I SA/Bd 481/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, asesor sądowy Mirella Łent (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Brzezińska - Rawa, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wyłącznie spod egzekucji oddala skargę I SA/Bd 481/05 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z [...] 2005r., [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., którym odmówiono W. N. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji samochodu M. W uzasadnieniu podano, że 24 stycznia 2005r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie spod egzekucji samochodu, o którego zajęciu dowiedział się w grudniu 2004r. Dnia 21 lutego 2005r. odmówiono wyłączenia, a wraz z zażaleniem na to postanowienie, skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. Postępowanie zażaleniowe zakończyło się orzeczeniem utrzymującym w mocy zaskarżone postanowienie. W postępowaniu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyłączenie rzeczy spod egzekucji organ ustalił, że wniosek ten był spóźniony. Wskazał na art. 38 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu nie spełnia wymaganych łącznie: uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu terminu, wniesienia stosownego wniosku, dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku oraz jednoczesnego dopełnienia czynności, dla której ustanowiono termin. Powyższe stwierdzenia wywiódł z tego, że W. N. dowiedziawszy się w grudniu 2004r. o zajęciu samochodu, mógł złożyć wniosek o wyłączenie samochodu spod egzekucji najpóźniej 14 stycznia 2005r. Natomiast skarżący złożył wniosek o wyłączenie po tej dacie, a wniosek o przywrócenie terminu, po dacie otrzymania postanowienia o odmowie wyłączenia. W skardze zarzucono naruszenie art. 58 § 1 kpa oraz 38 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wniesiono o uchylenie postanowienia. Skarżący podniósł, iż dochował staranności przy zakupie samochodu sprawdził jego dokumenty, z których nie wynikało to, by była do niego prowadzona jakakolwiek egzekucja. Skarżący padł ofiarą oszustwa, a o bliżej nie sprecyzowanej wadzie dowiedział się w momencie rejestracji w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego w C. w ostatnich dniach grudnia. Wskazał, że nikt go nie poinformował o terminie na złożenie wniosku. Również nie uzyskał takiej informacji w dniu 11 stycznia 2005r. kiedy telefonował do Urzędu Skarbowego w B. Dopiero gdy dotarł do urzędu 24 stycznia 2005r., to wówczas złożył wniosek. Skarżący odwołał się do zasad słuszności i wniósł o odstąpienie od dosłownej interpretacji archaicznych przepisów. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie nie naruszyło prawa. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, w zakresie ich orzekania jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd mógł wyeliminować zaskarżone postanowienie jedynie wówczas, gdy stwierdziłby istnienie przesłanek określonych w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; zm. Dz.U. z 2004r. Nr 162, poz. 1692)., co z kolei oznacza, że nie mógł skontrolować orzeczenia według zasad słuszności. Takiej możliwości nie daje obowiązujące prawo. Sąd nie miał możliwości uwzględnienia także tego, czy skarżący był oszukany, gdyż nie uwzględnił tego ustawodawca. Samo oszukanie skarżącego przy zbyciu pojazdu jako wolnego od wad prawnych, jakkolwiek nie godne ochrony prawnej, nie jest zdarzeniem, które mogłoby dać skarżącemu prawo do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wyłączenie rzeczy spod egzekucji. Zgodnie z art. 38 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 24, poz. 151 ze zm.), skuteczność wniosku o wyłączenie spod egzekucji jest ograniczona terminem czternastodniowym, liczonym od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy. Takie jest obowiązujące prawo i Sąd nie mógł uzależnić jego zastosowania od tego czy jest to zapis spełniający aktualnie oczekiwania adresatów norm. Oznacza tyle, że aby móc skutecznie złożyć wniosek po czternastu dniach, termin ten musi być przywrócony. To z kolei ustawodawca uzależnił od spełnienia kilku warunków. Ważnym jest przy tym wskazanie, że w przypadku terminu na złożenie wniosku o wyłączenie, prawo nie przewiduje szczególnego unormowania, co do spełnienia tych warunków, a odsyła do przepisów mających zastosowanie we wszystkich postępowaniach uregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 18 ustawy egzekucyjnej). Właściwie powołanym przez organ jest tutaj art. 58 § 1 i 2 kpa. Przepis ten wskazuje na takie wymogi do przywrócenia terminu jak złożenie stosownego wniosku, uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy, wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia i jednoczesne dopełnienie czynności. Wymogi te muszą być spełnione łącznie, a więc brak jakiekolwiek z nich powoduje, że przywrócenie terminu nie może nastąpić. Sąd podzielił stanowisko organu, że nie zostały spełnione wszystkie te przesłanki. Skarżący nie uprawdopodobnił tego, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Organ prawidłowo wskazał, iż chodzi tu o dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności, a przeszkodą może być jedynie przeszkoda nie do przezwyciężenia (por. B. Adamiak w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. H. Beck 2004,s. 328). Nie chodzi tu tylko o staranność wykazaną przy nabyciu rzeczy, ale przede wszystkim o staranność przy dokonaniu czynności złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji. Nie można zaliczyć do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zainteresowanego, brak pouczenia o terminie na złożenie wniosku o wyłączenie. Wbrew stanowisku skarżącego, na etapie istniejącym od chwili dowiedzenia się o skierowaniu egzekucji do chwili złożenia wniosku o wyłączenie, prawo nie przewidziało wymogu pouczania czy informowania skarżącego o jego prawach. W art. 38 § 1 ustawy egzekucyjnej określono początek terminu od dnia uzyskania jakiejkolwiek wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do rzeczy. Oznacza to, że chcąc skutecznie bronić swych praw, powziąwszy wiadomość o skierowaniu egzekucji, zainteresowany powinien złożyć wniosek o wyłączenie w terminie czternastu dni, bez względu na to, w jakich okolicznościach taka informacja dotarła do niego. Zatem nie chodzi tu o zdarzenie w jakikolwiek sposób sformalizowane, czyli nie musiało to nastąpić (i nie nastąpiło) w postępowaniu administracyjnym, gdzie istnieje wymóg udzielania informacji prawnych. Postępowania administracyjnego nie zainicjowała również rozmowa telefoniczna z pracownikiem urzędu. Dlatego też w ocenie Sądu, brak wiedzy o terminie na złożenie wniosku, o jakim mowa w art. 38 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie może stanowić okoliczności faktycznej uzasadniającej brak winy w uchybieniu tego terminu. Jest to przeszkoda do przezwyciężenia, chociażby w ten sposób, by skorzystać z punktu informacyjnego działającego w każdym urzędzie skarbowym. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.