I SA/Bd 480/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-10-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Dariusz Dudra, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło wydać decyzję merytoryczną w sprawie, w której wcześniej wydało postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie uchylając go wcześniej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając decyzję merytoryczną w sprawie podatku od nieruchomości, naruszyło prawo, ponieważ wcześniej wydało postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie uchylając go wcześniej. Wobec tego, że organ odwoławczy orzekał w sprawie zakończonej prawomocnym i ostatecznym rozstrzygnięciem, zaskarżona decyzja obarczona była wadą powodującą jej nieważność.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 r. Wójt Gminy zmienił decyzję ustalającą wymiar podatku, a następnie odmówił jej zmiany pomimo złożenia informacji o wygaśnięciu umowy najmu i wniosku o zastosowanie zwolnienia dla zakładu pracy chronionej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta, a następnie wydało decyzję utrzymującą w mocy decyzję Wójta. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując ustalenie go jako podatnika.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 1.582 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 października 2006 r. sprawy ze skargi Leszka B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 r. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 1.582 (tysiąc pięćset osiemdziesiąt dwa) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Wójt Gminy N. działając na podstawie art. 254 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa zmienił decyzję z dnia [...] 2005r. Nr [...] wydaną dla Leszka B., ustalając wymiar podatku od nieruchomości na rok 2005 w nowej wysokości w kwocie 22.234,90 zł. Zmiany wymiaru podatku dokonano na podstawie złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości, z której wynikało , że z dniem [...] 2005r. nieruchomość w B. została wynajęta firmie Zakłady [...]. Decyzja ta została doręczona w dniu [...] 2005r.
Pismem z dnia [...] 2005r. pełnomocnik podatnika Barbara B. poinformowała Wójta Gminy N., że z dniem [...] 2005r. wskutek wypowiedzenia wygasła umowa najmu nieruchomości położonej w B. dla której został naliczony podatek. W związku z tym pełnomocnik wniósł o zmianę wydanej decyzji w sposób uwzględniający przysługujące podatnikowi zwolnienie z tytułu posiadanego statusu zakładu pracy chronionej. Pismem z dnia [...] złożono koleją informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2005r.
W dniu [...] 2005r. pracownicy Urzędu Gminy przeprowadzili kontrolę na nieruchomości będącej własnością Leszka B. w B. W trakcie kontroli ustalono, iż w pomieszczeniach wydzierżawianych przez Zakłady [...] prowadzona jest produkcja. Mając powyższe na uwadze Wójt Gminy N. pismem z dnia [...] 2005r. poinformował pełnomocnika, iż nie zostanie zmieniona decyzja z dnia [...] 2005r. w sprawie zmiany podatku od nieruchomości.
Pełnomocnik pismem z dnia [...] 2006r. wniósł odwołanie od decyzji (pisma) z dnia [...] 2005r. wnosząc o uchylenie decyzji w części dotyczącej podatku za okres 10/2005-12/2005 , wstrzymanie wykonania (do czasu rozstrzygnięcia odwołania) decyzji z dnia [...] 2005r. nr [...] w części dotyczącej podatku za okres 10/2005-12/2005, względnie o zmianę zaskarżonej decyzji i zastosowanie zwolnienia w podatku od nieruchomości z tytułu posiadanego statusu zakładu pracy chronionej dla tej nieruchomości za okres 10/2005-12/2005.
W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, iż w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy nie ciąży na Leszku B. z uwagi na treść art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na Zakładach [...] jako na posiadaczu samoistnym. W ocenie strony posiadanie Zakładów [...], jako nie wynikające z żadnego stosunku prawnego (wygaśnięcie umowy najmu i brak innej podstawy posiadania) nie może być uznane za posiadanie zależne i winno być traktowane jako posiadanie samoistne.
Postanowieniem z dnia [...] 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia [...] 2006r. Leszek B. reprezentowany przez pełnomocnika Barbarę B. odwołał się od decyzji z dnia [...] 2005r. zmieniającej wymiar podatku od nieruchomości na 2005r. Przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu [...] 2005r. Odwołanie zostało wniesione w dniu [...] 2006r. a zatem po terminie, który upłynął w dniu [...] 2005r. Organ podkreślił, iż strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu ani nie uprawdopodobniła , że uchybienie terminu nastąpiło, bez jej winy.
W dniu [...] 2006r. Wójt Gminy n. wydał postanowienie znak [...] którym odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] 2005r. Nr [...]w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za okres od października do grudnia 2005r.
Pismem z dnia [...] 2006r. działając jako pełnomocnik Leszka B. radca prawny Jakub S. po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] 2005r.
Dodatkowo podniesiono, iż po ustaniu umowy najmu były najemca (Zakłady [...] S.A. w B.) nie zwróciły nieruchomości, pozostając w jej posiadaniu bez tytułu prawnego – jako posiadacz samoistny. Zatem podstawę żądania uchylenia zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] 2005r. znak [...] w sprawie zmiany podatku od nieruchomości za 2005r. W uzasadnieniu podkreślono, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy odwołujący jest jednocześnie właścicielem i posiadaczem samoistnym a zatem to na nim ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Zakłady [...] będąc dotychczasowym najemcą a więc posiadaczem zależnym mającym tytuł prawny , po wygaśnięciu umowy stały się , w ocenie organu, posiadaczem zależnym bezprawnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie :
- przepisów prawa podatkowego art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie , że podatnikiem w podatku od nieruchomości za sporny okres [...] jest Leszek B. jako właściciel nieruchomości, podczas gdy w świetle powołanego przepisu podatkiem za wskazany okres winien być obciążony posiadacz samoistny nieruchomości z wyłączeniem podatnika,
- naruszenie przepisów prawa materialnego art. 336 w zw. z art. 339 k.c. poprzez błędne przyjęcie , że Zakłady [...] S.A. w B. będące w posiadaniu nieruchomości po ustaniu najmu jest jej posiadaczem zależnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] 2006r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nakazującą wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Zauważyć należy, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada, iż Sąd nie jest związany granicami skargi. Stosownie bowiem do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd jest uprawniony dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Niemniej jednak Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna była być przedmiotem postępowania przed organami administracji i wydawanych w nim aktów (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., sygn. akt I SA 863/00).
Pismem z dnia [...] 2006r. skarżący , działając przez pełnomocnika, złożył odwołanie od pisma z dnia [...] 2005r. wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] 2005r. znak [...]. Organ pierwszej instancji uznał, iż odwołanie dotyczy decyzji z dnia [...] 2005r. i działając na podstawie art. 227 ustawy Ordynacja podatkowa przekazał je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ zwrócił jednak uwagę iż odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] 2006r. wydało postanowienie Nr [...] na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia bezsprzecznie wynika, iż rozstrzygnięcie to dotyczy odwołania z dnia [...] 2006 r. i decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 2005r.
Następnie w tej samej sprawie tj. w związku z tym samym odwołaniem od tej samej decyzji organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydaje w dniu [...] 2006r. decyzję na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Z akt sprawy nie wynika aby postanowienie z dnia [...] 2006r. zostało w jakikolwiek sposób wzruszone, wyeliminowane z obrotu prawnego. A zatem w niniejszej sprawie organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję orzekał w sprawie zakończonej prawomocnym i ostatecznym rozstrzygnięciem. W ocenie Sądu powyższe stanowi rażące naruszenie prawa albowiem czynności zmierzające do wydania zaskarżonej decyzji oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości.
Mając powyższe na uwadze Sądu uznał, iż zachodzą przesłanki z art. 247 §1 pkt 3 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, które upoważniają Sąd do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z uwagi zaś na kwalifikowane wady zaskarżonej decyzji za przedwczesne należy traktować żądanie skargi w przedmiocie ustalenia podmiotu zobowiązanego do uiszczenia podatku od nieruchomości za 2005r.
Mając powyższe na uwadze Sąd wyszedł poza granice skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy orzekł jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło