I SA/Bd 422/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-11-29

Skład orzekający: Teresa Liwacz, Halina Adamczewska - Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe zasadnie dokonały oceny zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie kosztów uzyskania przychodów, czy też ocena ta była dowolna i naruszała przepisy Ordynacji podatkowej (art. 122, 187, 191)?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, nie naruszając przy tym przepisów Ordynacji podatkowej. Zeznania kontrahenta były tylko jednym z wielu dowodów, a odmowa włączenia dokumentów z postępowania karnego była uzasadniona brakiem ich znaczenia dla sprawy. Sąd nie podzielił zarzutów o wybiórczym traktowaniu dowodów i dowolnej ocenie materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Doroty i Wojciecha D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 rok. Skarżący zarzucili organom podatkowym naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, kwestionując sposób oceny kosztów uzyskania przychodów dokumentowanych rachunkami kontrahenta, Dariusza O., oraz wybiórcze traktowanie materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Doroty i Wojciecha D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. oddala skargę ISA/Bd 422/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2005r. [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie określenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001rok. W wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej w przedsiębiorstwie PHU " M." stanowiącego własność skarżącego, ustalono, że kontrolowany Wojciech D. w roku 2001 zaniżył dochód z działalności gospodarczej o kwotę 314.753,71 zł. z czego kwota 43.093,85 zł. stanowiła zaniżenie przychodów z działalności gospodarczej, natomiast kwota 271.659,76 zł., to zawyżenie kosztów uzyskania przychodów. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] określił skarżącym należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001rok w wysokości 125.236,60 zł. Na powyższą decyzję strony złożyły odwołanie. Zarzuciły organowi podatkowemu naruszenie art. 122, art. 187 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Zakwestionowały wydane rozstrzygnięcie w części dotyczącej kosztów uzyskania przychodów dokumentowanych rachunkami przedsiębiorstwa Dariusza O. W uznaniu skarżących przyjęcie twierdzeń Dariusza O., co do fikcyjności transakcji udokumentowanych jego rachunkami, jako zgodnych z prawdą było bezzasadne. Podnieśli, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy został potraktowany wybiórczo, co miało na celu uwiarygodnienie stanowiska Dariusza O. Potwierdzeniem powyższego była odmowa uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty związane z prowadzonym wobec tej osoby postępowaniem karnym oraz o dowody w postaci pism, z których wynika jej znajomość firmy. Skarżący twierdzili, że składając wnioski dowodowe nie mieli na celu pddawać do rozstrzygnięcia jakichkolwiek prywatnych sporów lecz jedynie ujawnić motywy działania swojego kontrahenta, co w sytuacji przyjęcia jego zeznań za prawdziwe ma dla nich skutki fiskalne. Jako niedopuszczalną manipulację faktami podatnicy określili przyjęcie przez organy podatkowe, że wskazany kontrahent nie mógł, nie zatrudniając pracowników wykonać usług o wartości wynikającej z rachunków znajdujących się w dokumentacji skarżących. Argumentowali, iż Dariusz O. prowadził działalność marketingową i zarządczą oraz czynności o charakterze niematerialnym. Rachunki dokumentujące należne mu wynagrodzenie za świadczone usługi na rzecz przedsiębiorstwa "M." wystawiał samodzielnie bądź zlecając to innym osobom. W ich ocenie fakt, iż były one w opisie nieprecyzyjne nie stanowił podstawy do wyłączenia objętych nimi usług z kosztów podatkowych. Ponadto w odwołaniu wskazano, że z zeznań świadków oraz samego podwykonawcy wynika, iż skarżący przekazał mu kwotę nie mniejszą niż 30.000 zł., co jako materiał dowodowy zostało ponownie zbagatelizowane, a zdaniem skarżących okoliczność ta powinna mieć swoje odzwierciedlenie w decyzji organu podatkowego. Zarzucili, że dokonana analiza stanu faktycznego ujawniona w decyzji wskazywała na niedopuszczalne przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy skarżone rozstrzygniecie. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał, iż po stronie kosztów uzyskania przychodów przedsiębiorstwa "M." zaewidencjonowano 118 rachunków w oparciu o umowę zawartą pomiędzy skarżącym, a kontrahentem, których wystawcą jest Specjalistyczny Zakład Tępienia Szkodników Dariusza O. Organ odwoławczy podzielił wskazane w decyzji I instancji zarzuty w zakresie dotyczącym nierzetelności prowadzenia księgi przychodów i rozchodów. Takich ustaleń dokonano na podstawie materiału dowodowego zebranego w trakcie trwającej dwa lata kontroli skarbowej, a uzyskane informacje pochodziły od 105 podmiotów, u których wykonywano usługi DDD. Potwierdził także, iż dowody zebrane przez prokuraturę nie miały wpływu na postępowanie, zatem ich niedołączenie do akt sprawy nie stanowiło, jak błednte twierdziła strona skarżąca naruszenia art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, a powoływane przez stronę dokumenty dotyczące prywatnego sporu pomiędzy kontrahentami nie mają znaczenia w wymiarze ustalonego podatku. Za nieuprawnione uznał także twierdzenie, iż fakt pobrania gotówki przez kontrahenta od skarżącego winien mieć odzwierciedlenie w decyzji I instancji, bowiem źródłem tego rozliczenia nie były usługi podwykonawcze stwierdzone w zakwestionowanych rachunkach. W ocenie organu odwoławczego podnoszony w odwołaniu argument, iż kontrahent skarżącego wykonywał usługi DDD osobiście, a także przydzielał czynności robocze pracownikom nadzorując ich wykonanie nie jest prawdziwy. Kontrahent był opodatkowany w roku 2001r. kartą podatkową i nie zatrudniał pracowników. Jego nadzór byłby możliwy pod warunkiem, iż byliby to pracownicy skarżącego, a osobiste świadczenie usług objętych zakwestionowanymi rachunkami nie jest możliwe z uwagi na zakres robót zbyt duży dla jednej osoby. Organ odwoławczy nie zgodził się także z argumentacją, iż wysokość wynagrodzenia wypłacanego kontrahentowi ustalano każdorazowo na zasadzie uzgodnień, a nie protokołów robót. Należności te wypłacano z rozmaitych tytułów związanych z jego aktywnością w przedsiębiorstwie skarżącego lecz nie z podwykonawstwa udokumentowanego kwestionowanymi rachunkami bowiem w rzeczywistości go nie było. Nadto, w ocenie organu odwoławczego twierdzenie zawarte w dowołaniu, że tezy zaskarżonej decyzji w zakresie spornych 118 rachunków są spekulacjami sprzecznymi z zebranym w sprawie materiałem dowodowym jest bezzasadne. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Sądu. Powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji II instancji. Wniosła o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji II instancji i potwierdził słuszność przedstawionej w uzasadnieniu argumentacji oraz wydał postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Dokonując oceny legalności (zgodności z prawem) decyzji Sąd administracyjny poddaje ocenie czy organ odwoławczy uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy miał podstawy do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czy też zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, iż uzasadnia to przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa. Z materiałów sprawy wynika, że zaistniały między stronami spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy podatkowe w sposób zasadny dokonały oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a więc czy ocena ta jest oceną dowolną czy nie, a konkretnie czy ostała wydana z naruszeniem art. 122, art. 187 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który następnie bez przekroczenia ustawowych granic poddały szczególnie wnikliwej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne oraz merytorycznie uzasadnione wnioski. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że organy podatkowe wybiórczo traktowały materiał dowodowy. Zeznania pana Dariusza O. były tylko jednym z wielu dowodów przeprowadzonych w toku postępowania. Zostały ocenione na równi z innymi zgromadzonymi dowodami takimi jak: zeznania i wyjaśnienia strony, zeznania świadków przesłuchiwanych również na wniosek podatnika czy protokoły z wykonania poszczególnych czynności w ramach usług DDD w obsługiwanych przez PPHU " M." zakładach. Dowody i fakty oraz okoliczności przywołane w zeznaniach zarówno kontrolowanego jak i świadków poddane zostały swobodnej ocenie w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zostały opisane w protokole kontroli PPHU "M.", wyniku kontroli, jak również miały swoje odzwierciedlenie w zaskarżonych decyzjach. W tym stanie rzeczy nie można się zgodzić z wysuwanym przez stronę skarżącą argumentem, iż służyły one jedynie poparciu twierdzeń pana Dariusza O. W zakresie uzupełnienia materiału dowodowego o wskazywane przez stronę skarżącą dokumenty Sąd uznał, iż organy zasadnie w toku postępowania odmówiły włączenia wnioskowanych dowodów. Dokumenty będące w posiadaniu Prokuratury Rejonowej we W. oraz pisma pana Dariusza O. do kontrahenta strony, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji nie odniesiono się doń w decyzji. Sąd podziela stanowisko organów, że przywołane w skardze fragmenty zeznań świadków mające potwierdzić wykonanie za rok 2001r. usług przez pana Dariusza O. i ponoszenie z tego tytułu wydatków przez pana Danielewskiego zostały wyrwane z kontekstu. Zeznania te bowiem, dotyczą innych okresów niż objęte kontrolą lub ich ocena dokonana przez skarżącego jest nieprawidłowa. Wszystkie przytoczone fragmenty zeznań są niewystarczające dla uznania, że usługi wykazane w spornych rachunkach zostały faktycznie przez pana Dariusza O. w 2001r. wykonane. Sąd podziela również stanowisko organów podatkowych, że rozliczenia finansowe pomiędzy skarżącym, a Dariuszem O. dotyczą nie kwestii płatności za usługi wykonywane na rzecz "M." lecz odnoszą się do spłaty jego udziału w zyskach tej firmy. Ocena rachunków pod katem ich prawidłowości i rzetelności dokonane przez organy podatkowe również nie budzą zastrzeżeń Sądu. Ordynacja podatkowa dopuszcza jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, dowody te jednak nie mogą zastąpić dowodów księgowych stanowiących podstawę zapisu w księgach. Na podstawie zeznań świadków nie można ewidencjonować kosztów uzyskania przychodów w działalności gospodarczej. Powyższe okoliczności zdaniem Sądu dawały organom podatkowym w pełni uzasadnione podstawy do przyjęcia takiej właśnie oceny zgromadzonego materiału dowodowego zaś oceny tej w żadnym wypadku w konkretnych okolicznościach sprawy nie można uznać za ocenę dowolną. Inna ocena tego samego materiału dowodowego dokonana przez pełnomocnika strony skarżącej nie może sama w sobie stanowić podstawy do uznania, iż ocena tego materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe jest niewłaściwa czy też dowolna. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło