I SA/Bd 472/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-10-02
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód netto wynosi 1600 zł miesięcznie, ponosząca koszty utrzymania mieszkania (500 zł) i spłaty kredytów (622 zł), może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy miesięczny dochód strony wynosi 1600 zł netto, a ponosi ona wydatki na utrzymanie mieszkania i spłatę zobowiązań kredytowych w łącznej kwocie około 1122 zł, przy uwzględnieniu kosztów podstawowych potrzeb życiowych, strona nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Strona M.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni argumentowała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 1000 zł oraz kosztów pełnomocnika z wyboru. Przedstawiła swoją sytuację finansową, wskazując na miesięczne dochody netto w wysokości 1600 zł, koszty utrzymania mieszkania (500 zł) i spłaty kredytów (622 zł). Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną i wobec niej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 02 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanowił przyznać stronie skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata
M.S.ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w pięciu sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy. Motywując swój wniosek podała, że uiszczenie wpisów od skarg wynoszących łącznie 1000 zł oraz opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru przekracza jej możliwości finansowe. Opisując swoją sytuację ekonomiczną wykazała, że samodzielnie gospodaruje, a jedynym jej źródłem utrzymania jest wynagrodzenie jakie uzyskuje w związku zatrudnieniem na stanowisku starszego specjalisty w Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w K. Jak wynika z zaświadczenia z dnia 29 września 2009 r. wynosi ono 2700 zł brutto ( 1600 zł netto). Z kolei zgodnie z treścią zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego jest prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania 514.239,88 zł. Zainteresowana udokumentowała również, że w ubiegłym roku osiągnęła przychód wynoszący 72.397,14 zł, lecz od marca 2008 r. nie uzyskała dodatkowych dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Obrazując swoją sytuację materialną wyszczególniła po stronie wydatków koszty utrzymania mieszkania wynoszące miesięcznie około 500 zł ( czynsz, woda, energia elektryczna). Z informacji udzielonych przez stronę wynika nadto, że spłaca ona raty kredytu oraz pożyczkę, co obciąża co miesiąc jej budżet o kwotę 622 zł. Dodatkowo wnioskująca oświadczyła, że została zakwalifikowana do osób niepełnosprawnych. Jako majątek wskazała mieszkanie, jednakże podlega ono w części zajęciu poprzez dokonanie wpisu w księdze wieczystej.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej należało uwzględnić.
Na wstępie należy poczynić uwagi ogólnej natury, dotyczące kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a.
Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z § 1 pkt 1 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Reasumując, skarżąca nie jest w stanie opłacić kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Wprawdzie uzyskuje stały miesięczny dochód w wysokości 1600 zł, lecz samodzielnie ponosi wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego oraz spłaca kredyty, co sprowadza się do łącznej kwoty rzędu 1000 zł. Ponadto, uwzględniając aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia pozostałych elementarnych potrzeb życiowych zauważyć należy, że skarżącą można uznać za osobę, która jest w stanie zabezpieczyć tylko swoje podstawowe potrzeby. Tym bardziej więc nie dysponuje ona środkami na opłacenie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w tym ustanowienia adwokata w sprawie, celem zapewnienia dochodzenia w pełni praw przed sądem.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z poszanowaniem poglądów wyrażonych w orzecznictwie i doktrynie, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło