I SA/Bd 458/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi U. K. i R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz U. K. i R. K. solidarnie kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 1. Prezydent Miasta T. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] Zawiadomieniami z 23 grudnia 2013r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym zarówno wobec U. K., jak i R. K.. 2. Pismem z 12 stycznia 2014r. U.i R. K.(skarżący) wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. jedno pismo stanowiące ich odwołanie od powyższych zawiadomień z dnia 23 grudnia 2013r. 3. Zaskarżonym postanowieniem w sprawie [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał art. 127 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r (t.j. Dz. U. z 2013 poz.267 ze zm. dalej K.p.a.), art. 104 § 1 i 2 K.p.a. Wyjaśnił ponadto, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art. 104 § 1 kp.a.) wyjaśniając, że skarżący wnieśli "odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta T. Wydział Podatków i Windykacji w T. z dnia [...] sygn. [...]" dotyczącej wszczęcia postępowania egzekucyjnego, gdy tymczasem powyższym dokumentem Prezydent Miasta T. działając jako organ egzekucyjny zawiadomił o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności. Dokument ten nie stanowi decyzji administracyjnej, lecz jest jedynie zawiadomieniem o zastosowanych środkach egzekucyjnych, co oznacza, że nie jest możliwe zaskarżenie zawiadomienia stanowiącego informację dla zobowiązanego w drodze odwołania od decyzji administracyjnej. 4. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaś postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z uwagi na fakt, że wniesiono odwołanie od czynności (zawiadomienia), która nie jest decyzją administracyjną Kolegium stwierdziło jego niedopuszczalność, gdyż nie ma prawnej możliwości merytorycznego rozpatrzenia wniesionego środka prawnego. 5. W skardze do sądu skarżący przyznali, że w odwołaniu z 12 stycznia 2014r. od zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym użyto zwrotu "decyzja". Jednak z treści odwołania wynikał bezspornie stan faktyczny, którego odwołanie to dotyczyło. Podane były numery zawiadomień, daty ich wystawienia, adresaci oraz nazwa organu, który je wystawił, t.j. Prezydent Miasta T. Wydział Podatków i Windykacji w T.. W konsekwencji w ocenie skarżących SKO w T. winno było rozpatrzyć złożone pismo pod kątem tego, co strony miały zamiar zaskarżyć, czego odwołania faktycznie i merytorycznie dotyczyły. Natomiast SKO stwierdziło swoją niewłaściwość wyłącznie z tego tytułu iż nie użyto wyrazu "zawiadomienie" a "decyzja". Zdaniem skarżących organ rozpatrując złożone pismo winien rozważyć stanowisko merytoryczne w nim wyrażone, jego treść, żądanie i zarzuty, czyli całokształt okoliczności, a nie kierować się wyłącznie nazwą pisma. 6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Skarga jest zasadna. W tym miejscu należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r, poz. 270 ze zm. dalej ustawa p.p.s.a.) uchyla postanowienie lub decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 8. Oceniając w kontekście powyższych przesłanek zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, że wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnie skarżący podnieśli, że organ potraktował ich odwołanie w sposób formalistyczny, bez refleksji nad jego treścią, mimo, że wynikało z niej, że skarżący nie zgadzają się z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego w kontekście podważania zasadności prowadzenia przeciwko nim postępowania egzekucyjnego; korespondowało to z zapisem na dokumencie, na który się powoływali, będącym pouczeniem o sposobie zaskarżenia: "Skargę na czynności egzekucyjne wnosi się do organu nadzoru za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej." 9. Dla ochrony praw skarżących w postępowaniu egzekucyjnym służą zasady ogólne ustanowione w kodeksie postępowania administracyjnego (mające zastosowanie poprzez art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji t.j. Dz. U. z 2005r nr 229 poz. 1954 ze zm.). Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto z art. 8 K.p.a. wynika dla organów obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Na podstawie art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; organy czuwają, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. 10. Postępowanie organu w tej sprawie naruszyło powyższe przepisy o zasadach postępowania, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które zna prawo, nie ustaliło zamiaru strony dokonującej czynności, w szczególności – co wynikało wprost z "odwołania" – zamierzającej zakwestionować czynność związaną z pismem z 23 grudnia 2013r. przyjmując najbardziej "nieracjonalną" dla strony opcję. Ocena, że zamiarem skarżących było zaskarżenie czynności do "organu nadzoru" zgodnie z pouczeniem wynikała także wprost z wypowiedzi skarżącego na rozprawie, kiedy stwierdził on, że wybór Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jako adresata skargi, wynikał jedynie z informacji uzyskanej od pracownika organu, który stwierdził, że organem nadzoru jest właśnie SKO. Zapewne takiej samej odpowiedzi udzieliłby skarżący organowi pytającemu go o intencję złożonego środka zaskarżenia. 11. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a, by przy ponownym rozpoznaniu skargi strony skarżącej organ ustalił charakter pisma (skarga na czynności egzekucyjne, zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wniosek o umorzenie postępowania) i przekazał do załatwienia właściwemu organowi. 12. Uchylając zaskarżone postanowienie Sąd skorzystał także z prawnej możliwości, jaką stwarza art. 135 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia i na tej podstawie uchylił także postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. nr [...]Organ uznał bowiem, że każde z dwóch zawiadomień dawało początek nowej sprawie; jakkolwiek skarżący wnosili jedno odwołanie i jedną skargę, organ uznał, że oboje skarżą zawiadomienie skierowane do R. K. i osobno oboje skarżą takie zawiadomienie skierowane do U. K.. Z uwagi na wydanie dwóch postanowień, sąd administracyjny zobowiązany był zarejestrować dwie odrębne sprawy sądowe. Z uwagi na brak uiszczenia wpisu w sprawie [...] będącą analogiczną sprawą, i odrzucenie skargi, niedopuszczalnym było pozostawianie w obrocie prawnym postanowienia z uwagi na jedno postępowanie egzekucyjne wobec skarżących. Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.