I SA/Bd 494/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Ewa Kruppik- Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 września 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę I SA/Bd 494/07 UZASADNIENIE Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B., decyzją z dnia [...] Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku H. W. z dnia [...] o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) - odmówił przyznania wnioskowanych płatności. W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że w dniu [...] strona skarżąca złożyła wniosek o płatności ONW do gruntów rolnych znajdujących się w jej gospodarstwie rolnym. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności ONW do gruntów rolnych w roku [...] wynosiła [...] ha. W trakcie postępowania stwierdzono, że na działki rolne oznaczone symbolami [...], [...], [...] i [...] inny producent rolny S. T. złożył również wniosek o ww. płatności, wskazując je jako użytkowane przez siebie działki, będące własnością strony skarżącej. Strona skarżąca w dniu [...] oświadczyła, że ww. działki istotnie nie były przez nią użytkowane gdyż wbrew jej woli i przyzwoleniu użytkował je S. T.. Strona skarżąca wskazała, że mieszankę zbożową z ww. działek zebrał ww. jak również kosił należącą do niej łąkę i pastwisko. Ponadto oświadczyła, że w [...] na łąkach i pastwiskach nie wykonywała żadnych prac, gdyż uczynił to S. T.. Podała, że S. T. czynił to bez żadnego tytułu prawnego, użytkując jej grunty do [...]. Natomiast sama w całości opłacała podatek rolny i opłaty na rzecz spółki wodnej. Organ, jako podstawę prawną decyzji wskazał rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - ONW (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.). Zgodnie z § 2 ww. płatność udziela się producentowi rolnemu, który : 1) zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, ze zm. ) oraz gdy : 2) łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha. Organ podniósł, opierając się na wyjaśnieniach strony wnioskującej, że nie prowadziła działalności rolniczej na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...], mimo, że były jej własnością. Nie inicjowała i nie dokonywała żadnych prac. Jako właściciel była posiadaczem samoistnym zgłoszonych działek, natomiast nie była producentem rolnym w rozumieniu przedmiotowego rozporządzenia. Zgodnie z § 6 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia płatność ONW jest udzielana na wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności. Z materiału dowodowego wynika, że na dzień złożenia wniosku (aż do [...]) nie była producentem rolnym użytkującym działki nr [...] i [...] położone w P.. Jak wynika z oświadczenia strony skarżącej dopiero [...] wykonała na działkach [...] i [...] prace polowe. Po przeprowadzeniu kontroli organ stwierdził, że do wnioskowanych płatności kwalifikuje się jedynie [...] ha zgłoszonych użytków rolnych na działce [...]. Różnica powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej wyniosła aż [...]% stwierdzonej powierzchni. Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2 004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji, oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 - ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników - stosuje się sankcje, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW. Wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli na miejscu pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Gdy różnica przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Organ, mając powyższe przepisy na uwadze oraz to, że różnica powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej wyniosła >20% stwierdzonej powierzchni H. W. - odmówiono płatności. Podstawę prawną decyzji stanowił : art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm. ), § 2 i § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z póź. zm.) - dalej Kpa , a także art. 51 ust. 1 rozporządzenia 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji, oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141, z 30.04.2004 r., ze zm.), w związku z art. 70 ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. WE L 153 z 30.04.2004 r., str. 30). Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T., po rozpoznaniu odwołania strony skarżącej decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika BP ARiMR w B.. Jako podstawę prawną organ przywołał : art. 138 § 1 pkt 1 Kpa art. 5 a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2005 r., nr 31, poz. 264 ze zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U . Nr 73, poz. 657 ze zm.) W uzasadnieniu organ powtórzył stan faktyczny sprawy podkreślając, że strona skarżąca wniosek o płatności ONW składała w sytuacji, gdy nie była producentem rolnym, gdyż na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] do [...] gospodarował jej były dzierżawca S. T., który przedmiotowe działki użytkował i zbierał z nich plony. On też składając wnioski o płatności wskazał działki o numerach [...] i [...] jako użytkowane przez siebie, mimo, że jak wynika z oświadczenia strony skarżącej do ww. działek nie miał tytułu prawnego. Zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich producent rolny ma prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności ONW, jeżeli: 1) podejmuje się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania przez co najmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, 2) stosuje dobrą praktykę gospodarki rolnej, zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną oraz 3) łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej 1 ha. Nie spełnienie któregokolwiek z ww. warunków powoduje, iż działka w stosunku do której nastąpiło uchybienie jest wykluczana z wniosku o pomoc ONW. Organ podkreślił, że strona skarżąca nie prowadziła na przedmiotowych gruntach działalności rolniczej w momencie składania wniosku, co zdaniem organu oznacza, że nie spełniła podstawowej przesłanki pozwalającej na skuteczne ubieganie się o wnioskowane dopłaty. Organ wskazał, że ustawodawca nie wymaga aby ubiegający się posiadał tytuł prawny do użytkowanego gruntu, nie precyzując czy ich posiadacz ma użytkować je w dobrej czy w złej wierze. W skardze do Sądu strona działająca przez pełnomocnika radcę prawnego A. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 Kpa oraz art. 5 Kodeksu cywilnego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd administracyjny, zważył, co następuje : Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" do lit. "c" ustawy p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego czyni to wedle stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu (por. T. Woś i inni: Postępowanie Sądowoadministracyjne, LexisNexis, Warszawa 2004r., s. 289 - 290 oraz wyrok WSA z dnia 6 maja 2004r., sygn. akt I SA 912/03 LEX nr 146718). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zostało naruszone prawo materialne ani procesowe. W rozpatrywanej sprawie , jak wynika z akt sprawy kwestią bezsporną jest, iż strona skarżąca nie była w posiadaniu przedmiotowych gruntów w momencie składania wniosku, co przyznała sama zarówno na etapie postępowania wyjaśniającego, jak również fakt ten został potwierdzony przez jej pełnomocnika. Zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - producent rolny ma prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności ONW, jeżeli: 1. podejmuje się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania przez co najmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego; 2. stosuje dobrą praktykę gospodarki rolnej, zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną oraz 3. łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej 1 ha. Należy podkreślić, że nie spełnienie któregokolwiek z ww. warunków powoduje, iż działka w stosunku do której nastąpiło uchybienie jest wykluczana z wniosku o pomoc ONW. Należy zauważyć, że ustawodawca kieruje płatności ONW do osoby będącej posiadaczem, sprawującym bezpośrednie władztwo nad nieruchomością. Ustawa nie wymaga aby użytkownik nieruchomości, kierujący wniosek o dopłaty posiadał tytuł prawny do niej a wymaga tylko aby użytkownik ten prowadził działalność rolniczą i efektywnie z tej nieruchomości korzystał. Zatem nie ważne jest czy włada tą nieruchomością legalnie, czy bez jakiejkolwiek podstawy prawnej w dobrej lub w złej wierze. Skoro zatem ustawodawca nie dokonał takiego rozróżnienia pomiędzy użytkownikami nieruchomości , tym bardziej organ administracyjny , dokonując interpretacji przepisu nie jest uprawniony do zastosowania zawężającej wykładni tej normy, np. poprzez ograniczenie kręgu adresatów do posiadaczy w dobrej wierze. W związku z tym z uwagi na fakt, że strona skarżąca sama nie użytkowała przedmiotowych działek należy stwierdzić, że nie spełniła pierwszej z przedstawionych powyżej obligatoryjnych przesłanek skutecznego ubiegania się o dopłaty. Strona skarżąca w skardze zarzuciła, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego narusza art. 7 cyt. ustawy kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią, którego " w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". W opinii Sądu argument strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy podczas załatwiania niniejszej sprawy właśnie kierowały się ochroną praworządności mając na uwadze fakt, że to ustawa chroni faktycznych użytkowników gruntów, gospodarujących i ponoszących nakłady na grunt , nie wnikając w ich tytuł prawny do posiadanego gruntu. W związku z powyższym, w świetle stanu faktycznego sprawy w żaden sposób nie można uznać za zasadny argument, iż organ naruszył normę art. 7 Kpa. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 5 Kodeksu cywilnego należy stwierdzić, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania w powyższej sprawie, gdyż celem niniejszego postępowania było wydanie rozstrzygnięcia w zakresie wniosku skarżącej o płatności bezpośrednie do gruntów. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. E. Kruppik - Świetlicka D.Dudra H. Adamczewska - Wasilewicz