I SA/Bd 488/17
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2017-11-20
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest zgodne z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący P. G. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług za 2013 rok. Wskazał trudną sytuację materialną, w tym utrzymanie żony i czwórki dzieci, alimenty, koszty leczenia niepełnosprawnej córki, obciążenia hipoteczne oraz prowadzone postępowanie egzekucyjne z jego majątku. Przedłożył liczne dokumenty potwierdzające swoją sytuację finansową i zdrowotną rodziny.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 1.000 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. postanowił: zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 1.000 (tysiąc) zł
Skarżący wniósł na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych – zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej [...] zł.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że ma na utrzymaniu żonę oraz czwórkę dzieci. Ponadto płaci alimenty w wysokości [...] zł na córki. Wskazał, że jego dwuletnia córka w zeszłym roku uległa poparzeniu, a miesięczny koszt jej leczenia wynosi ok. [...] zł. Żona skarżącego otrzymuje zasiłek w wysokości [...] zł, świadczenie 500+ oraz alimenty na córkę w wysokości [...] zł. Zarówno skarżący jak również jego żona spłacają kredyty. Ponadto skarżący wskazał, że lokal który posiada jest obciążony hipoteka przymusową na rzecz banku w wysokości [...] zł, drugą kwotą [...]wpisaną przez Prokuraturę oraz trzecią w kwocie [...]wpisaną przez [...]. Z majątku skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w wyniku którego zajęto rachunki bankowe skarżącego, udziały, prawa do zysków oraz wynagrodzenie.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz czwórką małoletnich dzieci, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. Jako majątek wnioskodawca wskazał lokal użytkowy o pow. [...] m˛ o wartości ok. [...] zł. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżący wskazał: decyzja VAT za 2012r. – ok. [...] zł (według tytułów wykonawczych); decyzja VAT za 2013r. – ok. [...] zł (według tytułów wykonawczych); kredyt hipoteczny – ok. [...] zł bez odsetek; alimenty [...] zł; opłaty za mieszkanie [...] zł; opłaty za media [...] zł; koszty leczenia [...] zł; utrzymanie dzieci [...] zł.
W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego w sprawie I SA/Bd 264/17 skarżący przedłożył zeznania podatkowe za lata 2015-2016; skrócone odpisy aktów urodzenia; historię choroby córki; faktury za lekarstwa, plastry, żele; zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu; wyciągi z rachunków bankowych; dokumenty potwierdzające prowadzenie z majątku skarżącego oraz jego żony postępowania egzekucyjnego; posumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do kwietnia 2017r.; deklaracje VAT-7; potwierdzenia zameldowania; fakturę za energię elektryczną; wymiar opat; decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości; orzeczenie o niepełnosprawności.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej zwana p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że strona spełnia przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czwórką dzieci. Dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł (wynagrodzenie skarżącego, najem, zasiłek żony oraz świadczenie 500+). Ponadto żona skarżącego otrzymuje alimenty na córkę w kwocie [...]zł. Z przedłożonych dokumentów wynika również, że skarżący zobowiązany jest płacić miesięczne kwotę [...]zł tytułem alimentów na dzieci z poprzedniego związku. Jak wynika z przedłożonych dokumentów jedna z córek skarżącego uległa poparzeniu w 2016r., posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, koszty jej miesięcznego leczenia oscylują w granicach [...] zł. Skarżący posiada wprawdzie nieruchomość jednakże nie może być ona zabezpieczeniem kredytu czy pożyczki hipotecznej albowiem jest obciążona hipoteką przymusową. Ponadto jak wynika z przedłożonych dokumentów z majątku skarżącego oraz jego żony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na kwotę ponad [...] zł. Skarżący nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. Salda rachunków bankowych są ujemne. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej [...] zł.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło