I SA/Bd 493/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 27 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za wrzesień do grudnia 2008 r. postanowił odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 493/10 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 02 lipca 2010 r. referendarz sądowy odmówił I.R.przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na to, że wysokość miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego skarżącej wynosząca 5.808 zł pozwala na opłacenie wymaganych przez Sąd opłat, w tym 500 zł tytułem wpisu od skargi. Skarżąca składając kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z 9 września 2010 r. wykazała, że przyznane jej świadczenie rentowe wynoszące 2.108 zł ulegnie od października potrąceniu o kwotę 526,97 zł. Oświadczyła ponadto, iż ponosi dodatkowe koszty kasacji wyroku oraz likwidacji spółki. Referendarz zważył, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Ze względu jednak, że pomoc prawna jest także formą dofinansowania z budżetu państwa to jej udzielenie powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków umożliwiających udział w procesie jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżąca winna uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie oceniono, że skarżąca nie spełnia przesłanki dla uwzględnienia jego żądania. Rozpatrując ponownie wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych należy mieć na uwadze negatywne dla niej postanowienie z 2 lipca 2010 r., którym stronie odmówiono przyznania prawa pomocy. W postanowieniu tym, po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej i finansowej wskazano, że poniesienie kosztów sądowych mieści się w zakresie jej możliwości płatniczych wnioskującej, bowiem małżonkowie R. posiadają majątek oraz miesięczny dochód wynoszący 5.808 zł. Dokonując powtórnie analizy możliwości płatniczych strony na podstawie danych zawartych w kolejnym formularzu PPF stwierdzić się, że nie uległy one od chwili wniesienia pierwszego wniosku takiej zmianie, która uzasadniałaby zwolnienie skarżącej od kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Dochód dwuosobowej rodziny wynoszący 5.282 zł, nawet po pomniejszeniu o 526,97 zł świadczy nadal o tym, że ubiegająca dysponuje środkami pozwalającymi na uiszczenie opłat wymaganych za czynności podejmowane przez Sąd. Jak wyraźnie stanowi art.165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w skautek zmiany okoliczności sprawy, chociaż byłyby zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak przyjęto w judykaturze, po wydaniu postanowienia niekończącego postępowania w sprawie zgłoszony ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii podlega rozpoznaniu, jednak w razie nie stwierdzenia zmiany okoliczności - podlega oddaleniu. Należy więc zauważyć, że strona w kolejnym wniosku nie wykazała, że jej stan majątkowy oraz możliwości płatnicze od 02 lipca 2010 r. , tj. od dnia odmowy przyznania jej prawa pomocy uległy zmianie z punktu widzenia przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych. W takich okolicznościach sprawy zasadnym jest stwierdzenie, że skoro sytuacja majątkowa strony nie uległa na tyle pogorszeniu, to skarżąca jest w stanie partycypować w opłatach sądowych, bez uszczerbku w swoim, oraz męża koniecznym utrzymaniu. Podsumowując, przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy winny zawsze wynikać ze wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W tym kontekście stwierdza się, że wymagane na obecnym etapie postępowania opłaty takie, jak wpis sądowy od skargi kasacyjnej oraz opłata za sporządzenia uzasadnienia orzeczenia to wydatek rzędu 350 zł. Skarżąca bez wątpienia ma możliwość jego poniesienia, bowiem dochód na osobę w jej rodzinie wynosi 2.641 zł. Krótko mówiąc, skoro sytuacja majątkowa skarżącej była już przedmiotem oceny i nie uległa ona zmianie z punktu widzenia przesłanek zawartych w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, to brak jest podstaw do zmiany zajętego uprzednio przez referendarza stanowiska. Mając powyższe na względzie, na podstawie art.165, art.246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek oddalono.