I SA/Bd 447/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska -Wasilewicz sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi E. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego i podatku od nieruchomości na 2019 r. 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata M. W. kwotę [...](dwieście dwadzieścia jeden 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Bd 447/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Burmistrza S. ustalil Skarżącemu wymiar podatku rolnego i podatku od nieruchomości na 2019 rok w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w wysokości [...] zł (w tym: podatek rolny w kwocie [...]zł i podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł). Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu SKO podało, że odwołanie strony zasługuje na uwzględnienie, bowiem kwestionowana decyzja organu pierwszej instancji nie jest zgodna z prawem, chociaż z zupełnie innych względów niż podniesione w złożonym odwołaniu. Organ wskazał, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów E. I. jest właścicielem, gospodarstwa rolnego oraz budynków o powierzchni 8,82 ha fiz. położonego w C. . SKO podało, że Burmistrz S. w uzasadnieniu decyzji powołał się m.in. na ewidencje gruntów i budynków oraz na treść aktu notarialnego, jako dowody, na podstawie, których ustalono podstawę opodatkowania a następnie wysokość podatku. Mając na uwadze treść art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zgodnie, z którym podstawę podatkowania stanowi powierzchnia użytkowa budynku organ podatkowy powinien ustalić powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego, po uprzednim wezwaniu podatnika do złożenia informacji podatkowej. Gdy podatnik nie złożył deklaracji, a taki przypadek obejmuje niniejsza sprawa, lub w ewidencji budynków nie figurują budynki do podatkowania, to w takim przypadku organ podatkowy stosuje art. 274a § 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym może wezwać podatnika do złożenia deklaracji. Obowiązkiem podatnika było złożenie deklaracji sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, a obowiązku tego podatnik nie wykonał. Mając na uwadze wykładnię art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, za niezłożenie deklaracji na formularzu według ustalonego wzoru grożą sankcje z ustawy z dnia 10 września 1999 r. kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1958 ze zm.). Zgodnie, bowiem z 56 § 4 cyt. ustawy, karze grzywny za wykroczenie skarbowe podlega podatnik, który mimo ujawnienia przedmiotu łub podstawy opodatkowania nie składa w terminie organowi podatkowemu deklaracji lub oświadczenia. Organ podatkowy może ustalić także powierzchnię budynku a tym samym lokalu mieszkalnego budynku podatnika w trybie oględzin, czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, a przypadku nie udostępnienia pozostaje mu możliwość przeprowadzenia oględzin lokalu mieszkalnego podatnika w ramach wszczętej kontroli podatkowej. W tej sytuacji, w przypadku braku zgody podatnika na dokonanie czynności (wyrażonej w sposób wyraźny bądź unikanie jej wyrażenia), czynności oględzin przeprowadza się po uzyskaniu na wniosek organu podatkowego, zgody prokuratora rejonowego i okazaniu kontrolowanemu tego postanowienia (art. 288 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej). Przeprowadzone oględziny należy udokumentować protokołem, który dołącza się do akt sprawy. Ustalenia wymaga także powierzchnia pozostałych dwóch budynków niemieszkalnych na nieruchomości podatnika, co wynika z treści aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. (str. 2 aktu). Organ wskazał, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż powierzchnia użytków rolnych przyjęta do opodatkowania jest poprawna i zgodna z treścią ewidencji gruntów oraz przepisami prawa. Natomiast odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego braku dostępu jego nieruchomości do drogi organ zgodził się ze stanowiskiem organu podatkowego pierwszej instancji, że zagadnienie to pozostaje bez wpływu na wysokość opodatkowania i nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem żaden przepis prawa nie uzależnia obowiązku podatkowego od położenia nieruchomości względem dostępu do drogi. W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji. Dodał, że brak dostępu do drogi ma wpływ na wysokości podatku. W jego ocenie pozbawienie dostępu do drogi (ważnego składnika posiadania) jest odebraniem słusznie nabytych praw do swobodnego, zgodnego z przeznaczeniem użytkowania własności; jest rażącym ograniczeniem praw, swobód i obywatelskich wolności. Zarzucił, że przed wydaniem decyzji nie zawiadomiono go w trybie art. 200 w zw. z art. 192 Ordynacji podatkowej o przysługującym prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przywołał wyrok NSA oz. w Bydgoszczy z dnia 16.10.2003 r., sygn. akt SA/Bd 1628/03. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych stosując przy ocenie kryterium legalności czyli zgodności z prawem zaskarżonych rozstrzygnięć. Należy wskazać, że decyzja podlega uchyleniu tylko wówczas , jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1306 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Spór dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy SKO w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. zasadnie uchyliło decyzję Burmistrza S. z dnia [...] marca 2019 r. i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż organ oparł się wyłącznie na ewidencji gruntów i budynków oraz na danych z aktu notarialnego. Należy wskazać, że zarzut przywołany przez skarżącego w postaci braku dostępu do drogi w tym postępowaniu w sprawie określenia podatku od nieruchomości i podatku rolnego nie ma znaczenia. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha oraz budynku mieszkalnego oraz dwóch budynków niemieszkalnych. Zgodnie z art. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa wyrażona w metrach kwadratowych. Dane dotyczące powierzchni użytkowej mogą być ustalone na podstawie fizycznego obmiaru powierzchni budynku po wewnętrznej długości ścian. Obmiaru dokonuje podatnik i wykazuje powierzchnie użytkową w informacji o nieruchomościach, bądź w deklaracji. Tego sposobu ustalenia powierzchni nie można, tak jak uczynił to organ pierwszej instancji – zastępować danymi np. z aktu notarialnego lub projektu architektonicznego budynku. Wartości tych nie można także ustalać na podstawie opinii sporządzonych na potrzeby innych postępowań. Bezwzględnie w aktach sprawy brak było poczynionych ustaleń w tym zakresie. Co uprawniało Kolegium do wydania zaskarżonej decyzji. Nie można również zgodzić się ze skarżącym, że pozbawiono go prawa do czynnego uczestnictwa w postępowaniu. Obowiązek złożenia deklaracji na ww. podatki wynika z mocy prawa a zatem to podatnik winien takie deklaracje składać bez wezwania organu. Przed organem drugiej instancji nie było prowadzone żadne postępowanie dowodowe ani postępowanie wyjaśniające. Nie zbierano żadnych dowodów, co oznacza, że słusznie SKO wskazało, że w tej sytuacji organ ten nie miał obowiązku wzywać Stronę w trybie art. 200 O.p. do zapoznania się z materiałem dowodowym bo go nie było, a zatem słusznie organ uznał, że zarzut ten jest nietrafiony. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy podczas prowadzenia postępowania odwoławczego, organ pierwszej instancji dopuścił się uchybień w postaci naruszenia art. 122 O.p, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego, a tym samym była to przeszkoda nie pozwalająca na załatwienie sprawy. Kolegium po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdziło, że nie może wydać rozstrzygnięcia z uwagi na istotne uchybienia w postępowaniu organu pierwszej instancji, polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego w całości. Doszło do naruszenia art. 122 O.p. , który nakazuje organom podatkowym podjęcie wszelkie niezbędne działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W opinii Sądu decyzja organu odwoławczego jest prawidłowym rozstrzygnięciem, nakazującym ponowne i wszechstronne przeprowadzenie postępowania w sprawie określenia zobowiązania łącznego za rok 2019 w zakresie podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Należy zauważyć, że kwestia dostępu do drogi nie może być załatwiana w tym postępowaniu i w tym trybie. Przy rozstrzyganiu uwzględnia on zatem zarówno materiał dowodowy zebrany w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i okoliczności faktyczne, które pominął organ pierwszej instancji. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest co do zasady korzystne dla Skarżącego, ponieważ ponownie przeprowadzone postępowanie podatkowe w pełnym zakresie ma doprowadzić do prawidłowego i zgodnego ze stanem faktycznym opodatkowania nieruchomości podatkiem w formie łącznego zobowiązania pieniężnego przy czynnym udziale strony postępowania. W tym stanie rzeczy Kolegium słusznie uznało, że przy wydaniu decyzji przez Burmistrza S. zostały naruszone przepisy postępowania podatkowego i wobec tego zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W rezultacie zaskarżona decyzja Kolegium jest zgodna z prawem co oznacza, ze skarga jest nieuzasadniona. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. O kosztach postanowił w oparciu o art. 200 oraz art. 205 §2 cyt. ustawy p.p.s.a. przyznając pełnomocnikowi z urzędu od Skarbu Państwa (Kasa WSA w Bydgoszczy) kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. U. Wiśniewska H. Adamczewska-Wasilewicz E. Kruppik-Świetlicka