I SA/Bd 488/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-07-29

Skład orzekający: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym, może zostać uznana za nieposiadającą dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 2 PPSA?
Ratio decidendi
Spółka jawna, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym, nie może zostać uznana za nieposiadającą dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, jeśli nie udowodni braku środków finansowych. Sama strata bilansowa nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, zwłaszcza gdy spółka dysponuje znacznym kapitałem zakładowym, majątkiem lub środkami trwałymi. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Spółka jawna złożyła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego odmawiającego jej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Strona skarżąca podniosła zarzut sprzeczności ustaleń sądu z materiałem dowodowym, wskazując, że przynosząca stratę działalność gospodarcza nie może skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 488/10 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. spółka jawna od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...]r. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty oraz poszczególne miesiące od [...]r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. I SA/Bd 488/10 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010r. Skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B z dnia[...]. Nr[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty oraz poszczególne miesiące od[...]. Od powyższego postanowienia strona skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, podnosząc zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sprzeczność ta w ocenie pełnomocnika Spółki polega na tym, że przyjęto, iż strona skarżącą dysponuje środkami na uiszczenie kosztów sądowych, a przynosząca stratę działalność gospodarcza nie może skutkować udzieleniem prawa pomocy w postulowanym wymiarze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem, w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości, co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, ze nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. W przedmiotowej sprawie należy odnieść się do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na fakt, iż strona jest spółką jawną. Przepis ten stanowi, że osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na podstawie analizy sytuacji finansowej i majątkowej strony należy uznać, że nie wykazała ona, iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych bezspornym jest, że strata to jedynie wynik bilansowy nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza automatycznie braku środków finansowych. Strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała braku środków finansowych, powołując się jedynie na wspomnianą stratę w ostatnim roku obrotowym. Zestawienie wysokości poniesionej straty w kwocie [...]zł do wysokości kwoty środków skupionych w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych w wysokości [...]zł oraz środków trwałych w wysokości [...]zł musi prowadzić do wniosku, że wspomniana strata nie może być czynnikiem decydującym przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe nie są wysokie i ograniczają się jedynie do wpisu od skargi wynoszącego [...] zł, skarżąca nie powinna mieć problemów z ich uiszczeniem, nawet przy założeniu, że kondycja finansowa Spółki uległa w ostatnim czasie pogorszeniu. Ponadto wymaga podkreślenia, że w innych sprawach Spółki przed WSA w Bydgoszczy, była ona zwalniana jedynie w części od wpisu sądowego, tj. od kwoty powyżej 500 zł (sygn. akt I SA/Bd 832/09 i I SA/Bd 833/09) i w sprawach tych strona nie wniosła sprzeciwu. Wynika z tego, że skoro w tamtych sprawach Spółka była w s tanie ponieść koszt wpisu sądowego w kwocie 500 zł, to i w tej sprawie nie powinno to być dla niej problemem. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności oraz wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy, w ocenie Sądu sytuacja majątkowa strony skarżącej nie pozwala na uznanie, że wymaga ona udzielenia prawa pomocy w żądanym zakresie. Przyznanie prawa pomocy oznacza przeniesienie ciężarów ponoszenia kosztów sądowych na budżet państwa i z tego powodu winno być udzielane tylko w szczególnie uzasadnionych okolicznościach. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło