I SA/Bd 443/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-12-02
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Mirella Łent, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, jeśli w tej samej sprawie zapadła już decyzja, która została potwierdzona wyrokiem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ podatkowy (w tym celny) ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, jeśli w danej sprawie zapadła już decyzja, niezależnie od tego, czy jest ostateczna, czy nieostateczna, a jej prawidłowość została potwierdzona przez sąd administracyjny. Ponowne merytoryczne rozpatrzenie wniosku w takiej sytuacji byłoby sprzeczne z zasadą powagi rzeczy osądzonej i przepisami Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. wniósł o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji celnej dotyczącej zgłoszenia celnego samochodu. Dyrektor Izby Celnej w T. odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując, że w sprawie zapadła już decyzja, która została utrzymana w mocy przez WSA w Bydgoszczy w innej sprawie. Skarżący podnosił, że jest ofiarą błędów celników i fałszowania dokumentów, a prawo zostało złamane przez funkcjonariuszy celnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając postanowienie organu za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Asesor WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Celnej w T. utrzymał w mocy postanowienie tegoż organu z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazano, iż decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w T. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] nr [...] dotyczące objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 1994. Powodem wydania powyższego rozstrzygnięcia był raport belgijskich władz celnych nr [...] z dnia 29 października 2001r. z którego wynikało, że przedstawione wraz ze zgłoszeniem celnym dokumenty nie odzwierciedlały ceny faktycznie należnej za pojazd. Z przesłanych wraz z raportem dokumentów wynikało, iż samochód został sprzedany za 100.000 BEF a nie jak zadeklarowano w zgłoszeniu celnym za 57.300 BEF. W wyniku wniesionego odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektor Izby Celnej w T. rozstrzygnięciem z dnia [...] nr [...] Decyzja organu odwoławczego nie została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pismem z dnia 06 kwietnia 2006r. strona wniosła do Ministerstwa Finansów skargę na postępowanie organów celnych. Mając na uwadze treść art. 235 § 1 kpa Minister przekazał skargę Dyrektorowi Izby Celnej do rozpatrzenia. W odpowiedzi na wezwanie organu strona wniosła o uchylenie decyzji na podstawie art. 253 ustawy Ordynacja podatkowa wskazując na ważny interes strony jak i ważny interes publiczny.
Dyrektor Izby Celnej w T. rozpatrując sprawę jako organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia[...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy w postępowaniu odwoławczym (decyzja z dnia [...] nr [...] ).Na decyzję organu drugiej instancji została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wyrokiem z dnia 25 października 2007r. sygn. akt I SA/Bd 415/07 Sąd oddalił skargę.
W piśmie z dnia 30 marca 2007r. Z.B. wniósł m.in. o zmianę decyzji nr[...] z dnia [...] . Następnie strona wyjaśniła, iż wniosek ten należy potraktować jako "wzruszenie, uchylenie i zmianę ostatecznej decyzji". Dyrektor Izby Celnej działając jako organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z dnia 21 marca 2007r.
Strona złożyła zażalenie, w którym podnosi okoliczności związane z zakupem samochodu [...] w 2000r. Podkreśla, iż samochód ten został nabyty w kraju po dokonanych formalnościach celnych. W ocenie strony błąd popełnili funkcjonariusze celni a konsekwencje finansowo celne dotknęły zainteresowanego. Wskazuje na fałszowanie dokumentów celnych i dokumentów dotyczących zakupu samochodu. Powyższe zdaniem strony jednoznacznie wskazuje na konieczności uchylenia lub zmiany decyzji.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowił art. 165a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odwołując się do doktryny organ wskazuje, iż niniejszy przepis dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sytuacji gdy np. w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, czy też gdy w sprawie zapadła już decyzja i to niezależnie czy ostateczna czy też nieostateczna.
Organ wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie nie może toczyć się postępowanie z uwagi na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję nr [...] wydaną w trybie art. 253a ustawy Ordynacja podatkowa. Organ celny nie może rozstrzygać dwukrotnie w tej samej sprawie. Końcowo wskazano, iż argumentacja podniesiona w zażaleniu nie dotyczy niniejszego postępowania. Zarzuty odnoszą się do decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe , która to nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.
Na powyższe rozstrzygnięcie wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie w całości.
W uzasadnieniu wskazano na fakty i argumentację, która podnoszona była na etapie postępowania zażaleniowego. Skarżący podkreślił, iż nie przebywał za granicą i nie był kupującym, nie sprowadzał samochodu na polski obszar celny, nie dokonywał odprawy celnej oraz innych związanych ze sprawą formalności. Prawo w niniejszej sprawie zostało złamane przez celników albowiem to oni oclili samochód po dwóch miesiącach a nie jak powinno być w terminie 20 dni. Strona podnosi, iż wskazywała osobę, od której nabyła samochód w kraju. Ponownie powołuje się na postanowienie Prokuratury Rejonowej w G. i podkreśla, iż w realiach rozpatrywanej sprawy stał się ofiarą natomiast organy tratują go jak sprawcę. Skarżący podnosi, iż mając na uwadze błędy w przeprowadzony postępowaniu dowodowym zaszły przesłanki do wznowienia postępowania. W konsekwencji domaga się uchylenia decyzji w całości bądź wznowienia postępowania w oparciu o weryfikację dowodów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując w uzasadnieniu argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności , tj. zgodności postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja (postanowienie) winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mieć ono mogło wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Negatywne stanowisko Dyrektora Izby Celnej w T. wyrażone w postanowieniu z dnia [...] . jest w ocenie Sądu zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), która ma zastosowanie w postępowaniach z zakresu prawa celnego na mocy art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.). Stosownie do art. 165a gdy żądanie , o którym mowa w art. 165 (dotyczące wszczęcia postępowania) , zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka braku przymiotu strony.
Pozostałe przesłanki odmowy wszczęcia postępowania zawarte w art. 165a zostały określone w sposób szeroki, gdyż organ wydaje postanowienie o odmowie, jeżeli z "jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte".
W literaturze (Komentarz do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, 2007, wyd. II) wskazuje się, iż przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte mogą dotyczyć:
1) braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego,
2) sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe oraz
3) przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna).
Organy celne odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] z uwagi na to, iż wskazana decyzja wydana została właśnie w trybie art. 253a ustawy Ordynacja podatkowa a prawidłowość zawartego w niej rozstrzygnięcia potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2007r. Mając zatem na uwadze treść art. 165a § 1 Ordynacji organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Celnej w T., że w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie mógł ponownie prowadzić postępowania pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 253a ustawy Ordynacja podatkowa albowiem sprowadzałoby się to do ponownego merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego, opartego na takim samym stanie faktycznym i tożsamym stanie prawnym.
Na marginesie należy wskazać, że argumentacja zawarta w skardze dotyczy zarzutów merytorycznych dotyczących decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe wydanych w 2002 (I instancja) i 2003r. (II instancja). Analizując treść skargi oraz wszelkich pism składanych przez stronę w trakcie postępowania celnego nie budzi wątpliwości Sądu, iż skarżący dąży do podważenia ustaleń zawartych we wskazanych wyżej decyzjach merytorycznych. Nie mniej, jak słusznie podniósł organ w zaskarżonym postanowieniu, strona nie zaskarżyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] Na obecnym etapie , w sytuacji gdy skarga dotyczy rozstrzygnięcia o charakterze procesowym sąd administracyjny nie ma żadnych podstaw prawnych do analizowania i ustosunkowania się do podniesionych zarzutów.
Z tych przyczyn na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło