...].
(k. 160-167, t. II). Spółka nie zatrudniała też żadnych pracowników do wykopu rur.
Z zeznań W. M. złożonych do protokołu przesłuchania świadka
z dnia [...]. (k. 80-82, t. II) wynika, że w latach 2008-2010 Spółka zatrudniała 2-3 osoby na umowę o pracę i zlecenie. W. M. nie pamiętał jednak danych osobowych swoich pracowników, jak również nie był w stanie odszukać w tym zakresie dokumentów, które są w jakimś archiwum. Na pytanie, w jaki sposób pozyskał towar sprzedany Skarżącemu odpowiedział, że wydobywał go osobiście
i odkupywał od innych firm, których jednak nie wskazał. Zapytany o to kto i gdzie wydobywał rury zeznał, że nazwisk już nie pamięta. Z materiału dowodowego zaś wynika, że Spółka A. zatrudniała tylko dwie osoby, tj. S. D.
w okresie od dnia [...]. do dnia [...]. na stanowisku mechanika-spawacza (dowód z przesłuchania tego świadka przeprowadzono w dniu
[...]., k. 114-116, tom II), a zatem w okresie późniejszym niż okres rozliczeniowy oraz S. I. w okresie od dnia 1 lipca do dnia
[...]. na stanowisku kierowcy (przesłuchanie uniemożliwione z powodu długotrwałego zwolnienia chorobowego). Nie budzi zatem wątpliwości, że Spółka A. nie zatrudniała żadnych pracowników do wykopu rur, podczas gdy na wystawionych
w latach 2008-2010 przez tę Spółkę dla Skarżącego i innych podmiotów fakturach, wykazano sprzedaż tego towaru w dużych rozmiarach (800 ton).
Rację ma zatem organ, że materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie,
iż Spółka A. dysponowała rurami stalowymi i była ich dostawcą dla Skarżącego.
XIII. Na tle tak zarysowanej kwestii spornej podkreślenia wymaga, że zgodnie
z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Stosownie natomiast do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne,
w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Z ogólnej reguły wynikającej z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje każdemu, kto jest nabywcą towaru i podatnikiem podatku od towarów i usług oraz otrzymał fakturę stwierdzającą to nabycie towarów lub usług, a nabycie ma związek ze sprzedażą opodatkowaną. Niewątpliwie sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia podatku na niej wykazanego. Przysługuje ono bowiem tylko wówczas, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi. Na warunek ten wskazuje przede wszystkim w swym orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE"),
który w sprawie C-342/87 Genius Holding BV v. Staatssecretaris van Financiën stwierdził, że prawo do odliczenia nie znajduje zastosowania do podatku, który jest należny wyłącznie z tego powodu, że został wykazany na fakturze. Na powyższe TSUE zwrócił również uwagę w wyroku z dnia 22 grudnia 2010r. w sprawie C-438/09 Bogusław Juliusz Dankowski v. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, w którym odróżniono materialne przesłanki powstania prawa do odliczenia (czynność udokumentowana fakturą została przez dostawcę faktycznie wykonana i wykorzystana przez podatnika do realizacji czynności opodatkowanej) od wymogów dotyczących informacji, jakie powinna zawierać faktura, a które służą wyłącznie ustaleniu tożsamości podmiotu wystawiającego fakturę.
Oczywistym jest, że dopiero spełnienie materialnych przesłanek prawa do odliczenia może być punktem wyjścia do analizy, czy uczyniono również zadość pozostałym wymogom, w tym dotyczącym treści faktur. Zakwestionowanie, że czynności, które miałyby stanowić podstawę skorzystania z uprawnienia w postaci prawa do odliczenia nie miały miejsca, samo w sobie, już tylko ze względu na treść zasady wyrażonej
w art. 86 ust. 1 u.p.t.u., przekreśla możliwość skorzystania z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Kwotę podatku naliczonego stanowi bowiem, co do zasady, suma kwot podatku określonych
w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Zatem na gruncie ustawy
o podatku od towarów i usług, prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury nie może powstać u jej dysponenta, jeżeli u jej wystawcy nie powstaje obowiązek podatkowy w tym podatku w odniesieniu do podatku podlegającego odliczeniu (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2011r., sygn. I FSK 349/11). W przypadku, gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia kreującego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Dysponowanie w tym przypadku przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, który nie daje uprawnienia do odliczenia podatku, jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności tworzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy.
Niewystarczającym dla prawa do odliczenia podatku z danej faktury jest jedynie ustalenie, że dany towar znalazł się w posiadaniu nabywcy, jeżeli nie zostanie wykazane, iż to w wyniku czynności udokumentowanej tą właśnie fakturą, powodującej u sprzedawcy (usługodawcy) powstanie obowiązku podatkowego, doszło do nabycia tegoż towaru.
Przepis art. 86 ust. 1 u.p.t.u. należy interpretować w taki sposób, że faktura nieodzwierciedlająca rzeczywiście dokonanej przez jej wystawcę czynności, która tworzyłaby u niego obowiązek podatkowy, nie daje odbiorcy tej faktury prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku. Przyznanie bowiem prawa do odliczenia podatku w takim przypadku oznaczałoby, że prawo do odliczenia przysługuje z tytułu samego posiadania faktury z wykazanym podatkiem, który nie jest należny od podmiotu, który fakturę taką wystawił, jako nierealizującym czynności opisanej w tej fakturze (innym zagadnieniem jest obowiązek uiszczenia przez ten podmiot podatku wykazanego na fakturze bez obowiązku podatkowego). Tymczasem prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę, czyli obowiązku podatkowego powstałego na poprzednim etapie obrotu. Jeżeli brak takiej faktycznej czynności
u wystawcy faktury, to nie może z jej tytułu powstać obowiązek podatkowy, a tym samym brak jest prawa do odliczenia podatku z takiej faktury. Względy bowiem obiektywne powodują, że nie można odliczyć podatku, który nie powstał w ogóle na uprzednim etapie obrotu. Umożliwienie w takiej sytuacji skorzystania z prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej czynność, która faktycznie nie została dokonana i nie spowodowała obowiązku podatkowego u jej wystawcy, byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku VAT, umożliwiającą odliczenie zawartych w cenach towarów podatków faktycznie należnych z tytułu czynności ich nabycia.
W wyroku z dnia 18 kwietnia 2008r., sygn. akt I FSK 1210/06 NSA stwierdził,
że podatnik może obniżyć podatek należny o taki podatek naliczony, który pozostaje
w nierozerwalnej więzi ze zdarzeniem gospodarczym, które zostało zarówno faktycznie dokonane, jak też realnie odzwierciedlone w dokumentującej je fakturze. Dlatego, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) u.p.t.u., w przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały wykonane przez danego, konkretnie w niej określonego podatnika i w sposób w nich opisany - to faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Analiza orzecznictwa wskazuje zatem na jednolite stanowisko, zgodnie z którym, podatek wykazany na fakturze nie zawierającej danych rzeczywistego sprzedawcy,
nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Faktura taka jest fakturą stwierdzającą czynności, które nie zostały dokonane, w rozumieniu
art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.
XIV. W niniejszej sprawie, istotnym w świetle tego przepisu ustawy było więc ustalenie, czy wnioski organów o niespełnieniu przesłanki prawa do odliczenia, jaką jest rzeczywiste dokonanie transakcji przez podmioty wykazane w zakwestionowanych fakturach, zostały wystarczająco umocowane zebranym materiałem dowodowym. Zdaniem Sądu, w świetle tego materiału stanowisko organów, że faktury wystawione na rzecz Strony przez firmę FH A. s.c. W. M., A. M. nie dokumentują faktycznych transakcji, jest prawidłowe. Na aprobatę zasługuje ocena dowodów dokonana przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji i wyciągnięte
w oparciu o nią wnioski organu dotyczące prawa do odliczenia podatku na podstawie zakwestionowanych faktur.
Zdaniem Sądu zasadnie organ stwierdził, że wobec całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego świadczącego o tym, że spółka A. nie posiadała złomu użytkowego rur stalowych wykazanego na spornych fakturach, na uwzględnienie nie zasługuje argumentacja Strony o dokonaniu transakcji, wobec tego, iż dokonano zapłaty za towar. Pomijając już okoliczność, że przedłożone dowody wskazują na dokonanie zapłat w formie gotówkowej, to taki dowód nie przesądza jeszcze
o przeprowadzeniu transakcji zakupu złomu użytkowego rur stalowych od Spółki A., która jak wynika z całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, towarem takim nie dysponowała.
Wprawdzie Strona podnosi, że ze względu na wartość poszczególnych faktur obrót gotówkowy nie naruszał prawa, jednakże Sąd zauważa, iż przedsiębiorcy działający
z należytą starannością w legalnym obrocie - co do zasady - korzystają z pośrednictwa bankowego tym bardziej w sytuacji, gdy wartość trzech transakcji przeprowadzona
w jednym okresie rozliczeniowym (miesiącu), jak w niniejszej sprawie nie jest znikoma
i wynosi ponad [...] zł brutto. Z praktyki przedsiębiorców wynika, że właśnie korzystanie z płatności w postaci przelewów bankowych jest elementarnym zachowaniem funkcjonowania firm rzetelnie działających i dbających o swoje interesy. Nie ma natomiast znaczenia dla sprawy argument podnoszony przez Stronę,
że podważenie nabycia rur stalowych przez Skarżącego od FH A. s.c. wiązałoby się z założeniem, iż poniesiono kolejną zapłatę na rzecz faktycznego dostawcy towaru. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie są bowiem wykazywane przez Podatnika transakcje ze Spółką A., a nie nabycie towaru z innego źródła.
W tym kontekście Sąd w tut. składzie podziela następujący pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 14 listopada 2007r., sygn. akt I FSK 976/06: faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży między wskazanymi
w niej kontrahentami jest bezskuteczna prawnie, a w związku z tym nie może wywołać żadnych skutków podatkowych zarówno u jej wystawcy, jak i odbiorcy. Bez znaczenia przy tym dla tego prawa jest dokonanie przez dysponenta faktury jej wystawcy zapłaty należności z niej wynikającej, przy jednoczesnym otrzymaniu towaru z innego, niewiadomego źródła pochodzenia.
XV. Odnosząc się podnoszonej przez Skarżącego kwestii staranności kupieckiej
i dobrej wiary Podatnika należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie organy jednoznacznie stwierdziły, iż na podstawie zakwestionowanych faktur nie zostały dokonane przez Spółkę A. na rzecz Skarżącego dostawy rur stalowych zarówno
w ilościach, jak i wartościach w nich wskazanych. Wobec tego stwierdzono,
że Skarżący nie nabywał złomu użytkowego rur stalowych od tej Spółki. W tej sytuacji zasadnie organy uznały, że badanie należytej staranności w doborze kontrahenta jest bezprzedmiotowe, albowiem przesłanka dobrej wiary nie obejmuje przypadków,
gdy odbiorca faktury nie otrzymuje jakiegokolwiek świadczenia. W takich okolicznościach nie było potrzeby badania dobrej wiary, ponieważ oczywiste jest,
że podatnik mający wiedzę o niewykonaniu czynności, nie może jednocześnie twierdzić, iż nie miał wiedzy o nadużyciach prawa przez swojego kontrahenta, sam w tej czynności uczestnicząc (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2016r., sygn. akt I FSK 291/15).
Nie sposób bowiem przyjąć, że podatnik odliczający podatek z takiej faktury nie jest świadomy oszukańczego działania czy nadużycia prawa, skoro wystawieniu tego rodzaju faktury nie towarzyszy w ogóle żadna dostawa towaru od tego kontrahenta
i taką fakturę przyjmuje, a następnie wykorzystuje do odliczenia podatku naliczonego. W ocenie Sądu w sprawie miało miejsce działanie w nieuczciwych celach, a Skarżący świadomie przyjmując taką fakturę brał udział w takich działaniach, stąd nie może skutecznie powoływać się na przepisy prawa wspólnotowego, w tym także na wynikającą z tych przepisów zasadę neutralności podatku od wartości dodanej. Skarżący przy tym nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych, z których wynikało,
że zakwestionowane faktury VAT nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, o czym Skarżący miał wiedzę.
W tej sytuacji nie zasługują na uwzględnienie również podnoszone przez Skarżącego argumenty o długoletniej znajomości biznesowej (od lat ’90) z W. M. prowadzącym wówczas działalność gospodarczą m.in. pod i firmami S. s.c i S. , mające świadczyć o zachowaniu staranności kupieckiej przy transakcjach ze Spółką A.. Okoliczność ta nie ma bowiem znaczenia w sytuacji,
gdy świadczenie nie zostało przez wystawcę faktury wykonane. Trudno nawet zgodzić się ze Skarżącym, że W. M. był wiarygodnym dostawcą, skoro prowadząc w latach 2003-2004 działalność na własne nazwisko wystawiał tzw. "puste faktury" wykazujące sprzedaż złomu i usługi cięcia złomu (co skutkowało wszczęciem wobec tej osoby postępowań podatkowych), a ponadto prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. II Wydziału Karnego, sygn. akt II K 16/07 został uznany za winnego poświadczenia nieprawdy w fakturach VAT w ten sposób, że jako właściciel dwóch firm wystawiał faktury na sprzedaż złomu stalowego, gdy faktycznie takie transakcje nie miały miejsca. Wprawdzie dotyczyło to innego okresu niż
w przedmiotowej sprawie, jednak to Skarżący powołuje się na wieloletnią wcześniejszą współpracę z W. M., kiedy to już wówczas rzetelność tego podmiotu została podważona przez Sąd Karny. Rację ma zatem organ, że okoliczności sprawy potwierdzają, iż Skarżący świadomie wszedł w posiadanie - od podmiotu od wielu lat nierzetelnego - faktur, które następnie dały możliwość uzyskania prawa do odliczenia podatku naliczonego.
XVI. Odnośnie do powoływania się na dowody zebrane w postępowaniu wobec Ł. G. (syna Skarżącego) w postaci zeznań M. S. (właściciela firmy transportowej) oraz T. O. (kierowcy) zauważyć należy, że organ nie kwestionuje w ogóle wejścia przez Skarżącego w posiadanie towaru, lecz jego nabycie konkretnie od Spółki A.. Z zeznań W. M. wynika natomiast, że "kierowca dostawał wiadomość, że towar jest w tym miejscu,
a w momencie dojazdu do załadunku rur, zostaje przekierowany w inne miejsce. Ma to na celu zachowanie tajemnicy handlowej." W. M. podawał też różne źródła zaopatrzenia w towar, które po weryfikacji okazywały się nieprawdziwe. Towar mógł zatem być wożony dla Skarżącego, jednak dostawcą nie była firma A., która rurami stalowymi w ilości umożliwiającej sprzedaż - choćby tylko dla Skarżącego -
nie dysponowała. Sąd nie kwestionuje, że w bardzo obszernym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie Strony oraz kontrahenta, a także innych podmiotów, czy – jak Skarżący wskazuje - w sprawie Jego syna T. G., mogą znaleźć się np. zeznania świadka, które potwierdzają wersję Podatnika, jednakże oceny, czy dna okoliczność miała miejsce (tj. nabycie rur stalowych od s.c. A.) należy dokonywać na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a nie wyrywkowo w oparciu
o poszczególny dowód.
XVII. Odnośnie do powołania się na decyzje, z których wynika, że inni kontrahenci wygrali sprawy przed sądami administracyjnymi o to, czy faktycznie zakupili towar od Spółki A., zauważyć należy, iż argumentacja ta nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi. Sąd dostrzega, że w aktach administracyjnych niniejszej sprawy obok decyzji dla Spółki A., znajduje się szereg kopii decyzji wydanych dla kontrahentów – nabywców towaru od Spółki A. (k. 245-380, t. II). Zdecydowana jednak większość ustaleń jest spójna z ustaleniami dokonanymi w decyzjach przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., a także przez organy w niniejszej sprawie.
Rzeczywiście natomiast WSA w Olsztynie w wyroku z dnia [...]., sygn. akt. I SA/Ol 48/16 stwierdził, że: organy podatkowe koncentrowały się przede wszystkim na braku możliwości sprzedaży przez spółkę A. takiej ilości rur, jaką wykazywała ona w latach 2008-2010, nie wzięły jednak pod uwagę faktu, że skarżąca zawarła ze spółką tylko jedną transakcję i nabyła jedynie trzy rury; mogła zatem nie mieć świadomości co do ilości rur sprzedanych przez tę spółkę w ciągu dwóch lat; dalej Sąd ten stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy został zatem wadliwie oceniony poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie dochowała należytej staranności przy zawieraniu transakcji oraz, że miała świadomość uczestniczenia w przestępstwie.
Z wyroku tego wynika, że podatniczka ([...] [...]) sprzedała towar S. M., który został wskazany na s. 33 skargi w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że tut. Sądowi z urzędu znane są także orzeczenia sądów administracyjnych w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydane w stosunku do innych kontrahentów Spółki A., którzy mieli od niej rzekomo nabywać rury stalowe np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 września 2015r., sygn. akt I SA/Bd 490/15, od którego wniesiona skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem z dnia 19 października 2017r., sygn. akt I FSK 127/16; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 lutego 2016r., sygn. akt I SA/Ol 8/16, od którego wniesiona skarga kasacyjna wyrokiem NSA z dnia 4 kwietnia 2018r., sygn. akt I FSK 983/16 także została oddalona; a także prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 marca 2017r., sygn. akt I SA/Gd 473/16 oddalający skargę.
W kontekście właśnie wskazywanego na s. 33 niniejszej skargi - G. D., dla którego sprawa zakończyła się pozytywnie podnieść należy, że W. M. wskazywał na to samo źródło pochodzenia towaru również w toku postępowań prowadzonych wobec innych nabywców, a na który to aspekt wskazał NSA w ww. wyroku z dnia [...]., sygn. akt I FSK 983/16. Ponadto analiza treści tego wyroku pozwala na stwierdzenie, że firma G. D. z P. miała być dostawcą do Spółki A. w okresie późniejszym niż październik 2008r.
Powyższe orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzają prawidłowość decyzji organów podatkowych, w których zakwestionowano prawo podatników do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Spółkę A., albowiem wystawione przez nią faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji i to na szeroką skalę, a zatem podobnie jak w niniejszej sprawie rozpatrywanej przez tut. Sąd.
XVIII. Wobec stwierdzenia, że Skarżący nie dokonał zakupu złomu użytkowego rur stalowych od firmy FH A. s.c., a relacje Skarżącego z tą Spółką polegały na obrocie "pustymi" fakturami VAT, organy podatkowe zasadnie uznały, iż zakwestionowane faktury wykazujące transakcje, które nie odpowiadają rzeczywistemu przebiegowi zdarzeń gospodarczych między podmiotami na nich wskazanymi, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich wykazany. W tym stanie rzeczy, organy prawidłowo zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4
lit. a u.p.t.u.
XIX. Zdaniem Sądu, ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, zakreślonych przez treść art. 191 O.p. Tym samym Sąd nie dopatrzył się w tej sprawie naruszenia zarzucanych przepisów
art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Organy podatkowe zasadnie zastosowały w postępowaniu podatkowym art. 181 O.p. Z przepisu tego wynika uprawnienie organów podatkowych do wykorzystania dowodowo w postępowaniu podatkowym również danych zgromadzonych w innych postępowaniach. Oparcie materiału dowodowego sprawy na dowodach w postaci m.in. dokumentów zgromadzonych w innym postępowaniu samo w sobie nie narusza art. 190 O.p. Podkreślić należy, że odwoływanie się przez organ do ustaleń poczynionych
u kontrahenta jest także w pełni uzasadnione, bowiem dla zbadania czy transakcje
z tym podmiotem miały miejsce konieczne jest wszechstronne zebraniu dowodów
u każdej ze stron kwestionowanej transakcji, a nie wyłącznie u Skarżącego. Uwzględniając powyższe, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego.
XX. Mając na względzie powyższe, tut. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz T. Liwacz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło