I SA/Bd 428/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-08-19

Skład orzekający: Leszek Kleczkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można przywrócić termin do wniesienia skargi na decyzję ZUS w przypadku, gdy doręczenie zastępcze zostało odebrane przez domownika, który nie przekazał pisma adresatowi w terminie?
Ratio decidendi
Przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest możliwe tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu, co oznacza istnienie niezależnych i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności. Doręczenie zastępcze pismem dorosłemu domownikowi wywołuje skutki doręczenia do rąk własnych adresata, a niedbalstwo domownika w przekazaniu pisma nie zwalnia adresata z odpowiedzialności za uchybienie terminu.
Stan faktyczny
Skarżący E. Cz. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek, jednak skarga została odrzucona z powodu uchybienia terminu. Decyzja ZUS została doręczona zastępczo żonie skarżącego, która poinformowała go o odbiorze z opóźnieniem i błędną datą. Skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który został rozpatrzony przez WSA w Bydgoszczy.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Cz. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. Cz. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: odmówić przywrócenia terminu Postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r. WSA w Bydgoszczy odrzucił skargę E. Cz. na decyzję ZUS z dnia [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Powodem takiego rozstrzygnięcia było uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia skargi, wskazanego w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazana decyzja została doręczona stronie w dniu 09 marca 2010 r. Dla skutecznego dotrzymania terminu niezbędnym było złożenie skargi do dnia 08 kwietnia 2010 r. włącznie. Skarga natomiast została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 09 kwietnia 2010 r., a więc jeden dzień po terminie. Ustanowiony w sprawie z urzędu pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 26 lipca 2010 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący wskazał, że adresowana do niego decyzja ZUS z dnia [...] odebrała jego żona – M. Cz., która poinformowała go o tym fakcie w dniu 12 marca 2010 r. Ponadto żona błędnie wskazała, że odebrała decyzję w dniu 10 marca 2010r. Pismem z dnia [...] ZUS wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 86 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu ze względu na treść art. 87 § 1, § 2 i § 4 wskazanej wyżej ustawy wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W świetle powyższych uregulowań przesłankami przywrócenia terminu są: 1) wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, 2) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, 3) dokonanie równocześnie z wnioskiem o przywrócenie czynności, której strona nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999r., I CKN 556/98, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98). We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżący wskazał, że adresowana do niego decyzje ZUS z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności w tytułu nieopłaconych składek odebrała jego żona – M. Cz., która poinformowała go o tym fakcie w dniu 12 marca 2010 r., podając jednocześnie, że odbiór korespondencji nastąpił w dniu 10 marca 2009 r., a nie dzień wcześniej. Należy zauważyć, że w myśl art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że pokwitowanie odbioru pisma uzasadnia przyjęcie domniemania istnienia po stronie kwitującego woli oddania pisma bezpośrednio adresatowi (wyrok WSA z dnia 20 listopada 2008 r., II S.A./Op 198/08). Niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Doręczenie zastępcze bowiem z mocy art. 43 k.p.a. wywołuje takie skutki jak doręczenie adresatowi do rąk własnych. Niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego jest traktowane tak samo jak adresata decyzji. Brak winy strony w uchybieniu terminowi, to taka okoliczność, która uniemożliwiła osobie odbierającej decyzję jej oddanie adresatowi (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2009 r., I OSK 480/08). Okoliczność, że żona poinformowała skarżącego o fakcie odbioru przesyłki z trzydniowym opóźnieniem, a ponadto wskazała błędną datę odbioru przesyłki (co nie znajduje potwierdzenia w złożonym przez M. Cz. oświadczeniu z dnia 27 lipca 2010 r.) nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu skarżącemu. Okoliczność, iż dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi do sądu. Podstawę przywrócenia terminu nie może stanowić niedbalstwo w wywiązaniu się z przyjętego zobowiązania, ale niemożność działania z przyczyn niezależnych od osoby odbierającej korespondencję. Takich przyczyn skarżący nie wskazał. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło