I SA/Bd 474/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Dudra Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. sprawy ze skargi A. B. i K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata L. D. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta T. określił A. B., L. B. oraz K. M. podatek od nieruchomości na 2010 r. w wysokości [...] zł. Nie zgadzając się z powyższą decyzją K. M. złożyła odwołanie. Podniosła, że współwłaścicielami mieszkania położonego w T. przy ul. [...], którego dotyczy wymiar podatku, są: A. B., J. B. oraz K. M. Na posesji, na której znajduje się przedmiotowa nieruchomość lokalowa, znajdują się także inne nieruchomości lokalowe, których adresy i współwłaścicieli strona podała. W związku z powyższym skarżąca zażądała, aby także ci współwłaściciele byli obciążeni podatkiem od nieruchomości. Dodatkowo strona zakwestionowała fakt legalności podwyżek podatku od nieruchomości. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona jest współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny o powierzchni [...] m2 i gruntu o powierzchni [...] m2. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, organ stwierdził, że wymiar podatku od nieruchomości wynosi po zaokrągleniu [.] zł i płatny jest w czterech ratach. Opowiadając na argumenty podniesione w odwołaniu Kolegium wskazało, że nie są one trafne. Organ powołując się na treść art. 92 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa podał, że jeżeli zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Tym samym organ I instancji w zakresie podatku od przedmiotu opodatkowania w niniejszej sprawie, słusznie doręczył zaskarżoną decyzję jedynie osobom będącym współwłaścicielami tego lokalu mieszkalnego. Nie jest możliwe obciążenie tym podatkiem innych osób, które wskazane zostały przez skarżącą albowiem nie są one współwłaścicielami lokalu położonego w T., przy ul. [...]. Odnosząc się do uwag skarżącej dotyczących procesów legislacyjnych, organ wskazał, że źródłem prawa w zakresie stawek podatku od nieruchomości na rok 2010 r. jest uchwała nr 696/09 Rady Miasta Torunia z dnia 10 grudnia 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2010 r. Prezydent Miasta T. jest zaś jedynie zobligowany do stosowania w/w prawa miejscowego. Na decyzję organu II instancji A. B. i K. M. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Strona podniosła, że zaskarżona decyzja oparta jest na nieprawdziwych danych albowiem podane wysokości gruntu i lokalu nie odpowiadają stanowi faktycznemu. Skarżąca wskazała, że z księgi wieczystej [...] wynika, że lokal przy ul. [...] posiada pow. [...] m2. Użytkownikami tej nieruchomości są trzy osoby posiadające następujące udziały: A. B. – [...], K. M. – [...] oraz J. B. – [...]. Grunty pod budynkiem wynoszą natomiast [...] m2. Współwłaściciele posiadają następujące udziały w gruncie: A. B. – [...] , K. M. – [...] oraz J. B. – [...]. W konsekwencji, zdaniem strony, wielkość [...] m2 należało podzielić przez 3 osoby, co daje [...] m2 i odnieść ją do wielkości udziału w mieszkaniu, co stanowi [...] m2 na A. B., [...] m2 na K. M. oraz [...] m2 na J. B. Wyliczając należny podatek od nieruchomości w oparciu o powyższe powierzchnie i stawki podatku należne od lokalu mieszkalnego (0,52 zł/m2) oraz od gruntu (0,21 zł/1 m2) strona wywiodła, że wyliczenie to daje zupełnie inne wartości niż wymienione w zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uwzględnienie danych zawartych w księdze wieczystej, które odzwierciedlają stan faktyczny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że wyliczenie zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące wielkości lokalu mieszkalnego zostało dokonane w oparciu o informację podatkową z dnia 25 lutego 1991 r., która nie została dotąd skorygowana przez podatników. Odnosząc się do powierzchni gruntu, organ wskazał, że została ona ustalona na podstawie ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie istotne się kwestie proceduralne, które sąd administracyjny był władny uwzględnić z urzędu, a które czynią bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r., narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, bowiem nie ustalono w prawidłowy sposób stron postępowania podatkowego. Należy zauważyć, że decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 r. została skierowana do współwłaścicieli: A. B., L. B. i K. M. W odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdzono, że jedynymi podatnikami podatku od nieruchomości byli: A. B., K. M. oraz L. B., a po śmierci tego ostatniego J. B. Z stanowiska organu I instancji z dnia [...] wynika natomiast, że współwłaścicielami nieruchomości są: A. B., K. M., L. B., który zmarł [...]. Organ wyjaśnił też, że wskazywany w odwołaniu przez K. M. jako współwłaściciel – J. B. jest dzierżawcą gruntu Gminy T. i prowadzone jest w stosunku do niego odrębne postępowanie podatkowe. W zaskarżonej decyzji organu II instancji w ogóle nie wskazano stron postępowania. Decyzję doręczono natomiast: A. B., K. M. i Prezydentowi Miasta T. Nie doręczono jej L. czy L. B., jak i J. B. W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno w pierwszej kolejności ustalić jakie osoby są stronami postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r. Przede wszystkim należy wyjaśnić, czy stroną tego postępowania jest L. B. czy L. B., czy też chodzi tu o tę samą osobę, z błędnie tylko podanym imieniem. Należy przy tym podkreślić, że – jak to ustalił organ I instancji – L. B. nie żyje. Postępowanie podatkowe nie może toczyć się z udziałem osoby nieżyjącej, a tym samym nie mającej zdolności prawnej i w konsekwencji zdolności do czynności prawnych. Faktem jest, że organy obu instancji nie dysponowały wypisem z ewidencji gruntów, uwzględniającym zmianę w zakresie następstwa prawnego po L. B. albowiem stosowna zmiana nie została uwidoczniona w tej ewidencji, tym niemniej, organ I instancji posiada informację, że ta osoba nie żyje i zostało to odnotowane w aktach sprawy. Organ odwoławczy powinien mieć na względzie, że każdy przypadek nieprawidłowego ustalenia zdolności prawnej osoby, potraktowanej przez organ podatkowy jako strona, pociąga za sobą wadę nieważności decyzji przewidzianą w art. 247 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 r. Ordynacja podatkowa, niezależnie od przyczyny owego ustalenia. Stroną postępowania podatkowego jest bowiem każdy podmiot wymieniony w art. 133 Ordynacji podatkowej, co w odniesieniu do osób fizycznych oznacza osoby fizyczne mające zdolność prawną w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, o ile mogą wykazać się jednocześnie interesem prawnym do występowania w danej sprawie na prawach strony, to jest odpowiadają wymaganiu stawianemu przez art. 133 Ordynacji podatkowej. Gdyby zatem stroną postępowania miał być L. B., to nie przysługiwał mu przymiot strony, lecz jego następcom prawnym, i to z ich udziałem, po ich uprzednim ustaleniu, powinno było być prowadzone postępowania podatkowe. Niewyjaśnienie przez organ odwoławczy, kto w rozpatrywanej sprawie jest stroną postępowania narusza art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto naruszono art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzja powinna zawierać oznaczenie strony. Z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wynika, kto jest stroną postępowania. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art.250 tej ustawy i §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zasądzona kwota obejmuje VAT. L. Kleczkowski U. Wiśniewska D. Dudra