I SA/Bd 415/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-10-25
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Mirella Łent, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może odmówić uchylenia ostatecznej decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, mimo podnoszenia przez stronę zarzutów merytorycznych dotyczących tej decyzji, jeśli nie wykazano istnienia przesłanek interesu publicznego lub ważnego interesu strony?Ratio decidendi
Organ celny prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek przemawiających za uchyleniem decyzji w trybie nadzwyczajnym (art. 253a Ordynacji podatkowej), takich jak interes publiczny lub ważny interes strony. Zarzuty merytoryczne dotyczące pierwotnej decyzji nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie w trybie nadzwyczajnym, zwłaszcza że pierwotna decyzja nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący domagał się uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję o uznaniu zgłoszenia celnego dotyczącego samochodu za nieprawidłowe z powodu niezgodności zadeklarowanej ceny z faktyczną. Skarżący podnosił, że nie był obecny przy zakupie ani odprawie celnej i stał się ofiarą oszustwa. Organ celny odmówił uchylenia decyzji, uznając brak podstaw w postaci interesu publicznego lub ważnego interesu strony, a także podkreślając, że zarzuty merytoryczne dotyczyły pierwotnej decyzji, która nie została zaskarżona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego kwotę 293 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz pełnomocnika skarżącego – adwokata J. P. kwotę 293 (dwieście dziewięćdziesiąt trzy) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia [...]. nr [...] uznającej zgłoszenie celne z dnia [...] nr [...] za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazano, iż decyzją z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w T. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...]. nr [...] dotyczące objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki Volkswagen Vento rok produkcji 1994. Powodem wydania powyższego rozstrzygnięcia był raport belgijskich władz celnych nr [...] z dnia [...]. z którego wynikało, że przedstawione wraz ze zgłoszeniem celnym dokumenty nie odzwierciedlały ceny faktycznie należnej za pojazd. Z przesłanych wraz z raportem dokumentów wynikało, iż samochód został sprzedany za [...] BEF a nie jak zadeklarowano w zgłoszeniu celnym za [...]BEF. W wyniku wniesionego odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektor Izby Celnej w T. rozstrzygnięciem z dnia [...]. Nr [...]. Decyzja organu odwoławczego nie została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pismem z dnia [...]. strona wniosła do Ministerstwa Finansów skargę na postępowanie organów celnych. Mając na uwadze treść art. 235 § 1 kpa Minister przekazał skargę Dyrektorowi Izby Celnej do rozpatrzenia. Zgodnie z powołanym przepisem skarga w sprawie w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji alb jej uchylenia lub zmiany z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie organu strona wniosła o uchylenie decyzji na podstawie art. 253 ustawy Ordynacja podatkowa wskazując na ważny interes strony jak i ważny interes publiczny.
Dyrektor Izby Celnej w T. rozpatrując sprawę jako organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]. Strona wniosła od tej decyzji odwołanie.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym zasadność uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art.253a ustawy Ordynacja podatkowa i nie znaleziono podstaw do uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia. W części pierwszej uzasadnienia wskazano, iż regulacja zawarta w art. 253a ustawy Ordynacja podatkowa stanowi szczególny tryb sanowania wadliwych decyzji. Jej uchylenie, w trybie nadzwyczajnym, może nastąpić wówczas, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. W ocenie organu wskazane przesłanki nie zostały spełnione. W drugiej natomiast części uzasadnienia podniesiono, iż zarzuty nieobecności strony przy zakupie samochodu w Belgii oraz przy przekraczaniu granicy nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Powołując się na orzeczenia sądowe podkreślono, iż nie ma znaczenia kto dokonywał faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny (działając na rzecz strony); dla wskazania osoby uprawnionej i zobowiązanej w ramach stosunku prawno celnego istotne jest to, na czyją rzecz poszczególne czynności są wykonywane a nie kto wykonuje te czynności. Podniesiono, iż faktura zakupu samochodu z dnia [...]. wystawiona na nazwisko strony oraz dokumenty celne stanowiły podstawę do zarejestrowania samochodu. Strona posługując się tymi dokumentami musiała co najmniej akceptować ich treść a przez to potwierdziła fakt ich nabycia i zgłoszenia do odprawy celnej na swoją rzecz. Organ odwoławczy odniósł się także do przedłożonego w trakcie postępowania rozliczenia za samochód z którego wynikała wartość końcowa 19.500 zł. Organ celny ustalił wartość celną na podstawie dokumentów przesłanych przez władze belgijskie w kwocie [...] zł natomiast deklarowana wartość celna wynosiła [...] zł. W ocenie organu rozliczenie to potwierdza słuszność podjętego rozstrzygnięcia w zakresie wartości celnej towaru. Wskazano również, iż przedłożone przez stronę postanowienie Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...]. sygn. akt [...] pozostaje bez wpływu na zagadnienia uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe jak również na kwestię wysokości długu celnego. W świetle powyższego stwierdzono, iż rozstrzygniecie organu pierwszej instancji jest zgodne z prawem i nie zachodziła konieczność jego uchylenia, a interes strony był odpowiednio chroniony. Końcowo zwrócono uwagę , że kaseta magnetofonowa przedstawiona przez stronę ma etapie postępowania odwoławczego nie wniosła do sprawy treści mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie , gdyż zawierała podnoszone wcześniej przez stronę szczegóły.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wskazano na fakty i argumentację, która podnoszona była na etapie postępowania odwoławczego. Skarżący podkreślił, iż nie przebywał za granicą i nie był kupującym, nie sprowadzał samochodu na polski obszar celny, nie dokonywał odprawy celnej oraz innych związanych ze sprawą formalności. Prawo w niniejszej sprawie zostało złamane przez celników albowiem to oni oclili samochód po dwóch miesiącach a nie jak powinno być w terminie 20 dni. Strona podnosi, iż wskazywała osobę, od której nabyła samochód w kraju. Ponownie powołuje się na postanowienie Prokuratury Rejonowej w G. i podkreśla, iż w realiach rozpatrywanej sprawy stał się ofiarą natomiast organy tratują go jak sprawcę.
Dodatkowo skarżący wnosi o przeprowadzeniu dowodu z kasety magnetofonowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując w uzasadnieniu argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności , tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mieć ono mogło wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Negatywne stanowisko Dyrektora Izby Celnej w T. wyrażone w decyzji z dnia [...] jest w ocenie Sądu zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Przepis art. 253a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005r.Nr 8, poz. 60 ze zm.) stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ , który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.
Przedmiotem prowadzonego postępowania w trybie określonym w art. 253a jest weryfikacja przesłanek rzutujących na możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Ustawodawca wyposażył organ w uprawnienia polegające na przesądzeniu czy ostateczny akt administracyjny może być uchylony lub zmieniony, ale w przeciwieństwie do postępowania odwoławczego organ nie rozstrzyga ponownie sprawy co do istoty. Nie oznacza to ,iż organ w dowolny sposób dokonuje oceny, bowiem związany jest zobiektywizowanymi kryteriami w swojej ocenności.
W przedmiotowej sprawie organ podjął negatywne rozstrzygnięcie. Sądowa kontrola takiej decyzji o charakterze uznaniowym jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy w sprawie orzekał organ właściwy i zastosowano odpowiednie przepisy prawa oraz czy nie miały miejsca tego rodzaju naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak i w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji skarżący domaga się uchylenia decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe powołując się na okoliczność braku obecności przy zakupie samochodu w Belgii i przy dokonywaniu odprawy celnej. Podkreśla także, iż nie udzielał pełnomocnictwa osobie, która zakupiła samochód. Strona skarżąca nie wskazała nadto żadnych okoliczności przemawiających za tym, że istnieją nowe obiektywne przesłanki pozwalające na wydanie innego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie.
Odnosząc się do tej kwestii Sąd pragnie podkreślić, że argumentacja zawarta w skardze dotyczy zarzutów merytorycznych dotyczących decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Zarzuty te jednak nie mogą wpływać na treść rozstrzygnięcia wydanego w nadzwyczajnym trybie, o którym mowa w przepisie art. 253a ustawy Ordynacja podatkowa. Argumenty powoływane przez stronę skarżącą nie skutkują rozpatrzeniem sprawy przez pryzmat ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W ocenie Sądu wbrew zarzutom strony skarżącej decyzja organu celnego została podjęta bez naruszenia przepisów postępowania.
Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje również okoliczność, że decyzja z dnia z dnia [...]r. nr [...] rozstrzygająca w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego nie została przez stronę zaskarżona do sądu administracyjnego. Na tym bowiem etapie mogłyby być rozpatrzone merytoryczne zarzuty podnoszone obecnie przez stronę .
Nie mniej podkreślić należy, iż organ celny trafnie ocenił zarzuty skarżącego podnoszone odnośnie kwestii braku obecności skarżącego przy zakupie samochodu w Belgii oraz przy przekraczaniu granicy. Prawidłowe jest stanowisko organów zgodnie z którym nie ma znaczenia kto dokonywał faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny; dla wskazania osoby uprawnionej i zobowiązanej w ramach stosunku prawno celnego istotne jest to, na czyją rzecz poszczególne czynności są wykonywane a nie kto wykonuje te czynności. Zasadnie podkreślono u uzasadnieniu decyzji, iż faktura zakupu samochodu z dnia [...]. wystawiona na nazwisko strony oraz dokumenty celne stanowiły podstawę do zarejestrowania samochodu zatem strona posługując się tymi dokumentami musiała co najmniej akceptować ich treść a przez to potwierdziła fakt ich nabycia i zgłoszenia do odprawy celnej na swoją rzecz.
Wobec dokonanej powyżej oceny zaskarżonej decyzji Sąd tym samym uznaje za nieuzasadnione zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia przez organ zasad prowadzenia postępowania.
Ustosunkowując się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z kasety magnetofonowej wskazać należy, iż zgodnie z art. 106 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów , jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W związku z tym Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Nie mniej podkreślić należy, iż w aktach administracyjnych znajduje się protokół z dnia [...] z odtworzenia zapisu na kasecie magnetofonowej przedłożonej przez stronę, z którym to protokołem Sąd się zapoznał.
Z tych przyczyn na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono. Na podstawie art. 250 orzeczono o kosztach postępowania z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
M. Łent H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło