I SA/Bd 458/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 04 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 11 grudnia 2012r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci, którego miesięczny dochód z tytułu umowy o prace wynosi około [...] zł netto. Oświadczył, że posiada samochód osobowy marki [...] - rok produkcji [...] o wartości [...] zł. Strona podała również, że posiada akcje [...] o wartości [...] zł oraz udziały w spółkach o łącznej wartości [...] zł. Strona nie posiada nieruchomości ani oszczędności. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a także zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego orzekający doszedł do przekonania, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. W tym miejscu godzi się podnieść, że prawomocnym postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012r. wydanym w tej samej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie wyklucza to jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 3 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest więc dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają - pogarszają sytuację materialną strony. W obecnie rozpoznawanym, drugim wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie wskazano na żadne nowe, istotne okoliczności, które mogłyby prowadzić do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący w swoim wniosku ponownie oświadczył, że posiada samochód osobowy marki [...] - rok produkcji [...] o wartości [...] zł., akcje [...] o wartości [...] zł oraz udziały w spółkach o łącznej wartości [...] zł. Wskazał, że obecnie dochód gospodarstwa domowego wynosi około [...] zł netto, nie mniej jak wynika z uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący w roku 2011r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego wykazana w ponownie złożonym wniosku o prawo pomocy prowadzi do konkluzji, że skarżący nie wskazał, aby spełniał przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe ustalenia w ocenie orzekającego strona wnioskująca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym bardziej, że wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi. Skoro na wcześniejszym etapie postępowania strona skarżąca uiściła stosowny wpis w kwocie [...] zł, a więc mieścił się on w granicach możliwości płatniczych strony, to na obecnym etapie postępowania skoro wpis od skargi kasacyjnej wyniesie połowę wpisu od skargi ([...] zł) stwierdzić należy, że kwota ta również mieści się w granicach finansowych strony skarżącej. Tym bardziej, że jak wskazano powyżej na obecnym etapie postępowania wnioskodawca nie przedstawił nowych okoliczności świadczących o pogorszeniu się sytuacji materialnej. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 oraz art. 170 w zw. z art. 258 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.