I SA/Bd 47/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2022-06-07
Skład orzekający: Jarosław Szulc, Leszek Kleczkowski, Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną (zajęcie rachunku bankowego) jest zasadna, gdy tytuł wykonawczy został wystawiony na osobę o innym imieniu niż posiadacz rachunku bankowego w momencie zajęcia, mimo że zmiana imienia nastąpiła w trakcie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną jest niezasadna, jeśli czynność ta została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zmiana imienia zobowiązanego w trakcie postępowania egzekucyjnego nie stanowi podstawy do uchylenia zajęcia rachunku bankowego, jeśli tytuł wykonawczy został wystawiony na tę samą osobę (potwierdzoną np. numerem PESEL), a zawiadomienie o zajęciu prawidłowo wskazuje aktualne imię i nazwisko zobowiązanego.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego podatku od nieruchomości. Dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżący wniósł skargę na zajęcie, podnosząc, że tytuł wykonawczy wystawiono na M. L., a posiadaczem rachunku jest M. L.. Organ egzekucyjny oddalił skargę, wskazując na prawidłowość czynności. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy, stwierdzając, że zarzut dotyczący imienia w tytule wykonawczym nie jest przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, a ponadto skarżący zmienił imię w trakcie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2020 r. nr 0401-IEE.711.271.2020.2 w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. prowadzi wobec majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez Wójta Gminy D. tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2018 r. obejmującego nieuiszczony podatek od nieruchomości. W toku prowadzonego postępowania, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. dokonał zajęcia wierzytelności skarżącego z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w K.. Zawiadomienie doręczono skarżącemu w dniu [...] września 2020 r.
P. z dnia [...] września 2020 r. skarżący wniósł skargę na dokonane zajęcie rachunku bankowego, w której podniósł, iż tytuł wykonawczy na podstawie którego dokonano powyższego zajęcia wystawiony został na zobowiązanego M. L.. Posiadaczem zajętego rachunku bankowego jest natomiast M. L..
Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. oddalił złożoną skargę. Organ egzekucyjny wskazał, że w sprawie zastosowano jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a.". Zaskarżona czynność egzekucyjna zajęcia rachunku bankowego przeprowadzona została zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., przez przesłanie zawiadomienia o zajęciu do dłużnika zajętej wierzytelności. O zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zawiadomiono również skarżącego. Zdaniem organu, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego spełnia wszystkie wymogi wynikające z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Brak zatem było podstaw do uznania skargi za zasadną.
Rozpoznając złożone zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podał, że podstawę zastosowanego środka egzekucyjnego stanowiło prawidłowo sporządzone zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, które zawierało wszystkie wymagane dla tego dokumentu elementy określone w art. 67 § 2 i § 2a u.p.e.a. Wobec powyższego, organ egzekucyjny stosując środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit.a u.p.e.a., nie naruszył przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem brak jest podstaw do uznania zasadności złożonej skargi. Pod względem proceduralnym i formalnym zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została prawidłowo.
Natomiast, podniesiona zarówno w skardze, jak i zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego okoliczność dotycząca wskazania w tytule wykonawczym imienia zobowiązanego, innego niż w zawiadomieniu o zajęciu, nie może być przedmiotem rozpatrzenia skargi określonej w art. 54 u.p.e.a. Niemniej jednak, jak wynika z akt niniejszej sprawy, w dacie wystawienia tytułu wykonawczego skarżący posiadał imię "M. ", a dopiero w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonał zmiany imienia z "M." na "M." (obowiązującego od dnia [...] października 2019 r.). Oznacza to, że zawiadomienie z dnia [...] sierpnia 2020 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w K. prawidłowo wskazuje imię i nazwisko skarżącego, jako zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2018 r.
W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący wniósł o:
- zmianę postanowienia poprzez stwierdzenie, że skarga na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w K. z dnia [...] września 2020 r., zasługuje na uwzględnienie i następnie o uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w K.;
- względnie o uchylenie powyższego postanowienia w całości i przekazanie przedmiotowej skargi do ponownego rozpatrzenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej;
- względnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi;
- przyznanie kwoty [...]zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za działanie organu egzekucyjnego.
Skarżący wskazał, że tytuł wykonawczy, na którym opiera się zajęcie egzekucyjne został wystawiony na zobowiązanego M. L.. Tymczasem posiadaczem zajętego rachunku bankowego jest M. L.. Zauważył, że organ egzekucyjny w postanowieniu wydanym w wyniku złożenia skargi nie odniósł się do opisanego stanu faktycznego, ograniczając swoje stanowisko jedynie do suchego cytowania przepisów i to w sposób całkowicie bezkrytyczny, a więc nie znajdujący pełnego odniesienia w tym, konkretnym przypadku. Podkreślił, że istotne jest, iż dokonane zajęcie rachunku bankowego zostało poczynione w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytuły wykonawczego wydanego na inną osobę. Co za tym idzie zajęcie to nie pozostaje w związku ścisłym z tytułem wykonawczym, a więc winno zostać uchylone w wyniku uwzględnienia mojej skargi w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17; orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Skarżący kwestionuje prawidłowość zaskarżonego postanowienia wskazując, że jego skarga na zajęcie wierzytelności była zasadna. Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącego.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W sprawie skargi na czynności egzekucyjne, postanowienie wydaje organ egzekucyjny, na które przysługuje zażalenie (art. 54 § 4 i § 5 powyższej ustawy). Przedmiotem skargi są czynności egzekucyjne, przez które należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 2 powołanej ustawy, wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną było w tej sprawie zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w K., zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...] sierpnia 2020 r. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego, który na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. przesłał do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Zawiadomienie o zajęciu doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności za pośrednictwem systemu Ognivo umożliwiającego elektroniczną wymianę informacji, w dniu [...] sierpnia 2020 r. Skarżący natomiast, stosownie do art. 67 § 2b powołanej ustawy otrzymał wydruk tego zawiadomienia, w dniu [...] września 2020 r. Są to okoliczności bezsporne.
Podstawę zastosowanego środka egzekucyjnego stanowiło prawidłowo sporządzone zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, które – jak zasadnie stwierdza organ w zaskarżonym postanowieniu - zawierało wszystkie wymagane dla tego dokumentu elementy określone w art. 67 § 2 i § 2a u.p.e.a. Prawidłowo stwierdzono w zaskarżonym do Sądu postanowieniu, że organ egzekucyjny stosując środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. nie naruszył przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem brak było podstaw do uznania zasadności złożonej skargi. Pod względem proceduralnym i formalnym zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została prawidłowo.
Skarżący zarzuca, że zaskarżona czynność "wykracza poza ramy tytułu wykonawczego", ponieważ tytuł wykonawczy wystawiony był na dłużnika noszącego imię M., on zaś nosi obecnie (w dniu dokonania czynności) imię M. (nazwisko Lehmann pozostało bez zmian).
Zdaniem Sądu słuszne jest stanowisko organu, że zarzuty dotyczące wskazania w tytule wykonawczym imienia zobowiązanego innego niż w zawiadomieniu o zajęciu, nie może być przedmiotem rozpatrzenia skargi określonej w art. 54 u.p.e.a. Może bowiem stanowić podstawę do złożenia zarzutów z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Niemniej jednak, można na podstawie akt sprawy stwierdzić, że organ prawidłowo ustosunkował się do twierdzeń Skarżącego. Z akt administracyjnych wynika, że w dacie wystawienia spornego tytułu wykonawczego Skarżący nosił imię "M.", a dopiero w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonał zmiany imienia z "M." na "M." (obowiązującego od dnia [...] października 2019 r., karta nr [...]). Zatem, zawiadomienie pochodzące z dnia [...] sierpnia 2020 r., tj. już po zmianie imienia przez Skarżącego, o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w K., prawidłowo wskazuje aktualne na ten moment imię i nazwisko Skarżącego, jako zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2018 r. wystawionego na tę samą osobę, lecz noszącą jeszcze wówczas imię M.. Zmiana imienia w toku postępowania egzekucyjnego nie powoduje konieczności umorzenia postępowania.
Nie jest przedmiotem sporu i nie ulega wątpliwości to, że osoba zobowiązanego nie uległa zmianie. Potwierdzają to dane identyfikacyjne – jak w szczególności PESEL. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
Co do zarzutu, że w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej błędnie podał datę [...] listopada 2020 r. jako datę nadania skargi – jest on bezpodstawny. Zarówno w postanowieniu [...], jak i drugiej instancji prawidłowo na ich s. 1 wskazywano datę nadania skargi na czynność egzekucyjną [...] września 2020 r.
Prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie podważa również to, że organ nie wstrzymał wykonalności zaskarżonego postanowienia. Słusznie organ wskazuje, postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną nie nakłada na stronę obowiązku, który podlega wykonaniu, wobec czego nie można mówić o jego "wykonalności", która – ewentualnie – mogłaby być wstrzymana.
Prawidłowe jest też stanowisko organu, że w ramach skargi na czynność egzekucyjną nie można dochodzić odszkodowania od organu egzekucyjnego (art. 168b § 1 u.p.e.a.).
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło