I SA/Bd 483/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2007 r. oraz styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec 2008 r. postanowił: 1. zwolnić skarżącego od ½ wpisu od skargi kasacyjnej, 2. ustanowić radcę prawnego. I SA/Bd 483/13 UZASADNIENIE Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2013r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł. W pozostały zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2014r. tut. Sąd oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B.. W dniu 30 kwietnia 2014r. wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego złożony na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przedmiotowy wniosek został przekazany do tut. Sądu. W uzasadnieniu strona podniosła, że obecnie dochody wynoszą ok. [...] zł. Za ostatni rok dochody wynosiły ok [...] zł brutto. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o pow. [...] m². Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niepracującą żoną oraz studiującą córką. W uzupełnieniu wniosku skarżący przedłożył: PIT 36 za 2013r. z którego wynika, że za powyższy okresy osiągnął dochód w kwocie [...] zł; wyciągi z rachunków bankowych; potwierdzenie zapłaty czynszu za mieszkanie; rachunek za energie elektryczną; deklaracje VAT-7; zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. W piśmie z dnia [...]2014r. skarżący oświadczył, że nie posiada samochodów oraz innych pojazdów (w tym osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym). Nie korzysta z pomocy finansowej rodziny. Żona skarżącego jest osobą niepracującą i nie składa zeznań podatkowych. Jednocześnie skarżący oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie [...]zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) – zwana dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Przypomnieć należy, że prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które ubiega się wnioskodawca, którego istota polega na zwolnieniu strony z ponoszenia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika nie sprowadza się do likwidacji tych ciężarów w ogóle, bo jest to niemożliwe, lecz jedynie do przeniesienia ich na ogół podatników, a ściślej, na budżet państwa, składający się z podatków i pozostałych wpływów. Koszty procesu przerzucane są, zatem na innych i z tego też względu omawiana instytucja, stanowiąc pomoc państwa winna być przyznawana tym osobom, które jej rzeczywiście potrzebują i które z uwagi na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów procesu bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Z pierwotnie złożonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że w latach 2011-2012 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał dochód odpowiednio w kwocie [...] zł oraz [...] zł. W uzupełnieniu obecnie rozpoznawanego wniosku skarżący przedłożył zeznanie podatkowe za 2013r. z którego wynika, że za ten okres osiągnął dochód w kwocie [...] zł. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą żoną oraz studiująca córką. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m². W tym miejscu podkreślić należy, że skarżący posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Uwzględniając, zatem okoliczność, że dochód skarżącego w porównaniu do lat ubiegłych (2011-2012) uległ znacznemu zmniejszeniu oraz fakt, że skarżący posiada oszczędności, które w stosunku do pierwotnego wniosku uległy nieznacznemu zwiększeniu (poprzednio [...]zł obecnie [...]zł) zasadnym w ocenie orzekającego jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ½ wpisu od skargi kasacyjnej (wpis od skargi kasacyjnej wyniesie zatem [...] zł). Takie rozstrzygnięcie uwzględnia bowiem ogólną sytuacją materialną, bytową i rodzinną strony skarżącej zabezpieczając gwarantowane jej konstytucją prawo do sądu, a jednocześnie chroni wymiar sprawiedliwości przed ewentualną, zbędną roszczeniowością strony. Nie powoduje też przerzucenia całości kosztów procesu na Skarb Państwa czyli resztę społeczeństwa. W zakresie przyznania skarżącemu zawodowego pełnomocnika wzięto pod uwagę fakt, że w obecnym stanie sprawy, tj. po oddaleniu skargi, strona chcąc realizować swoje prawo do złożenia środka odwoławczego na powyższe orzeczenie kończące postępowanie musi skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika, o czym stanowi art. 175 p.p.s.a. Stosownie do regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 490) minimalna stawka za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wyniesie 3.600 (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia). Mając na uwadze aktualne dochody skarżącego oraz koszty związane z wynagrodzeniem zawodowego pełnomocnika stwierdzić należy, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.