I SA/Bd 482/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2023-12-12
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dofinansowanie wynagrodzeń pracowników w ramach ustawy COVID-19 przysługuje również osobom zatrudnionym na podstawie umowy zlecenia, które nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu z uwagi na zbieg tytułów do ubezpieczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dofinansowanie wynagrodzeń w ramach ustawy COVID-19 nie przysługuje osobom zatrudnionym na podstawie umowy zlecenia, które nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu z uwagi na zbieg tytułów do ubezpieczeń. Wykładnia celowościowa przepisu art. 15g ust. 4 ustawy COVID-19 wskazuje, że celem regulacji było wsparcie przedsiębiorców w celu utrzymania miejsc pracy, a nie nieograniczone wsparcie osób zatrudnionych na umowach zlecenia, od których nie odprowadzano składek.Stan faktyczny
Spółka G. D. P. L. sp.k. otrzymała dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w ramach ustawy COVID-19. Organ I instancji orzekł o obowiązku zwrotu dotacji wraz z odsetkami, uznając, że spółka nie była uprawniona do jej otrzymania w odniesieniu do zleceniobiorców, którzy nie podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z uwagi na zbieg tytułów do ubezpieczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi G. D. P. L. sp.k. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2023 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zwrotu dotacji wraz z odsetkami oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 2023 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. orzekł o obowiązku zwrotu przez [...] Spółka Komandytowa ("Spółka", "Skarżąca", "Strona") na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. kwoty [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procedury administracyjnej. W szczególności Spółka przedstawiła swoją interpretację art. 15 g ust. 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023r. poz. 1327, dalej: "ustawa COVID-19"), zgodnie z którą redakcja tego przepisu wskazuje, że wymóg podlegania obowiązkowi emerytalnemu i rentowemu odnosi się tylko do osoby wykonującej pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną. Wymóg przepisu o podleganiu obowiązkowi ubezpieczeń społecznych nie dotyczył osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenie.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że istota sporu w okolicznościach niniejszej sprawy sprowadza się do właściwego odczytania treści art. 15g ust. 4 ustawy COVID-19. To bowiem we wskazanym przepisie znajduje się definicja "pracownika", do której odnosi się art. 15gg ust. 1 wskazanej ustawy, umożliwiający ubieganie się "o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych".
Organ podał, że stosownie do art. 15g ust. 4 ustawy COVID-19 "pracownikiem,
o którym mowa w ust. 1 i 1a, jest osoba fizyczna, która zgodnie z przepisami polskiego prawa pozostaje z pracodawcą w stosunku pracy. Przepisy ust. 1 i 1a stosuje się odpowiednio do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1509) stosuje się przepisy dotyczące zlecania, albo która wykonuje pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowemu, z wyjątkiem pomocy domowej zatrudnionej przez osobę fizyczną".
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazany powyżej przepis prawa wymaga by wszystkie wskazane w nim grupy podmiotów podlegały obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Jak prawidłowo zatem przyjął organ I instancji świadczenie, o którym mowa w art. 15gg ustawy COVID-19 miało służyć dofinansowaniu wynagrodzenia pracowników, w tym osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia, pod warunkiem, że osoby te podlegają obowiązkowi ubezpieczeń emerytalnemu i rentowemu. Nie można bowiem zapominać, że świadczenie to było przyznane na mocy przepisów szczególnych, w nadzwyczajnej sytuacji, celem ochrony miejsc pracy. Trudno przy tym uznać, że ustawodawca decydując o dystrybucji środków publicznych dążyłby do, w zasadzie, nieograniczonego wsparcia jedynie osób zatrudnionych w tym samym czasie u różnych podmiotów na umowę zlecenie (nawet jeśli ze względu na zbieg tytułów do ubezpieczeń, składki z tego tytułu nie byłyby u danego pracodawcy od ich wynagrodzeń odprowadzane).
SKO wskazało na art. 9 ust. 2c ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022r. poz. 1009 ze zm. dalej : "u.s.u.s."), zgodnie z którym "osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 tj. zatrudniona np. na podstawie umowy zlecenia, której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, tj. kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów. Zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 np. umowy zlecenia, lub z innych tytułów osiąga kwotę określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5a tj. kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę".
W ocenie organu odwoławczego, z powyższego wynika, że pracownik, który ma już wcześniej zawartą umowę zlecenie na kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia w związku z kolejnymi ewentualnymi umowami zlecenia. Może natomiast dobrowolnie na swój wniosek być objęty ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym także z pozostałych tytułów lub zmienić tytuł do ubezpieczenia. Innymi słowy brak obowiązku opłacania składek z tytułu podlegania ubezpieczeniu społecznemu u danego pracodawcy wyklucza zastosowanie art. 15 ust. 4 ustawy COVID-19 w stosunku do takiej kategorii pracowników. Oznacza to bowiem, że ich miejsce pracy było chronione u tego pracodawcy, gdzie obowiązek opłacania takich składek istniał.
W kontekście powyższego SKO w T. stwierdziło także, że organ I instancji prawidłowo dokonał ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w tym rozliczeń kwot podlegających zwrotowi tj. kwot pobranych nienależnie, kwot pobranych
w nadmiernej wysokości oraz środków niewykorzystanych.
W skardze Spółka zaskarżyła powyższą decyzję w całości, zarzucając jej:
a) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15g ust. 4 ustawy COVID-19
w związku z art. 15gg ust. 1 tej ustawy poprzez błędną wykładnię ww. przepisu w części ("(...)na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowo w art. 15g ust 4 (...). Pracownikiem, o którym mowo w ust. 1 i 1a (art. 15g ustawy), jest osoba fizyczna, która zgodnie z przepisami polskiego prawo pozostaje z pracodawcą w stosunku pracy. Przepisy ust. 1 i 1a stosuje się odpowiednio do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecania albo która wykonuje pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowemu, z wyjątkiem pomocy domowej zatrudnionej przez osobę fizyczną", polegającą na nieuprawnionej, rozszerzającej interpretacji, że podleganie obowiązkowi ubezpieczeń emerytalnemu i rentowemu przez zleceniobiorców na podstawie umów zlecenia z danym zleceniodawcą stanowi warunek uznania takich osób za uprawnionych do skorzystania z dofinansowania z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19. Na stronie 4 decyzji organ wskazał: "Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazany powyżej przepis prawa wymaga by wszystkie wskazane w nim grupy podmiotów podlegały obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. (...) Trudno przy tym uznać, że ustawodawca decydując o dystrybucji środków publicznych dążyłby do, w zasadzie, nieograniczonego wsparcia jedynie osób zatrudnionych w tym samym czasie u różnych podmiotów na umowę zlecenie (nawet jeśli ze względu na zbieg tytułów do ubezpieczeń, składki z tego tytułu nie byłyby u danego pracodawcy od ich wynagrodzeń odprowadzana)."), podczas gdy z wykładni językowej, najbardziej właściwej do interpretowania przepisów prawa administracyjnego, wynika wprost, że ten warunek podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu został odniesiony w art. 15g ust. 4 ustawy COVID-19 tylko do osób, które wykonują pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, co wynika z użycia w tym przepisie spójnika "albo" (alternatywy wykluczającej zgodnie z zasadami logiki prawniczej) dla wykazania dwóch rozłącznych zbiorów uprawnionych osób, a także użycia liczby pojedynczej we fragmencie "jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowemu", który to fragment zdania stanowi bezpośrednio i gramatycznie określenie dla kręgu osób opisanych również w formie liczby pojedynczej po spójniku "albo" (alternatywy wykluczającej), czyli wykonującą pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, a w ten sposób orzeczeniu o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji o obowiązku zwrotu przez Skarżącą na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. kwoty [...]zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych w stosunku do osób korzystających z dofinansowania z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za wrzesień 2020r., zatrudnionych u Strony na podstawie umów zlecenie, w stosunku do których wystąpił zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych z art. 9 ust. 2c u.s.u.s;
b) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7a ust. 1 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w związku z art. 15gg ust. 7 i 7a ustawy COVID-19 poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy Skarżąca w złożonym wniosku o dofinansowanie z art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 za wrzesień 2020r. wprost wskazała (choć błędnie, co wyjaśniono w utrzymanej w mocy decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T.), że korzysta ze zwolnienia od opłacania składek emerytalno-rentowych od wskazanych zleceniobiorców (w intencji Skarżącej było poinformowanie o braku poboru składek ZUS ze względu na zaistnienie zbiegu tytułów do ubezpieczeń ZUS na podstawie art. 9 ust. 2c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a nie korzystania ze zwolnienie z art. 31zo ustawy COVID-19), co w świetle art. 15gg ust. 7a ustawy o COVID-19 było przeciwskazaniem do wypłaty ww. dofinansowania, to Wojewódzki Urząd Pracy w T. pozytywnie zweryfikował ten wniosek i wypłacił dofinansowanie Skarżącej w stosunku do zleceniobiorców, wobec których nie pobierała składek ZUS na podstawie art. 9 ust. 2c u.s.u.s., a w niniejszej decyzji SKO ponownie odmawia zasadności tego dofinansowania dla Skarżącej wobec takich zleceniobiorców, co jej zdaniem narusza zasadę zaufanie podmiotów do działań organów administracji, a także zasadę rozstrzygania wątpliwości co do normy prawnej na korzyść strony (a takie wątpliwości w tym przypadku powstają.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] listopada 2023r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] grudnia 2023 r. (k. 42 akt sądowych). Wcześniej Skarżąca została poinformowana także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma. Z prawa tego Skarżąca nie skorzystała.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji SKO w T. z dnia [...] lipca 2023r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. z dnia [...] maja 2023 r. nakładającej obowiązek zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów w następstwie wystąpienia COVID-19.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ prawidłowo uznał, że kwota dofinansowania wynagrodzenia pracowników oraz pokrycie składek na ubezpieczenie społeczne od kwoty dofinansowania tych wynagrodzeń w łącznej wysokości [...] zł. powinna być zwrócona przez Spółkę wraz z odsetkami, z uwagi na to, iż została pobrana nienależnie.
Przed przystąpieniem do oceny zarzutów materialnoprawnych skargi należy zaznaczyć, że nie budzi zastrzeżeń Sądu ustalenie stanu faktycznego dokonane przez organy w toku postępowania a Spółka okoliczności tych nie kwestionuje. Ustalenia organu znajdują bowiem potwierdzenie w treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Przekazanie środków na dofinansowanie, o którym wyżej mowa w wysokości [...] zł nastąpiło po dokonaniu weryfikacji wniosku Skarżącej z dnia [...] września 2020r. Wbrew twierdzeniom skargi sprawa została należycie wyjaśniona, ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości i został należycie oceniony z punktu widzenia mających zastosowanie w sprawie przepisów. Odnosząc się do treści podniesionego w skardze zarzutu należy zauważyć, że weryfikacja dokumentów przed wypłatą dofinansowania była siłą rzeczy przy uwzględnieniu okoliczności wprowadzenia tej formy pomocy dla przedsiębiorców ograniczona. Właściwa weryfikacja ma charakter następczy co wynika z treści o art. 17b pkt 1 ustawy COVID-19, a której organ dokonał w oparciu rozliczenie z dnia [...] listopada 2020 r. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ nie naruszył art. 7a § 1 i art. 8 k.p.a., a uzasadnienie decyzji organów obu instancji odpowiadają wszelkim wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym zarzuty podniesione w skardze w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie.
Powyższe ustalenie pozwoliło Sądowi na przejście do oceny zarzutów skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego, gdyż dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny powoduje, że możliwa jest ocena wykładni i zastosowania prawa materialnego.
Zgodnie z art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 m.in. przedsiębiorcom (którym w świetle art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców jest Skarżąca), u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych: przestojem, o którym mowa w art. 81 Kodeksu pracy (pkt 1), lub przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5 (pkt 2), lub obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5 (pkt 3). Ponadto stosownie do art. 15gg ust. 2 ustawy COVID-19 podmiotom uprawnionym do powyższego dofinansowania przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych wymienionych wyżej świadczeń.
Z kolei w myśl art. 15g ust. 4 ustawy COVID-19 pracownikiem podmiotu występującego z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19 jest osoba fizyczna, która zgodnie z przepisami polskiego prawa pozostaje z pracodawcą w stosunku pracy. Powyższe określenie pracownika stosuje się odpowiednio do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo która wykonuje pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń: emerytalnemu i rentowemu, z wyjątkiem pomocy domowej zatrudnionej przez osobę fizyczną.
W ocenie Kolegium przewidziany w art. 15g ust. 4 ustawy COVID-19 warunek podlegania obowiązkowi ubezpieczeń społecznych dotyczy wszystkich kategorii osób zatrudnionych wymienionych w jego treści. Z tym poglądem nie zgodziła się Skarżąca podnosząc, że treść tego przepisu, zważywszy na zasady wykładni literalnej, pozwala na objęcie dofinansowaniem także wynagrodzenia pracowników wykonujących pracę np. na umowy zlecenia w sytuacji, gdy osoba taka nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Zdaniem Sądu treść spornego przepisu (art. 15g ust.4) nie daje jednoznacznej odpowiedzi co do zakresu zastosowania przepisu. W związku z tym organ zasadnie odwołał się do wykładni celowościowej, uwzględniając że celem regulacji określnej w art. 15 gg ust. 1 ustawy COVID-19 było wsparcie przedsiębiorców w celu utrzymania miejsc pracy w związku z ograniczeniem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w następstwie wystąpienia COVID-19. Nie można uznać za zgodne z celem regulacji, jak słusznie podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ustawodawca decydując o dystrybucji środków publicznych dążyłby do w zasadzie nieograniczonego wsparcia jedynie osób zatrudnionych w tym samym czasie u różnych podmiotów na umowę zlecenie, także w przypadkach, gdy ze względu na zbieg tytułów do ubezpieczeń, składki z tego tytułu nie byłyby u danego pracodawcy od ich wynagrodzeń odprowadzane. Z punktu widzenia powyższych celów brak jest zdaniem Sądu uzasadnienia do różnicowania według kryterium obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym sytuacji podmiotów zatrudniających pracowników i będących rolniczą spółdzielnią produkcyjną czy inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną od innych przedsiębiorców w istocie w odniesieniu do tych samych umów (innych niż w ramach stosunku pracy) będących podstawą zatrudnienia, czyli umów o pracę nakładczą lub zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług. Wykładnia celowościowa ma oczywiście charakter pomocniczy, służy bowiem do wskazania argumentów umożliwiających wybór między dwoma lub większą liczbą rozstrzygnięć możliwych na gruncie interpretacji językowej i systemowej. Ma jednak istotne znaczenie, ponieważ nawiązuje do istoty prawa jako regulacji stosunków społecznych i celu ustawodawcy tj. takiej wykładni prawa, która realizuje cel, który przyświecał ustawodawcy przy tworzeniu prawa (B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 114-116).
Prawidłowo także Kolegium odniosło się do kwestii stanowiska Spółki co do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym na tle art. 9 ust. 2 i 2c u.s.u.s. Zgodnie z art. 9 ust. 2 u.s.u.s. osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa m.in. w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 2c i 7. Natomiast jak zauważyło SKO, zgodnie z art. 9 ust. 2c u.s.u.s. osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów. Jednakże zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie np. umowy zlecenia lub o świadczenie usług lub z innych tytułów osiąga kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zatem w rozpoznawanej sprawie zleceniobiorcy, wobec których doszło do zbiegu tytułów do ubezpieczeń, nie podlegali takiemu obowiązkowi (mogli zostać objęci ubezpieczeniem dobrowolnym), nie wystąpiła zaś podana przez Skarżącą okoliczność braku poboru składek z tytułu objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. W konsekwencji, jak słusznie wskazało Kolegium, w efekcie brak obowiązku opłacania składek z tytułu podlegania ubezpieczeniu społecznemu u danego pracodawcy wyklucza zastosowanie art. 15g ust. 4 ustawy COVID-19 w stosunku do takiej kategorii pracowników.
Mając powyższe na uwadze wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, Sąd uznał że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło