I SA/Bd 48/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-06-30

Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Dudra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, pomimo dwukrotnego wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca, mimo dwukrotnego wezwania, nie przedstawiła wystarczających dokumentów źródłowych ani oświadczeń obrazujących jej stan majątkowy i dochody, ani dochody jej ojca, co uniemożliwiło obiektywną ocenę jej możliwości finansowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania przesłanek uzasadnia odmowę.
Stan faktyczny
Skarżąca K. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wskazując na bezrobocie i utrzymywanie się z emerytury ojca. Mimo wezwań sądu, nie przedstawiła dokumentów źródłowych obrazujących jej stan majątkowy i dochody ani dochody ojca. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a po wniesieniu sprzeciwu sprawa została rozpoznana przez Sąd.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia treści uzasadnienia postanowienia postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. I SA/Bd 48/10 UZASADNIENIE W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W przedłożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF jako uzasadnienie wniosku strona przedstawiła zarzuty wobec organu podatkowego. Przedstawiając swoją sytuację materialną i rodzinną wskazała, iż pozostaje na utrzymaniu ojca, który utrzymuje się z emerytury. Dodatkowo podała, że korzysta z pomocy przyjaciół i znajomych. Oświadczyła, że jest osobą bezrobotną i poszukuje pracy oraz, że nie posiada żadnych nieruchomości oraz nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na wezwania Sądu wzywające do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących możliwości płatnicze wnioskującej oraz jej ojca, ograniczyła się do podtrzymania dotychczasowych twierdzeń o braku dochodów. Wyjaśniła, że kopia zeznania podatkowego za 2008 rok pozostaje do wglądu w urzędzie skarbowym, jak również, że nie upłynął termin do rozliczenia dochodów uzyskanych w roku ubiegłym. Odnośnie lokalu mieszkalnego oświadczyła, że stanowi on własność ojca, przy czym zainteresowana nie dysponuje wiedzą o jego dochodach i stanie oszczędności, gdyż te dane jej nie dotyczą. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2010r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, uzasadniając, że przedstawione informacje oraz dokumenty nie zawierają dostatecznych danych, koniecznych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych zainteresowanej. W sprzeciwie, nadanym w placówce pocztowej w dniu 29 kwietnia 2010r. strona podniosła, że nie przedstawiła wyciągu z konta bankowego ponieważ go nie posiada. Okoliczność nieprzedsatwienia zeznania podatkowego za rok 2008 uzasadniła faktem, iż zostało ono złożone do Urzędu Skarbowego w związku z czym winno ono być znane Sądowi. Uzasadniając zaś brak zeznania podatkowego za rok 2009 wskazała, iż termin składania deklaracji upływa w dniu 30 kwietnia 2010r. w związku z czym na złożenie tego dokumentu pozostało jej jeszcze kilka dni. Podniosła, iż organowi podatkowemu znana jest jej sytuacja finansowa i fakt, że pozostaje ona bez pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Należy również zauważyć, że użyte w przepisie 246 § 1 określenie "gdy wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04). Do oceny Sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe regulacje należy stwierdzić, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż we wniosku strona oświadczyła, że jest osobą bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu ojca oraz korzysta z pomocy przyjaciół. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i jej możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Sąd wezwał ją dwukrotnie na podstawie art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów. W odpowiedzi na wezwania Sądu skarżąca ograniczyła się do lakonicznych wypowiedzi na temat okoliczności, będących przedmiotem wezwań. Mimo, iż powoływała się na fakt, iż pozostaje na utrzymaniu ojca nie przedstawiła żadnych dokumentów ani oświadczeń obrazujących jego dochody. Tym samym skarżąca pomimo dwukrotnego wezwania nie przedłożyła w wyznaczonym terminie dokumentów źródłowych oraz oświadczeń potwierdzających zasadność jej wniosku. Brak pełnej wiedzy na temat sytuacji finansowej skarżącej z powodu nienadesłania niezbędnych dokumentów, uniemożliwia zdaniem Sądu dokonanie obiektywnej wszechstronnej i właściwej oceny jej możliwości finansowych. W świetle powyższego Sąd uznał, iż skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło