I SA/Bd 442/17

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2017-08-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi powinien zostać uwzględniony, jeśli strona uprawdopodabniała brak winy w uchybieniu terminu poprzez twierdzenia o problemach z systemem bankowości elektronicznej i dyspozycji przelewu dokonanej w ostatnim dniu terminu, która została obciążona rachunku dzień później?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Nawet jeśli dyspozycja przelewu została złożona w ostatnim dniu terminu, a obciążenie rachunku nastąpiło dzień później z powodu problemów technicznych banku, strona powinna dochować szczególnej staranności, sprawdzając, czy rachunek został obciążony, zwłaszcza w sytuacji, gdy problemy z księgowaniem operacji w kolejnym dniu miały miejsce już wcześniej. Brak staranności osoby trzeciej, której strona powierzyła dokonanie czynności procesowej, obciąża stronę.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który został odrzucony z powodu uchybienia terminu. Pełnomocnik skarżącej otrzymał zarządzenie o konieczności uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od doręczenia, co nastąpiło 17 lipca 2017 r. Termin upływał 24 lipca 2017 r., jednak opłata została wniesiona 25 lipca 2017 r. Skarżąca twierdziła, że przebywała poza miejscem zamieszkania, a osoba trzecia (K. S.) miała wykonać przelew 24 lipca 2017 r., jednak z powodu problemów z systemem bankowym obciążenie nastąpiło 25 lipca 2017 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów bankowych i zeznań w celu uprawdopodobnienia braku winy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń, marzec i maj 2009r. oraz za miesiące od lipca do listopada 2009r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2017r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej, do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 17 lipca 2017r. zatem termin do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi upływał z dniem 24 lipca 2017r. Opłata sądowa została wniesiona na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w dniu 25 lipca 2017r. (data obciążenia rachunku/wpłaty na poleceniu przelewu – k. nr 250 akt sądowych) zatem z uchybieniem zakreślonego terminu. W związku z powyższym tut. Sąd postanowieniem z dnia 27 lipca 2017r. skargę odrzucił. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 sierpnia 2017r. Pismem z dnia 9 sierpnia 2017r. (nadanym w tym samym dniu) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu skarżąca wniosła o: - zobowiązanie Banku [...] do przedstawienia Sądowi znajdującego się w jego posiadaniu zapisu elektronicznego lub dokumentowego nagrania rozmowy K. S. z pracownikiem Banku w dniu 07 sierpnia 2017r., dokumentu elektronicznego stanowiącego zapis ww. rozmowy, dokumentów wewnętrznych Banku i wydruków potwierdzających złożenie reklamacji przez K. S. oraz o przeprowadzenie dowodu z powyższych dokumentów/ nagrania - na okoliczność istnienia trudności w funkcjonowaniu systemu bankowości elektronicznej; złożenia w dniu 24 lipca 2017r. dyspozycji przelewu, którym wniesiona została opłata, uzasadnionego przekonania, iż do obciążenia rachunku/ polecenia przelewu doszło w dniu 24 lipca 2014r. - przeprowadzenie dowodu z wyciągu rachunku bankowego K. S. obejmującego dzień 24 lipca 2017r. - na okoliczność posiadanych środków na rachunku bankowym, pozwalających na uiszczenie należności z tytułu wpisu od skargi; - przeprowadzenie dowodu z oświadczenia K. S. - na okoliczność ustaleń w sprawie opłacenia wpisu od skargi, rozmów z pracownikiem Banku [...], złożenia telefonicznej reklamacji w dniu 07 sierpnia 2017r. w związku z nieobciążeniem rachunku bankowego w dniu 24 lipca 2017r. informacji uzyskanych w rozmowie telefonicznej z bankiem, wiedzy świadka na temat specyfiki funkcjonowania bankowości elektronicznej w banku, z którego usług korzysta, faktu dokonania przelewu kwoty tytułem wpisu od skargi w dniu 24 lipca 2017 r., faktu wydania dyspozycji dokonania przelewu kwoty tytułem wpisu od skargi w dniu 24 lipca 2017r. - przeprowadzenie dowodu z wydruku wiadomości e-mail zawierającego reklamację złożoną w dniu 8 sierpnia 2017r. - na okoliczność: złożenia reklamacji przez K. S.; faktu dokonania przelewu kwoty tytułem wpisu od skargi w dniu 24 lipca 2017r., faktu wydania dyspozycji dokonania przelewu kwoty tytułem wpisu od skargi w dniu 24 lipca 2017r., uzasadnionego przekonania, iż do obciążenia rachunku właściciela rachunku/ polecenia przelewu doszło w dniu 24 lipca 2014r. Do wniosku załączyła wydruk wiadomości e-mail zawierający reklamację złożoną w dniu 8 sierpnia 2017 r. oraz wydruk z historii rachunku K. S. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że w terminie wyznaczonym na uiszczenie wpisu sądowego od złożonej skargi, ze względów rodzinnych przebywała poza miejscem zamieszkania i miała ograniczoną możliwość kontaktu, przemieszczania się oraz problemy z zasięgiem i dostępem do sieci internetowej. Poprosiła K. S., w rozmowie telefonicznej o to, by najpóźniej w dniu 24 lipca 2017r. wykonał w jej imieniu przelew na rachunek bankowy Sądu tytułem wpisu sądowego podając jednocześnie wszystkie dane niezbędne do dokonania przelewu. K. S. poinformował skarżącą, że wydał dyspozycję przelewu w dniu 24 lipca 2017r. W związku z tym skarżąca pozostawała w uzasadnionym przekonaniu, iż przelew obciążył rachunek ww. znajomego w dniu 24 lipca 2017r. Także właściciel rachunku bankowego był tego pewien. Skarżąca wskazała, że o nieuiszczeniu wpisu w terminie dowiedziała się z doręczonego jej pełnomocnikowi w dniu 2 sierpnia 2017r. odpisu postanowienia z dnia 27 lipca 2017r. odrzucającego skargę. Niezwłocznie po uzyskaniu tej informacji, tj. po dniu 2 sierpnia 2017r., właściciel rachunku z którego dokonano dyspozycji wykonania przelewu, K. S., skontaktował się telefonicznie z przedstawicielem Banku [...], składając jednocześnie telefonicznie reklamację oraz prosząc o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. W rozmowie telefonicznej otrzymał informację, że w dniu 24 lipca 2017r. mogły zaistnieć pewne trudności z realizacją przelewów i może w związku z tym złożyć reklamację na działanie banku. Z tego względu do obciążenia rachunku miało dojść później, już 25 lipca 2017r., choć dyspozycja wykonania przelewu została złożona 24 lipca 2017r. Skarżąca podkreśliła, że K. S. stara się we własnym zakresie o udostępnienie wyżej wspomnianego nagrania bądź jego transkrypcji oraz innych dokumentów celem uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, jednakże jak do tej pory Bank odmówił udostępnienia takich dokumentów i informacji. W związku z tym K. S. złożył kolejną reklamację, za pośrednictwem poczty elektronicznej, w dniu 8 sierpnia 2017r. Skarżąca podała, że dołożyła wszelkich starań, by ww. kwota została uiszczona w terminie. Nie mając możliwości uiszczenia wpisu osobiście poprosiła o to K. S., który dokonał dyspozycji przelewu w dniu 24 lipca 2017r. i nie miał żadnych informacji o tym, że przelew nie został wykonany tego dnia. Bank nie poinformował wówczas klienta o usterkach czy też opóźnieniach w realizacji przelewów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369) dalej jako: "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (§ 2 art. 87 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4 art. 87 p.p.s.a.). Odnosząc powyższe uwagi ogólne do stanu faktycznego sprawy, na wstępie należy stwierdzić, że strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie zakreślonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 lipca 2017r., z którego strona dowiedziała się o uchybieniu terminowi do wniesienia wpisu sądowego zostało doręczone jej pełnomocnikowi w dniu 2 sierpnia 2017r. natomiast wniosek o przywrócenie terminu strona nadała w placówce pocztowej w dniu 9 sierpnia 2017r. Przechodząc do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu i zawartej w nim argumentacji stwierdzić należy, że w ocenie Sądu strona nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W szczególności nie uprawdopodobniła swoich twierdzeń o wykonaniu dyspozycji przelewu w terminie zakreślonym na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wskazać należy, że nie ma definicji legalnej pojęcia "braku winy", a zatem każdorazowo musi być ono analizowane na gruncie konkretnego stanu faktycznego. Brak winy w uchybieniu terminowi oznacza pozytywną ocenę działań strony w zestawieniu z wymogiem dopełnienia w takich okolicznościach maksymalnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Orzecznictwo sądowe wypracowało pewne standardy zachowań i zdarzeń, które przyjmuje się jako brak winy przy uchybieniach terminom. Generalne wnioski płynące z tego orzecznictwa wskazują, że z brakiem winy mamy do czynienia wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody do dokonania czynności w terminie, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony, jak i nietypowe zdarzenia dotykające samej strony. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2000r. sygn. akt I SA/Gd 794/99 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2000r. sygn. akt I SA/Gd 560/00). Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 lipca 2017r. zatem termin do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi upływał z dniem 24 lipca 2017r. Zgodnie z potwierdzeniem przelewu wygenerowanym przez Sąd obciążenie rachunku K. S., dokonującego wpłaty w imieniu skarżącej, nastąpiło 25 lipca 2017r. (k. 250), a więc po upływie przepisanego terminu. Zdaniem Sądu skarżąca nie zdołała uprawdopodobnić, że K.S. złożył dyspozycję przelewu w ostatnim dniu terminu - tj. 24 lipca 2017r. Nie wynika to również ze złożonych przez nią dokumentów, tj. wydruku wiadomości e-mail zawierającego reklamację złożoną do banku oraz wydruku z rachunku K. S.. Skarżąca nie przedłożyła odpowiedzi banku na złożoną reklamację, natomiast z wydruku z rachunku wyraźnie wynika, że datą operacji przelewu kwoty wpisu na konto tut. Sądu był 25 lipca 2017r. Strona nie przedłożyła również innych dokumentów np. wydruku komunikatu ze strony internetowej banku wskazujących na wystąpienie awarii systemu bankowości elektronicznej w dniu 24 lipca 2017r. Zauważyć należy, że termin na uiszczenie wpisu sądowego wynosi 7 dni. Strona była świadoma konieczności uiszczenia wpisu albowiem zainicjowane przez nią postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy zakończyło się odmownie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2017r., którego odpis został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 14 lipca 2017r. Strona dokonując, za pośrednictwem osoby trzeciej, wpłaty wpisu w ostatnim dniu terminu powinna dochować szczególnej staranności w sprawdzeniu czy rachunek został obciążony zwłaszcza, że jak wynika z treści reklamacji złożonej przez K. S. księgowania operacji w dniu następnym "miały miejsce już wielokrotnie w ostatnich miesiącach i to jest kolejna taka reklamacja". Zatem K. S. był świadomy tego typu działań po stronie banku i dokonując, w imieniu strony, wpłaty wpisu w późnych godzinach popołudniowych, tj. ok godz. 18-19, powinien był ustalić czy przelew zostanie wykonany w tym samym dniu, a po dokonanej dyspozycji przelewu sprawdzić, czy rzeczywiście kwota obciążyła jego rachunek. W tym miejscu wskazać należy, że za zawinione działanie strony uznaje się także zawinienie osób trzecich, którymi posłużyła się ona przy dokonywaniu własnych czynności procesowych. To strona ponosi ryzyko wyboru osób, które w jej imieniu dokonują czynności, a brak staranności tych osób obciąża samą stronę. Odnosząc się do złożonych przez stronę wniosków dowodowych wskazać należy, że sąd administracyjny przeprowadza postępowanie dowodowe w ograniczonym zakresie, tj. tylko z dokumentów. Jednocześnie z treści art. 87 § 2 p.p.s.a wynika, że to wnioskujący powinien uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i nie można przenosić ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Zatem wnioskujący powołując się na jakieś dowody, dokumenty powinien dostarczyć je Sądowi celem oceny. Biorąc pod uwagę powyższe oraz to, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które przekonująco uzasadniałyby przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, Sąd na podstawie art. art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło