I SA/Bd 495/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Ewa Kruppik- Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 września 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skarge Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa (AR i MR) w T., po rozpatrzeniu odwołania H. W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w B. z dnia [...] Nr [...] odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (z 2 sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych). Za podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm. ), art. 5 a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r. , Nr 31, poz. 264 ze zm. ) oraz art. 2 i 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek strony skarżącej o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. We wniosku tym producent ubiegał się m. in. o przyznanie Jednolitej (JPO) i Uzupełniającej (UPO) Płatności Obszarowej. W trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, iż na działki rolne [...], [...], [...] i [...] oprócz strony skarżącej, wniosek o przyznanie płatności złożył S. T. - inny producent rolny. Strona skarżąca wezwana w dniu [...] do złożenia wyjaśnień oświadczyła, iż działki o nr ewidencyjnych [...] i [...] były użytkowane przez S. T. wbrew jej woli i bez przyzwolenia. Decyzją nr [...] z dnia [...] organ I instancji odmówił stronie skarżącej przyznania płatności bezpośrednich i wymierzył jej sankcje. W odwołaniu z dnia [...] strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i przyznanie płatności z uwagi na fakt, iż S. T. był jedynie przez część roku [...] użytkownikiem spornych gruntów bez jakiegokolwiek tytułu prawnego, w związku z czym płatności nie powinny mu się należeć. Organ w uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 2 ust.1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru - producent rolny ma prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: jest posiadaczem gospodarstwa rolnego (właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą lub w inny sposób wykorzystuje grunty rolne), grunty rolne utrzymuje w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha. Organ podkreślił, że nie spełnienie któregokolwiek z ww. warunków powoduje, iż działka w stosunku do której nastąpiło uchybienie jest wykluczana z wniosku o pomoc obszarową. W związku z tym, że strona odwołująca na dzień składania wniosku obszarowego nie była w posiadaniu spornych gruntów konieczne stało się wykluczenie spornych gruntów ze złożonego przez nią wniosku i jednoczesne naliczenie sankcji. Organ podniósł, iż w przypadku stwierdzenia podobnych niezgodności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a faktycznie stwierdzoną jako uprawnioną do dopłat Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako organ wydający decyzję musi obowiązkowo zastosować sankcję karną. Przy czym obowiązujące normy nie dają możliwości jakiegokolwiek ich złagodzenia czy też odstąpienia od ich wymierzenia, a podstawą do ich wymierzenia jest tylko i wyłącznie niezgodność danych zawartych we wniosku ze stanem ustalonym w toku postępowania. Strona skarżąca działając przez pełnomocnika radcę prawnego A. P. zaskarżyła ww. decyzję do Sądu, wnosząc o jej uchylenie, zarzucając, że wydana decyzja jest niezgodna z prawem, gdyż narusza art. 5 kodeksu cywilnego oraz art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Sąd Rejonowy w Tucholi nakazał bezprawnemu użytkownikowi jej gruntów (do sierpnia 2006r.) S. T. zwrot nieruchomości rolnych. W opinii strony skarżącej bezprawne działanie S. T. nie może być nagradzane płatnościami, które jej przysługują. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego czyni to wedle stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu (por. T. Woś i inni: Postępowanie Sądowoadministracyjne, LexisNexis, Warszawa 2004r., s. 289 - 290 oraz wyrok WSA z dnia 6 maja 2004r., sygn. akt I SA 912/03 LEX nr 146718). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zostało naruszone prawo materialne ani procesowe. W rozpatrywanej sprawie kwestią bezsporną jest, iż strona odwołująca nie była w posiadaniu przedmiotowych gruntów w momencie składania wniosku, co przyznała zarówno na etapie postępowania wyjaśniającego, jak również fakt ten potwierdził jej pełnomocnik w piśmie odwoławczym. Zgodnie z treścią art. 2 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, producent rolny ma prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności , jeżeli : 1. jest posiadaczem gospodarstwa rolnego ( właścicielem , dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą lub w inny sposób wykorzystuje grunty rolne; 2. grunty rolne utrzymuje w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska; 3. łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia ww. płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha. Należy stwierdzić, że nie spełnienie któregokolwiek z ww. warunków powoduje, iż działka w stosunku do której nastąpiło uchybienie jest wykluczana z wniosku. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca nie prowadziła na przedmiotowych gruntach działalności rolniczej w momencie składania wniosku, co przyznała sama zarówno na etapie postępowania wyjaśniającego, jak również ten fakt został potwierdzony w piśmie pełnomocnika strony. Z treści art. 2 ust. 1 i 2 zacytowanej ustawy wyraźnie wynika, że Ustawodawca kieruje płatności bezpośrednie do osoby będącej posiadaczem, sprawującym bezpośrednie władztwo nad nieruchomością, w tym także do osoby, która - "w inny sposób wykorzystuje grunty rolne". Co oznacza, że ustawa nie wymaga aby użytkownik nieruchomości, składający wniosek o dopłaty posiadał tytuł prawny do użytkowanej nieruchomości. Ustawodawca wymaga jednak aby grunty rolne były przez użytkownika utrzymane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów stawianych przez ochronę środowiska. Wymogiem zatem jest efektywne prowadzenie działalności rolniczej. Zatem nie jest ważne czy składający włada tą nieruchomością legalnie, czy też nie, tak jak w niniejszej sprawie były dzierżawca S. T.. Skoro zatem Ustawodawca nie dokonał takiego rozróżnienia pomiędzy użytkownikami nieruchomości, tym bardziej organ administracyjny, dokonując interpretacji przepisu nie jest uprawniony do zastosowania zawężającej wykładni tej normy poprzez ograniczenie kręgu adresatów do posiadaczy w dobrej wierze, pomijając tych, którzy użytkują grunt w złej wierze. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skoro strona skarżąca w dacie złożenia wniosku nie użytkowała przedmiotowych gruntów zatem nie spełniała pierwszej z przedstawionych powyżej obligatoryjnych przesłanek skutecznego ubiegania się o dopłaty bezpośrednie. Strona skarżąca w skardze zarzuciła, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego narusza art. 7 cyt. ustawy kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią, którego " w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". W opinii Sądu argument strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy podczas załatwiania niniejszej sprawy właśnie kierowały się ochroną praworządności mając na uwadze fakt, że to ustawa chroni faktycznych użytkowników gruntów, gospodarujących i zwykle ponoszących nakłady na grunt , nie wnikając w ich tytuł prawny do posiadanego gruntu. W związku z powyższym, w świetle stanu faktycznego sprawy w żaden sposób nie można uznać za zasadny argument, iż organ naruszył normę art. 7 Kpa. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 5 Kodeksu cywilnego należy stwierdzić, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania w powyższej sprawie, gdyż celem niniejszego postępowania było wydanie rozstrzygnięcia w zakresie wniosku strony skarżącej o płatności bezpośrednie do gruntów. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. E. Kruppik - Świetlicka D.Dudra H. Adamczewska - Wasilewicz