I SA/Bd 443/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-02-18
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem.Stan faktyczny
Strona skarżąca Z.B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację materialną, wynikającą z zajęć komorniczych wynagrodzenia w przeszłości, konieczność spłaty pożyczek, utrzymania żony oraz ponoszenia bieżących wydatków mieszkaniowych i kredytowych. Wcześniejszy wyrok WSA w Bydgoszczy oddalił skargę Z.B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z.B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej postanowił przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Wyrokiem z dnia 02 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Z.B. na wskazane powyżej postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.
W dniu 24 stycznia 2009 r.( data stempla pocztowego) skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu żądania podał, że nie posiada wystarczających środków na prowadzenie postępowania kasacyjnego. Wyjaśnił, że przez lata, aż do sierpnia 2008 r. jego wynagrodzenie podlegało zajęciu komorniczemu, nawet do wysokości 1300 zł miesięcznie. Wprawdzie w chwili obecnej zatrudniony na stanowisku z-cy Dyrektora Domu Opieki Społecznej Nr 2 w G. zarabia 2888,34 zł netto, jednakże spłaca pożyczki udzielane w latach ubiegłych na zapewnienie bieżącej egzystencji. Nie bez wpływu na ocenę możliwości finansowych skarżącego pozostaje konieczność zapewnienie utrzymania żonie, która nie pracuje od 12 lat. Wnioskujący w latach 2003-2007 kilkukrotnie otrzymywał wypowiedzenie umowy o pracę, bez której pozostawał nawet przez okres trzech miesięcy, co powodowało pogorszenie sytuacji materialnej rodziny. Zainteresowany podał, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego (czynsz, energia elektryczna, gaz) w kwocie 660 zł. Mieszkanie stanowi własność córki przebywającej za granicą. Spłaca także raty kredytu wynoszące 280 zł, a na zakup leków przeznacza 100 zł. Jako majątek wskazał samochód osobowy VW Vento o wartości 3-4 tysięcy złotych. Nie posiada oszczędności.
Referendarz zważył, co następuje:
Wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 245 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz . U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się
w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej stwierdzić należało, że nie posiada ona środków na uiszczenie kosztów sądowych.
Skarżący dopiero od sierpnia 2008 r. dysponuje wynagrodzeniem bez znacznych potrąceń, będących konsekwencją przeprowadzonego skutecznie postępowania egzekucyjnego przez organ celny. Znajduje się więc w sytuacji umożliwiającej spłatę zaciągniętych w latach ubiegłych pożyczek na zaspokojenie bieżącego utrzymania rodziny, której był jedynym żywicielem.
Zauważyć należy, że zainteresowany wykazując brak możliwości płatniczych w odniesieniu do ponoszonych niezbędnych wydatków nie podał tych związanych z wyżywieniem dwóch osób, zakupem odzieży, środków czystości czy opłaceniem ubezpieczenia, które bez wątpienia musi ponosić.
Odnosząc się więc do powyższego stwierdzić należało, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W takiej sytuacji, zasadnym jest również ustanowienie radcy prawnego w sprawie, aby zapewnić stronie skarżącej możliwości dochodzenia w pełni swych praw przed sądem.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art.258§ 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło