I SA/Bd 437/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2026-02-17
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski, Joanna Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności obszarowych i nałożenie kary pieniężnej jest zasadna, gdy rolnik ubiegający się o płatność nie przedłożył pisemnej zgody współwłaściciela gruntu, mimo że był on współwłaścicielem w części, do której ubiegał się o płatność?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy ARiMR prawidłowo odmówiły przyznania płatności obszarowych i nałożyły karę, ponieważ skarżący nie spełnił wymogu przedłożenia pisemnej zgody współwłaściciela gruntu na ubieganie się o płatność, co jest warunkiem ustawowym. Błędy popełnione przez ośrodki doradztwa rolniczego nie obciążają organów ARiMR, a rolnik miał możliwość wyjaśnienia nieścisłości wezwany przez organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych i przejściowego wsparcia krajowego. W trakcie postępowania ujawniono nieścisłości dotyczące deklarowanej działki ewidencyjnej nr [...], będącej przedmiotem współwłasności. Rolnik nie przedłożył wymaganej pisemnej zgody współwłaściciela na ubieganie się o płatność. W konsekwencji organ pierwszej instancji odmówił przyznania części płatności i nałożył kary, a decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy. Rolnik zaskarżył decyzję do sądu administracyjnego, podnosząc m.in. zarzut niewłaściwego poinformowania przez doradcę ODR o konieczności uzyskania pisemnej zgody.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant referent stażysta Anna Szymanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności oddala skargę
W dniu [...] czerwca 2024 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, do Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wpłynął Wniosek o przyznanie płatności na rok 2024 M. K. ("Skarżący", "Wnioskodawca", "Strona"). Ze złożonej dokumentacji wynika, że producent rolny ubiegał się o przyznanie:
1) płatności w ramach interwencji w formie płatności bezpośrednich, tj.: podstawowego wsparcia dochodów (PWD) do powierzchni 8,01 ha i płatności redystrybucyjnej (RED),
2. płatności w ramach Schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt do ekoschematu Dobrostan zwierząt w ramach praktyki: Dobrostan tuczników: zwiększona powierzchnia bytowa >50%, ściółka, przyznanie kosztów transakcyjnych;
3. płatności w ramach przejściowego wsparcia krajowego dla uzupełniającej płatności podstawowej (UPP) do powierzchni 1,44 ha.
W ramach wniosku dokonany został wyrys deklarowanych działek.
W dniu [...] września 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wystosował do Strony wezwanie do złożenia wyjaśnień lub dokumentów w zakresie nieścisłości dotyczącej części wspólnej wniosku – działka referencyjna 18/4 została zadeklarowana na innych wnioskach pomocowych w kampanii składania wniosku. W odpowiedzi na wezwanie złożono w Biurze Powiatowym ARiMR w Ś. wyjaśnienia wraz z kopią fragmentu księgi wieczystej. Pełnomocniczka Wnioskodawcy wskazała, że uprawia on wskazaną działkę, której jest właścicielem w 2/3 części. Podała, że wcześniej wniosek o płatność do tej działki składał M. K., mimo że był właścicielem tylko 1/3 części działki. Podniesiono, iż M. K. wydzierżawił wiosną 2024r. ziemię S. S. i przestał ją uprawiać. Podano, że S. S. i M. K. zostali poinformowani wiadomością sms o tym, iż to M. K. składa wniosek o dopłaty na działkę.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. decyzją z dnia [...] marca 2025 r. odmówił przyznania podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej i uzupełniającej płatności podstawowej oraz nałożył kary ze względu na zastosowanie przepisu § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej na rok 2024 nastąpiło w odrębnej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wykluczył z przyznania płatności Wnioskodawcy działki rolne E-1,44 ha, F-2,78 ha oraz G-0,24 ha (działka ewidencyjna: [...]) z uwagi na brak przedłożenia pisemnej zgody współwłaściciela działki na ubieganie o się płatność przez Stronę. Powyższe doprowadziło do przedeklarowania powierzchni o 100% i zastosowania § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. (Dz.U. 2023 r., poz. 482 ze zm. dalej: "rozporządzenie z 10 marca 2023r."). Zgodnie z ww. przepisem w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności, a dodatkowo nakłada się karę stanowiącą iloczyn brakującej powierzchni oraz stawki płatności.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. podkreślił, że złożenie wniosku o przyznanie dopłat jest sui generis oświadczeniem woli i wiedzy osoby ubiegającej się o pomoc finansową. Wnioskodawca podejmuje suwerenną decyzję, o zakresie w jakim ubiega się o wsparcie finansowe oraz składa oświadczenie, co do stanu faktycznego pod rygorem odpowiedzialności z art. 297 § 1 k.k. jednocześnie oświadczając, że posiada pełnię wiedzy o warunkach przyznawania dopłat. Oznacza to, że wnioskujący podejmuje ryzyko i przyjmuje odpowiedzialność za błędne wypełnienie wniosku o przyznanie dopłat. Tym samym skutki działań i zaniedbań – tak pozytywne jak i negatywne obciążają odwołującego. Podkreślono, że skoro Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wystosował do Strony wezwanie do złożenia wyjaśnień lub dokumentów w zakresie nieścisłości dotyczącej części wspólnej wniosku, to Wnioskodawca miał możliwość zasięgnięcia informacji jakie dokumenty należy złożyć, jednak w odpowiedzi na wezwanie złożył jedynie wyjaśnienia i ksero księgi wieczystej. Co więcej, biorąc pod uwagę iż o płatność do spornej działki ubiegał się również M. K., oczywistym jest, w ocenie organu, że żaden z nich nie wyraża zgody na ubieganie się o płatności przez współwłaściciela. W odniesieniu do zarzutu, że M. K. brał dopłaty do działki od 2018 r. nie mając zgody współwłaścicieli, tj. M. K. i M. K. organ podkreślił, iż przedmiotem postępowania odwoławczego jest sprawa z wniosku o przyznanie płatności na rok 2024 M. K., nie zaś M. K.. Ponadto, warunek przedłożenia do wniosku zgody współwłaściciela gruntu w przypadku współwłasności został ustanowiony ustawą z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i obowiązuje od kampanii 2023.
Organy ARiMR rozpatrując wnioski ograniczają się do ustalenia, czy wnioskodawcy spełniają warunki do uzyskania płatności obszarowych, określone przepisami prawa, nie są zaś uprawnione do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, które dotyczą ustaleń pomiędzy współwłaścicielami. Pomoc przysługuje temu współwłaścicielowi gruntu, co do którego pozostali współwłaściciele wyrazili zgodę na piśmie, którą dołącza się do wniosku o przyznanie płatności. Wnioskodawca nie spełnił warunku do przyznania pomocy określonego w art. 23 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym, ponieważ nie dołączył do wniosku, ani na wezwanie zgody wyrażonej na piśmie przez współwłaściciela działki ewidencyjnej nr [...] na ubieganie o płatność, w związku z czym organ I instancji zmuszony był do wykluczenia działek rolnych nr E, F i G w ramach wnioskowanych płatności. Przeprowadzona przez organy kontrola administracyjna sprawy wykazała zawyżenie powierzchni deklarowanej do płatności PWD o łącznej powierzchni 4,46 ha co stanowi 100% przedeklarowania. Powierzchnia deklarowana (kwalifikowana) we wniosku pomocowym – 8,01 ha, powierzchnia stwierdzona w toku prowadzonego postępowania – 3,55 ha. Wobec powyższego, zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r., w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności, a dodatkowo nakłada się karę stanowiącą iloczyn brakującej powierzchni oraz stawki płatności. W związku w powyższym wysokość wyliczonej kary wyniosła [...] zł.
W odniesieniu do płatności redystrybucyjnej (RED), zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym, płatność ta jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha oraz grunty te położone są na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów do powierzchni nie większej niż 30 ha. Powierzchnia działek stwierdzona w toku prowadzonego postępowania i zatwierdzona do płatności w zakresie podstawowego wsparcia dochodów wynosi 3,55 ha. Procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych – 8,01 ha, a powierzchnia stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania – 3,55 ha wynosi 100% i zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2023 r., w przypadku gdy różnica między powierzchniami gruntów do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności, a dodatkowo nakłada się karę stanowiącą iloczyn brakującej powierzchni oraz stawki płatności. W związku w powyższym wysokość wyliczonej kary wyniosła [...] zł.
Uzupełniająca płatność podstawowa, zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym, przysługuje rolnikowi do powierzchni upraw niektórych rodzajów roślin określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 4, uprawianych w plonie głównym, a także gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin, do których zostało przyznane podstawowe wsparcie dochodów. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności wynosiła 1,44 ha,
powierzchnia działek rolnych stwierdzona wynosiła 0,00 ha, co stanowiło różnicę 100%. Zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r., w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności, a dodatkowo nakłada się karę stanowiącą iloczyn brakującej powierzchni oraz stawki płatności. W związku w powyższym wysokość wyliczonej kary wyniosła [...] zł.
Po przeanalizowaniu okoliczności mogących mieć wpływ na rozpatrzenie odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. uznał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami.
W skardze Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie przedstawione w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z dnia [...] marca 2025 r. oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka w osobie M. K. na okoliczności podniesione w dowołaniu. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2026r. wniesiono o przesłuchanie świadka P. O. pracownika ODR w Ś..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasady przyznawania płatności w ramach interwencji w formie płatności bezpośrednich oraz przejściowego wsparcia krajowego zawarte są zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i prawodawstwie wspólnotowym. Spośród przepisów prawa krajowego reguły te zostały określone w szczególności w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2024 r., poz. 1741 ze zm., dalej: "ustawa o Planie Strategicznym’'), a także w rozporządzeniach wykonawczych, wydanych na podstawie tej ustawy. Zastosowanie znajduje również Kodeks postępowania administracyjnego - w zakresie, w jakim jego zastosowanie nie zostało wyłączone przepisami zawartymi w ww. ustawie. Z przepisów istotnych dla niniejszej sprawy wskazać należy, na art. 22 ustawy o Planie Strategicznym, zgodnie z którym jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu, pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie na podstawie tytułu prawnego. Natomiast art. 23 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu lub zwierzęcia, a ten grunt lub to zwierzę stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu. W przypadku gdy grunt lub zwierzę jest przedmiotem współposiadania przez okres, w jakim posiadanie tego gruntu lub tego zwierzęcia jest warunkiem przyznania danej pomocy, pomoc ta przysługuje temu współposiadaczowi, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę na piśmie; zgoda nie jest wymagana, jeżeli miałaby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem wnioskodawcy (art. 23 ust. 2). Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest własność gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a ten grunt stanowi przedmiot współwłasności, pomoc przysługuje temu współwłaścicielowi gruntu, co do którego pozostali współwłaściciele wyrazili zgodę na piśmie (art. 23 ust. 3). Zgodę, o której mowa w ust. 2 i 3, dołącza się do wniosku o przyznanie pomocy (art. 23 ust. 4). Dodatkowo jeszcze wskazać należy, że zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym uzupełniająca płatność podstawowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli spełnia warunki określone w art. 25 ww. ustawy, a także zgodnie z art. 38 ust. 1 tej ustawy wyłącznie do powierzchni gruntów, do których zostało przyznane podstawowe wsparcie dochodów.
W niniejszej sprawie, organy obu instancji wykluczyły z przyznania płatności Skarżącemu działki rolne E - 1,44 ha, F - 2,78 ha oraz G - 0,24 ha (działka ewidencyjna: [...], z uwagi na brak przedłożenia pisemnej zgody współwłaściciela ww. działki na ubieganie o się płatność przez Stronę. Podkreślić należy, że okoliczność powyższa nie jest przez Wnioskodawcę kwestionowana. Zarzuty skargi podnoszone już na etapie postępowania odwoławczego sprowadzają się do twierdzenia, że doradca ODR w toku wypełniania wniosku nie poinformował, że trzeba mieć pisemną zgodę drugiego współwłaściciela, a jedynie stwierdził, że należy poinformować współwłaściciela, co Strona uczyniła. W zakresie powyższego zarzutu zauważyć należy, że ośrodki doradztwa rolniczego, tzw. ODR-y działają w oparciu o ustawę z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy jednostkami doradztwa rolniczego jest 16 wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego. W myśl art. 2 ust. 2a ośrodki wojewódzkie są samorządowymi wojewódzkimi osobami prawnymi. Zadaniem ośrodków wojewódzkich jest prowadzenie doradztwa rolniczego obejmującego działania w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych oraz wiejskiego gospodarstwa domowego, mające na celu poprawę poziomu dochodów rolniczych oraz podnoszenie konkurencyjności rynkowej gospodarstw rolnych, wspieranie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, a także podnoszenie poziomu kwalifikacji zawodowych rolników i innych mieszkańców obszarów wiejskich, o czym stanowi art. 2 ust. 2b ustawy. Art. 5 ust. 2 pkt 1 przewiduje zaś, że ośrodki doradztwa rolniczego przy realizacji zadań współpracują z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dodać do tego jeszcze należy, że na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego są obowiązane do informowania o warunkach i trybie udzielania pomocy, prowadzenia szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte planem, i doradzania w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy. Wypada w tym miejscu odnotować, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie z art. 1 tego aktu, znajdują zastosowanie w postępowaniu przed: a) organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1); b) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1 (art. 1 pkt 2). Godzi się więc podnieść, że ośrodki doradztwa rolniczego nie załatwiają spraw z zakresu swych kompetencji w drodze decyzji administracyjnych, brak ku temu stosownej regulacji prawnej zawartej w obowiązującym systemie prawa. Wynika zatem z powyższego, że ODR-y pełnią jedynie rolę pomocniczą, informacyjną w zakresie ogólno rozumianej pomocy rolnikom, w ramach której mieści się doradztwo w przedmiocie płatności. Nie są one organami administracji i nie działają w ramach procedury administracyjnej, która uruchamiana jest dopiero w wyniku złożenia wniosku o przyznanie płatności w Powiatowym Biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Tym samym błędy popełnione przez te podmioty nie obciążają organów prowadzących sprawy o przyznanie płatności. W związku z tym, że są to podmioty, które realizują swoje zadania poza systemem organów administracji, ponoszą też własną odpowiedzialność za swe działania. Rolnik, który poniósł szkodę w wyniku błędnego pouczenia może dochodzić od sprawcy szkody jej naprawienia na drodze cywilnoprawnej (wyrok tut. Sądu z 14 kwietnia 2010r. sygn. akt I SA/Bd 164/10). Podkreślić jeszcze należy, że składając wniosek o przyznanie płatności Skarżący złożył także oświadczenie o określonej treści (poz. XII pkt 3 wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, k. 4-6 akt admin.), wskazujące na wiedzę w zakresie zasad przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem. Zatem organ słusznie uznał, iż Strona miała świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godziła się na obarczenie określonymi konsekwencjami w razie naruszenia prawa. Ponadto, jak zasadnie podniósł organ, w dniu [...] września 2024r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wystosował do Strony wezwanie do złożenia wyjaśnień lub dokumentów w zakresie nieścisłości dotyczącej części wspólnej wniosku, tj. działki referencyjnej [...], która została zadeklarowana na innych wnioskach pomocowych w kampanii składania wniosku. W związku z czym producent rolny miał możliwość zasięgnięcia informacji jakie dokumenty należy złożyć.
W tym miejscu wskazać jeszcze należy, że przepis art. 5 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, iż z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zasadniczo zatem przyjąć można, że w zakresie nieuregulowanym w przepisach wspólnotowych, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, jeśli nie narusza to określonych w nich zasad i warunków dotyczących przyznawania płatności, do postępowania prowadzonego w tym przedmiocie zastosowanie mają przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."). W art. 66 ust. 1 i 2 ustawy określone zostały jednak unormowania proceduralne szczególne w stosunku do przewidzianych w k.p.a., odnoszące się do naczelnych zasad postępowania, tj. prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), postępowania dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), informowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), a także wyłączone zostało zastosowanie art. 79a i art. 81 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy, obowiązek organu określony w art. 7 k.p.a., polegający na podejmowaniu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także będący jego wyrazem obowiązek z art. 77 § 1 k.p.a., polegający na wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, ograniczone zostały jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Jednocześnie, na mocy art. 66 ust. 2 ustawy, ciężar udowodnienia danego faktu przeniesiony został na osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Ustawodawca zrezygnował też z ustalonego w art. 7 k.p.a. wymogu uwzględniania przy rozpoznaniu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu strony. Podkreślić również należy, że jak wynika z zapisów wskazanego powyżej art. 66 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Wobec powyższego organ zasadnie podnosi, iż organy ARiMR rozpatrując wnioski ograniczają się do ustalenia czy wnioskodawcy spełniają warunki do uzyskania płatności obszarowych, określone przepisami prawa, nie są zaś uprawnione do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, które dotyczą ustaleń pomiędzy współwłaścicielami.
Zgodnie z art. 23 ust. 3 i 4 ustawy o Planie Strategicznym jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest własność gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a ten grunt stanowi przedmiot współwłasności, pomoc przysługuje temu współwłaścicielowi gruntu, co do którego pozostali współwłaściciele wyrazili zgodę na piśmie, którą dołącza się do wniosku o przyznanie płatności. Skarżący nie spełnił warunku do przyznania pomocy określonego w art. 23 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym, ponieważ nie dołączył do wniosku, ani na wezwanie zgody wyrażonej na piśmie przez współwłaściciela działki ewidencyjnej nr [...] na ubieganie o płatność, w związku z czym organ zmuszony był do wykluczenia działek rolnych nr E, F i G w ramach wnioskowanych płatności. Konsekwencją zaś zawyżenia powierzchni deklarowanej do płatności było zastosowanie § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023r.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa materialnego i procesowego. Materiał dowodowy został prawidłowo zgromadzony i stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano i właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.
Na uwzględnienie nie zasługiwał wniosek o przeprowadzanie dowodów wskazanych w skardze oraz w kolejnych pasmach procesowych, dlatego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd odmówił ich przeprowadzenia. Stosownie do powołanej regulacji sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższego wynika, że w postępowaniu sądowym nie każdy dowód może zostać dopuszczony, ale tylko taki, który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W niniejszej sprawie zaś takie wątpliwości nie wystąpiły.
Wobec powyższego argumenty Strony należało uznać za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło