I SA/Bd 448/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 9 czerwca 2022 r., nr 0401-IOR.4001.1.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykreślenia z ewidencji podatkowej postanawia: odrzucić skargę Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 9 czerwca 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykreślenia z ewidencji podatkowej. Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2022 r. Sąd wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto, Sąd wezwał Skarżącego do usunięcia w terminie siedmiu dni braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL. Sąd w wezwaniu pouczył, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Wezwania zostały doręczone stronie skarżącej w dniu 7 września 2022 r. Zatem termin do uzupełnienia wymaganych braków skargi upływał z dniem 14 września 2022 r. W piśmie z dnia 12 września 2022 r. Skarżący nie podał swojego numeru PESEL twierdząc, że go nie posiada i nie posługuje się nim, ponieważ nie jest osobą fizyczną. W zakreślonym terminie nie uiścił także wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przywołanym przepisie zawarta jest zasada, zgodnie z którą warunkiem podjęcia przez sąd czynności na skutek wniesionego pisma jest uiszczenie należnej od tego pisma opłaty. Opłata ta powinna zostać uiszczona przy wniesieniu pisma podlegającego opłacie, o czym stanowi art. 219 p.p.s.a. albo najpóźniej na wezwanie Sądu, stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. W tym ostatnim przypadku, wskazana opłata powinna zostać uiszczona w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji niezachowania warunków formalnych, gdy pismu nie można nadać prawidłowego biegu, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia. W przedmiotowej sprawie wpis sądowy nie został uiszczony przy wniesieniu skargi. Nie został również uiszczony w terminie zakreślonym przez Sąd w wezwaniu. Skutek nieuiszczenia opłaty przez wnoszącego pismo został określony w art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowiącym, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie, zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535), wpis sądowy wynosił 200 zł. Sąd podkreśla, że wpis od skargi jest pobierany zgodnie ze wskazaną ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i obowiązek jego uiszczenia zasadniczo dotyczy wszystkich skarżących składających skargę do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Terminowe opłacenie skargi, tj. uiszczenie należnej opłaty (opłaty w pełnej wysokości, to jest w wysokości wskazanej w wezwaniu do uiszczenia opłaty sądowej) stanowi istotny element, którego brak uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 434/22). Jednocześnie przepisy ustawy przewidują możliwość ubiegania się o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, o czym Skarżący został pouczony w wezwaniu z dnia 23 sierpnia 2022 r. W niniejszej sprawie Skarżący jednak stosownego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie złożył. W rezultacie nie sposób uznać, że podjęte przez Sąd działania mające ustawowe umocowanie, mogły ograniczyć Skarżącemu korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw, w tym z prawa do sądu. W sprawie nie ulega również wątpliwości, że skarga dotknięta jest brakiem formalnym, tj. nie zawiera numeru PESEL Skarżącego. To, że znajdował się on w dokumentach złożonych do akt postępowania administracyjnego nie może mieć znaczenia dla nadania sprawie biegu, albowiem przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie wiążą z takim stanem rzeczy żadnych skutków i nie zwalniają sądu z obowiązku wezwania strony do usunięcia braków formalnych. Tym samym nie ulega wątpliwości, że Skarżący nie wykonał – w określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. siedmiodniowym terminie – wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w postaci podania numeru PESEL, co w konsekwencji obligowało Sąd do odrzucenia skargi. Ponadto z uzasadnienia projektu ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (druk Sejmu VIII kadencji nr 3260) wynika, że obowiązek podania numeru PESEL strony postępowania wnoszącej pismo procesowe do sądu jest związany z wprowadzeniem do postępowania przed sądami administracyjnymi możliwości doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu i konieczną w takim przypadku jednoznaczną identyfikacją strony postępowania. Z kolei art. 74a p.p.s.a. stanowi, że doręczanie pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest zależne od woli strony. Korzystanie albo niekorzystanie ze środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest zatem możliwe w toku całego postępowania. Uzasadnia to stwierdzenie, że obowiązek podania numeru PESEL w pierwszym piśmie procesowym ma wymiar ogólny, a nie tylko taki, że numer ten jest konieczny do nadania biegu pismu procesowemu, w którym powinien być zamieszczony. W związku z tym, że na każdym etapie postępowania może powstać obowiązek sądu doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu, zrozumiałe jest, że ustawodawca uznał, że strona postępowania powinna ten numer podać w pierwszym piśmie procesowym, niezależnie od tego, czy już zdecydowała się na doręczanie pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego. Zaznaczyć należy, że także po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie, a więc już po zwrocie akt administracyjnych organowi, może powstać obowiązek doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu. Okoliczność ewentualnego znajdowania się numeru PESEL w aktach administracyjnych nie ma zatem przesądzającego znaczenia, gdyż – jak już wskazano – wszystkie dane powinny znajdować się w aktach sądowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt I OZ 207/22). Tym samym Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w postanowieniach: z 25 października 2019 r., I OZ 1017/19; z 5 grudnia 2019 r., I OZ 1211/19 i I OZ 1218/19; z 30 stycznia 2020 r., II FZ 18/20; z 13 października 2020 r., II OZ 745/20 i II OZ 774/20; z 16 marca 2021 r., III OZ 157/21 oraz z 16 kwietnia 2021 r., II OZ 224/21). Zgodnie z tym stanowiskiem, brak podania w piśmie wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne numeru PESEL strony będącej osobą fizyczną stanowi brak formalny takiego pisma, zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Ponadto nie jest prawdą, że Skarżący nie posiada i nie posługuje się numerem PESEL. Sądowi z urzędu wiadomo, że Skarżący podał swój numer PESEL oraz uiścił wymagane wpisy od skarg w sprawach o sygn. akt I SA/Bd 304/21 oraz I SA/Bd 298/21, które wcześniej były rozpoznawane w tut. Sądzie. W przedmiotowej sprawie braki formalne skargi nie zostały jednak uzupełnione, albowiem pomimo prawidłowego wezwania numer PESEL Skarżącego nie został podany, a wpis od skargi nie został uiszczony. Tym samym w sprawie zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi. Wobec niewykonania zarządzenia Sądu i nieuiszczenia należnego wpisu oraz nieusunięcia braku formalnego skargi, Sąd na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji orzeczenia.