I SA/Bd 470/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-10-02

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd uznał, że skarżąca, mimo uzyskiwania dochodu, nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i pełnomocnika z uwagi na wysokie wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, spłatą kredytów oraz jej niepełnosprawność.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w pięciu sprawach zawisłych przed WSA w Bydgoszczy. Wnioskodawczyni argumentowała, że łączna kwota wpisów od skarg (1000 zł) oraz koszty pełnomocnika z wyboru przekraczają jej możliwości finansowe. Przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na miesięczne dochody netto w wysokości 1600 zł, wysokie wydatki na utrzymanie mieszkania (ok. 500 zł) i spłatę kredytów (622 zł), a także na prowadzone postępowanie egzekucyjne na kwotę ponad 500 tys. zł. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 02 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanowił przyznać stronie skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata M.S. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w pięciu sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy. Motywując swój wniosek podała, że uiszczenie wpisów od skarg wynoszących łącznie 1000 zł oraz opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru przekracza jej możliwości finansowe. Opisując swoją sytuację ekonomiczną wykazała, że samodzielnie gospodaruje, a jedynym jej źródłem utrzymania jest wynagrodzenie jakie uzyskuje w związku zatrudnieniem na stanowisku starszego specjalisty w Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w K. Jak wynika z zaświadczenia z dnia 29 września 2009 r. wynosi ono 2700 zł brutto ( 1600 zł netto). Z kolei zgodnie z treścią zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego jest prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania 514.239,88 zł. Zainteresowana udokumentowała również, że w ubiegłym roku osiągnęła przychód wynoszący 72.397,14 zł, lecz od marca 2008 r. nie uzyskała dodatkowych dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Obrazując swoją sytuację materialną wyszczególniła po stronie wydatków koszty utrzymania mieszkania wynoszące miesięcznie około 500 zł ( czynsz, woda, energia elektryczna). Z informacji udzielonych przez stronę wynika nadto, że spłaca ona raty kredytu oraz pożyczkę, co obciąża co miesiąc jej budżet o kwotę 622 zł. Dodatkowo wnioskująca oświadczyła, że została zakwalifikowana do osób niepełnosprawnych. Jako majątek wskazała mieszkanie, jednakże podlega ono w części zajęciu poprzez dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej należało uwzględnić. Na wstępie należy poczynić uwagi ogólnej natury, dotyczące kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a. Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z § 1 pkt 1 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Reasumując, skarżąca nie jest w stanie opłacić kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Wprawdzie uzyskuje stały miesięczny dochód w wysokości 1600 zł, lecz samodzielnie ponosi wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego oraz spłaca kredyty, co sprowadza się do łącznej kwoty rzędu 1000 zł. Ponadto, uwzględniając aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia pozostałych elementarnych potrzeb życiowych zauważyć należy, że skarżącą można uznać za osobę, która jest w stanie zabezpieczyć tylko swoje podstawowe potrzeby. Tym bardziej więc nie dysponuje ona środkami na opłacenie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w tym ustanowienia adwokata w sprawie, celem zapewnienia dochodzenia w pełni praw przed sądem. Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z poszanowaniem poglądów wyrażonych w orzecznictwie i doktrynie, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło