I SA/Bd 429/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-08-25

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał swoją trudną sytuację finansową, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Analiza dochodów, wydatków oraz stanu zdrowia skarżącego wykazała, że nie jest on w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego ani wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, co jest zgodne z celem instytucji prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i zdrowotną. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 429/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata I SA/Bd 429/10 UZASADNIENIE Skarżący ubiega się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku załączył: kopię aneksu do umowy o pracę, kopię aneksu do umowy najmu, zaświadczenie lekarskie. W sprawie zważono, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przypomnieć należy, że intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia możliwość obrony swoich praw przed Sądem mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków umożliwiających udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Stosownie do art.245 § 1 p.p.s.a. pomoc prawna może być przyznana w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które ubiega się wnioskujący, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz uprawnienie do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez ponoszenia kosztów jego wynagrodzenia i następuje w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art.244 § 1 w związku z art.246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podkreślić w tym miejscu należy, że przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy winny zawsze wynikać ze wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W niniejszej sprawie oceniono, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż za pozytywną oceną jego wniosku przemawia treść złożonych oświadczeń oraz przedstawione dokumenty. Z nich wynika, że miesięczny dochód zainteresowanego, który jest zatrudniony na ¾ etatu wynosi 988 zł brutto. Skarżący zamieszkuje w wynajętym lokalu stanowiącym własność spółdzielni mieszkaniowej, ponosząc miesięczne opłaty związane z jego użytkowaniem w wysokości 351,27 zł. Nie zgromadził oszczędności, jak również nie posiada żadnych praw majątkowych. Przewlekle choruje neurologicznie, psychiatrycznie oraz na cukrzycę. Tak więc, z zestawienia wysokości środków pieniężnych, którymi strona dysponuje - 790 zł netto , nie budzących wątpliwości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, jak i zakresu obowiązku uczestniczenia w kosztach wynika, że skarżący nie dysponuje jakimikolwiek środkami pozwalającymi na prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Reasumując, oczekiwania wnioskującego nie kłócą się z ratio legis instytucji prawa pomocy, bowiem powyżej wskazany, niewygórowany miesięczny dochód uniemożliwia bez wątpienia opłacenie zarówno wpisu od skargi w wysokości 500 zł oraz minimalnej stawki za prowadzenie sprawy przez pełnomocnika z wyboru. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło