I SA/Bd 471/07

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2007-12-06

Skład orzekający: Dariusz Dudra, Izabela Najda - Ossowska, Ewa Kruppik – Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma swobodę wyboru podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami, gdy strona wskazała dwie alternatywne podstawy prawne?
Ratio decidendi
Sąd, dokonując wykładni swojego wcześniejszego wyroku, stwierdził, że strona nie musi wskazywać konkretnej podstawy prawnej umorzenia zaległości podatkowej, a wskazanie dwóch alternatywnych podstaw prawnych nie stanowi braku formalnego wniosku. Organ podatkowy powinien rozpoznać wniosek na obu wskazanych przez stronę podstawach prawnych, przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, a następnie rozstrzygnąć o żądaniu strony, pozytywnie lub negatywnie, w kolejności, którą uzna za właściwą.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wykładnię wyroku z dnia 11 września 2007 r. w sprawie ze skargi P. Toruń S.A. na postanowienie o pozostawieniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowej bez rozpoznania. Organ powołał się na fragment uzasadnienia wyroku, w którym sąd stwierdził, że strona dwukrotnie sprecyzowała żądanie, wskazując dwie alternatywne podstawy prawne umorzenia. Dyrektor Izby Celnej pytał, czy organ ma swobodę wyboru trybu załatwienia sprawy, czy powinien rozważyć najpierw pierwszą podstawę, a następnie drugą.
Rozstrzygnięcie
Sąd rozstrzygnął wątpliwość co do treści wyroku z dnia 11 września 2007 r., sygn. akt I SA/Bd 471/07, w ten sposób, że użyte w uzasadnieniu określenie oznacza, iż strona wnosiła o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami z tytułu podatku akcyzowego i w tym zakresie jest to jeden wniosek, tj. wniosek o ulgę w postaci umorzenia zaległości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska asesor sądowy Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 06 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Izby Celnej w T. o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 września 2007r., sygn. akt I SA/Bd 471/07 w sprawie ze skargi P. Toruń S.A. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania p o s t a n a w i a: rozstrzygnąć wątpliwość co do treści wyroku z dnia 11 września 2007r., sygn. akt I SA/Bd 471/07, w ten sposób że użyte na stronie szóstej uzasadnienia tego wyroku określenie " za nieuprawniony należy uznać pogląd organów, że strona nie sprecyzowała żądania wniosku. Zrobiła to przecież dwukrotnie. Z treści wniosku wyraźnie wynika, że w przypadku, gdy umorzenie nie będzie możliwe w oparciu o art. 67 b § 1 pkt 1 ( ulga niestanowiąca pomocy publicznej) to spółka wnosi o rozważenie drugiej ewentualności , na podstawie art. 67 b § 1 pkt 2 w ramach pomocy de minimis. Także nie ma przeszkód aby, tak jak uczyniła to strona, we wniosku zawrzeć żądanie rozważenia dwóch możliwości, przy czym nie są to dwa wnioski, tak jak twierdzi organ a praktycznie jeden, gdyż wniosek zawiera alternatywę zastosowania jednego z trybów, co zostało przez organ pominięte. Strona bowiem nie wnosiła o jednoczesne zastosowanie dwóch trybów a wybór pozostawiła organowi" - oznacza, że strona wnosiła o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami z tytułu podatku akcyzowego i w tym zakresie jest to jeden wniosek, tj. wniosek o ulgę w postaci umorzenia zaległości. Wyrokiem z dnia 11 września 2007r. sygn. akt I SA/Bd 471/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] i określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Wnioskiem z dnia 29 października 2007r. Dyrektor Izby Celnej w T. po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy zwrócił się o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wyroku cytując jednocześnie jego fragment, że [...] ,,za nieuprawniony należy uznać pogląd organów, że strona nie sprecyzowała żądania wniosku. Zrobiła to przecież dwukrotnie. Z treści wniosku wyraźnie wynika, że w przypadku, gdy umorzenie nie będzie możliwe w oparciu o art. 67 b § 1 pkt 1 ( ulga niestanowiąca pomocy publicznej) to spółka wnosi o rozważenie drugiej ewentualności , na podstawie art. 67 b § 1 pkt 2 w ramach pomocy de minimis. Należy zgodzić się ze stanowiskiem strony, że żaden przepis nie nakazuje wnioskującemu aby we wniosku o umorzenie należności podatkowej podawał podstawę prawną , na podstawie, której organ winien ten wniosek rozpoznać. Także nie ma przeszkód aby, tak jak uczyniła to strona, we wniosku zawrzeć żądanie rozważenia dwóch możliwości, przy czym nie są to dwa wnioski, tak jak twierdzi organ a praktycznie jeden, gdyż wniosek zawiera alternatywę zastosowania jednego z trybów, co zostało przez organ pominięte. Strona bowiem nie wnosiła o jednoczesne zastosowanie dwóch trybów a wybór pozostawiła organowi." Dalej Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu wniosku wniósł o wyjaśnienie, czy organ podatkowy ma pełna swobodę wyboru trybu załatwienia sprawy, czy też powinien w pierwszej kolejności rozważyć możliwość zastosowania pierwszego trybu i gdy będzie niemożliwe uwzględnienie żądania strony na jego podstawie zastosować drugi ze zgłoszonych trybów żądania ewentualnego stosowanego również w procesie cywilnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wykładni wyroku uregulowana jest w art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), który stanowi, że sąd który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Sąd wyjaśniając orzeczenie dokonuje wykładni autentycznej, tzn. wyjaśnia z mocą obowiązującą, jak należy rozumieć treść orzeczenia sądu. Wykładnia ma na celu wyjaśnienie wątpliwości, jakie mogą powstać przy wykonywaniu wyroku bądź też co do innych skutków orzeczenia. W przedmiotowej sytuacji zaistniała potrzeba dokonania wykładni wyroku w zakresie udzielenia ulgi umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami z tytułu podatku akcyzowego przedsiębiorcy występującemu z wnioskiem o jej zastosowanie na podstawie art. 67 b § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) – dalej Op. Jak wynika z zacytowanej przez organ części uzasadnienia wyroku, strona wnosiła o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami z tytułu podatku akcyzowego i w tym zakresie jest to jeden wniosek, tj. wniosek o ulgę w postaci umorzenia zaległości. Strona nie musiała wskazywać podstawy prawnej , na podstawie, której to umorzenie mogłoby nastąpić, a czyniąc to wskazała dwie możliwości, które winny być przez organ rozpatrzone. Organ uznając, że skoro strona w wykonaniu zobowiązania nałożonego przez organ wskazała na dwie możliwości, nie dokonując wyboru jednej z nich, to nie sprecyzowała swojego żądania i dla organu takie działanie oznaczało nieusunięcie braku formalnego i stanowiło przeszkodę do rozpoznania wniosku. Konsekwencją tego było pozostawienie przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Takie postępowanie w opinii Sądu było nieprawidłowe. Należy podkreślić, że skarga dotyczyła postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Intencją Sądu było stwierdzenie, że organ postępując w ten sposób naruszył prawo, pozbawiając podatnika w ogóle prawa do żądania umorzenia zaległości podatkowej, w następstwie zobowiązania go do wykonania obowiązku , który nie znajdował uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Wyrok ten nie rozstrzyga merytorycznie kwestii umorzenia zaległości podatkowej, nie było to przedmiotem rozważań Sądu. Do organu należy zatem rozpoznanie wniosku na obu podstawach prawnych, które strona wskazała w żądaniu umorzenia zaległości. Odpowiedź na pytanie organu, czy organ ma tu swobodę wyboru nasuwa się w tej sytuacji sama. Organ powinien rozpatrzyć obie podstawy prawne żądania i przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające. Dopiero po przeprowadzeniu stosownego postępowania organ będzie mógł prawidłowo rozstrzygnąć o żądaniu strony. Reasumując podkreślenia wymaga, że intencją Sądu było jedynie stwierdzenie, że organ niezasadnie uznał, że podatnik sam miał dokonać wyboru podstawy prawnej, a nie czyniąc tego - doprowadził do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, gdy tymczasem to organ winien przeanalizować obie możliwości i rozstrzygnąć o wnioskach zawartych we wniosku o umorzenie zaległości podatkowej pozytywnie bądź negatywnie, w kolejności, którą organ uzna za właściwą , po ustaleniu stanu faktycznego w sprawie. Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło