I SA/Bd 495/08

WyrokWSA w Bydgoszczy2008-10-28

Skład orzekający: Halina Adamczewska – Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej prawdziwości, i czy w takiej sytuacji dopuszczalne jest stosowanie danych z katalogów cenowych?
Ratio decidendi
Organy celne są uprawnione do odstąpienia od ustalenia wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej prawdziwości i kompletności. W sytuacji, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie wartości transakcyjnej ani innych metod określonych w art. 30 WKC, dopuszczalne jest stosowanie metody "ostatniej szansy" (art. 31 WKC), która może obejmować korzystanie z danych dostępnych w kraju importu, w tym z wyspecjalizowanych katalogów cenowych.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu używany motocykl, deklarując jego wartość transakcyjną na 1.250 USD. Organ celny, powziąwszy wątpliwości co do zaniżonej wartości, zwrócił się do oficjalnego przedstawiciela marki o dane handlowe, który potwierdził rażące zaniżenie ceny. Po odmowie uwzględnienia odwołania przez Dyrektora Izby Celnej, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ustalania wartości celnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie długu celnego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru oddala skargę Na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] 2007r. S.K. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu motocykl marki "Y", model [...] , rok produkcji 2007. Do zgłoszenia celnego załączył między innymi: umowę kupna z dnia [...] kwietnia 2007r., w której określono wartość towaru na kwotę 1.250 USD, oświadczenie strony z dnia [...] o poniesionych kosztach transportu morskiego oraz kosztach transportu na trasie G-B jak również oświadczenie z dnia [...] dotyczące formy dokonania płatności. Zgodnie z treścią przedłożonej umowy z dnia [...] przedmiotem sprzedaży był motocykl demonstracyjny, używany. W wyniku weryfikacji załączonych dokumentów, oględzin pojazdu oraz analizy dostępnych danych na stronach internetowych organ celny powziął wątpliwości co do wartości transakcyjnej zadeklarowanej przez stronę . Pismem z dnia 26 czerwca 2007r. organ celny wystąpił do firmy "[...] " sp. z o. o. w W tj. oficjalnego przedstawicielstwa firmy Y o udostępnienie danych handlowych dotyczących zakupu na rynku amerykańskim takich samych motocykli z zamiarem przywozu na rynek europejski. W odpowiedzi firma potwierdziła, iż zadeklarowana przez stronę wartość 1250 USD jest rażąco zaniżona i nie przedstawia realnej wartości sprowadzonego towaru. Podano, że cena detaliczna nowego motocykla na rynku amerykańskim wynosi 11.599 USD. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w B., wezwał stronę do przedstawienia dokumentów potwierdzających, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę, np.: bankowego dowodu zapłaty, oferty cenowej, dokumentów ubezpieczeniowych. W odpowiedzi na powyższe strona w dniu 25 czerwca 2007r. dostarczyła kopię umowy z dnia 10 kwietnia 2007r. zawartą pomiędzy eksporterem (K.Z.) a poprzednim właścicielem motocykla (M.T.). Niniejsza umowa opiewała na kwotę 1.100 USD. Decyzją z dnia [...] . Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił kwotę długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług, należnego tytułu importu towaru. Pismem z dnia [...] . strona zwróciła się do organu odwoławczego o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Toruniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 181 a rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Komisji EWG Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r.), organy celne uzyskały uprawnienie do odstąpienia od ustalenia wartości celnej z zastosowaniem wartości transakcyjnej, w wypadku istnienia uzasadnionych wątpliwości, co do tego, czy zadeklarowana przez zainteresowanego wartość celna stanowi całkowitą sumę zapłaconą lub należną, określoną w art. 29 Kodeksu. Organ wyjaśnił, że opierając się na wynikach rewizji, dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego, notowaniach internetowych cen podobnych pojazdów w USA, jak również opinii autoryzowanego przedstawiciela marki "Y", zadeklarowana przez zgłaszającego wartość transakcyjna 1.250 USD wzbudziła wątpliwości organów celnych. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż w aktach sprawy znajduje się wydruk ze strony internetowej, gdzie podano wartość modelu [...] , rok produkcji 2007, na rynku amerykańskim jest dziewięciokrotnie wyższa od zadeklarowanej. Ponadto odpowiedź uzyskana od autoryzowanego przedstawiciela marki "Y" - firmy "M.M.P." potwierdziła , iż zadeklarowana przez stronę wartość 1.250 USD jest rażąco zaniżona i nie przedstawia realnej wartości sprowadzonego towaru. Podano , że cena detaliczna nowego motocykla na rynku amerykańskim wynosi 11.599 USD. Ponadto podniesiono, iż strona nie przedstawiła dowodu zapłaty za zakup motocykla, oświadczając , iż kwota 1.250 USD i 300 USD (koszty transportu morskiego) została przekazana eksporterowi listownie przy czyn strona nie posiada potwierdzenia poczty o dokonaniu przesyłki. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, organ I instancji prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie tzw. metodę "ostatniej szansy". Zgodnie z art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jest ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. oraz postanowień rozdziału 3 WKC. Zgodnie z przepisami Porozumienia, w sytuacji, gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje w takim przypadku możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na terenie kraju importu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalając wartość rynkową pojazdu w niniejszej sprawie organ celny posłużył się katalogiem "Info-ekspert" motocykle (maj 2007r). Zauważył, iż informacje publikowane w tym katalogu są odzwierciedleniem zmian cen pojazdów nowych i wartości rynkowych pojazdów używanych (uśrednioną wartość pojazdów), oferowanych na rynku polskim. Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 181 a ust.1 rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93 z dnia 02 lipca 1993r ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 oraz naruszenie art. 29, art. 30 i art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez wadliwą ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącego, skoro w treści zawartej umowy była podana wartość transakcyjna w postaci ceny, która została faktycznie zapłacona bezpośrednio sprzedającemu, to spełnione zostały przesłanki z art. 29 ust. 3a WKC. Strona wskazała, że przedmiotem umowy był motocykl demonstracyjny, używany. Następnie skarżący stwierdził, że do ustalenia wartości celnej sprowadzonego przez niego motocykla powinna być, jego zdaniem, ewentualnie zastosowana cena wskazana przez firmę "M.M.P." sp. z o.o., ponieważ spełnia ona przesłanki wynikające z przepisu art. 30 ust. 2 lit. a WKC. W opinii strony, treść art. 31 WKC absolutnie nie zezwala na skorzystanie w takiej sytuacji z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na terenie kraju importu. Na koniec dodał, że organ błędnie zastosował ceny z katalogu, które były notowane w maju 2007r., podczas gdy nabycie przedmiotowego motocykla miało miejsce w kwietniu 2007r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Toruniu wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia wartości celnej sprowadzonego z USA przez skarżącego używanego motocykla "Y" model [...], rok produkcji 2007. Z akt sprawy wynika, że strona do zgłoszenia celnego z dnia [...] . załączyła umowę kupna powyższego motocykla z dnia [...] zawartą z K.Z., w której określono wartość towaru na kwotę 1.250 USD. Z treści tej umowy wynikało, że przedmiotem sprzedaży jest motocykl demonstracyjny, używany. Wynik przeprowadzonej rewizji celnej potwierdził, że importowany motocykl był nieuszkodzony, bez widocznych braków. W oświadczeniu z dnia [...]. strona stwierdziła, że należna kwota plus należność za transport przesłane zostały listownie. Potwierdzenia pocztowego o dokonaniu przesyłki nie przedłożono jednak organom celnym. Zarzuty skarżącego dotyczą naruszenia przez organy celne art. 181a ust.1 rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksy Celnego, art. 29, art. 30 i art.31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Art.29 ust.1 WKC stanowi, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Z kolei zgodnie z art.181a ust.1 rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksy Celnego, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Treść art.181a powyższego rozporządzenia jest konsekwencją Decyzji 6.1 Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Handlu. W myśl tej Decyzji, w sytuacji wątpliwości co do prawdziwości lub dokładności danych lub dokumentów służących do ustalenia wartości celnej i braku ich wyjaśnienia przez importera, administracja celna może zakwestionować tę wartość. W rozpatrywanej sprawie w związku z powstałymi wątpliwościami co do zadeklarowanej przez skarżącego wartości motocykla, organ celny zwrócił się do autoryzowanego przedstawiciela marki "Y" ze stosownym zapytaniem. Z uzyskanych informacji wynika, że cena tego modelu motocykla na rynku amerykańskim wynosi 11.599 USD. W swoim piśmie spółka "M.M.P." cenę zadeklarowaną przez skarżącego w zgłoszeniu celnym określiła jako "rażąco zaniżoną, nie przedstawiającą realnej wartości sprowadzonego towaru". W ocenie Sądu zasadnie cena ta została uznana przez organy celne za rażąco niską. Dla uwiarygodnienia przyjętej przez siebie wartości motocykla skarżący przedłożył umowę zawartą między K.Z. (z miejscem pobytu w USA) a M.T.(zam. w USA) dotyczącej zbycia za cenę 1.100 USD przedmiotowego motocykla. M.T. miałby być poprzednim właścicielem tego pojazdu. Jednakże, jak trafnie zauważył organ I instancji, z załączonego do zgłoszenia celnego dokumentu - "Certificate of origin for a vehicle", będącego świadectwem pochodzenia pojazdu, wystawionym przez "Yamaha Motor Corporation USA", wynika, że pierwszym właścicielem był K.Z. zam. w Polsce w miejscowości L. przy ul. D. Sprzeczność ta nie została w żaden sposób wyjaśniona przez skarżącego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, istniały uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana przez skarżącego wartość celna jest prawdziwa i stanowi kwotę faktycznie zapłaconą. Tym samym organy celne były uprawnione do odstąpienia od ustalenia wartości celnej pojazdu według wartości transakcyjnej. W myśl art. 30 WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Zgodnie z przepisem ust.2 wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest: a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami; d) wartość kalkulowana, która jest sumą: - kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów; - kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty; - kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e). Naczelnik Urzędu Celnego w B.w przekonujący sposób wyjaśnił przyczyny, z powodu których wartość celna nie może być ustalona w oparciu o powyższy przepis. W odniesieniu do art.30 ust.2 lit. a) i b) wskazał, że przyczyną tą jest okoliczność, iż nie udało się, pomimo podjętych prób, znalezienie podobnego lub identycznego motocykla sprzedanego indywidualnemu klientowi w celu wywozu na teren Wspólnoty wwiezionego w tym samym lub zbliżonym czasie, co motocykl skarżącego. Metoda wskazana w art.30 ust.2 lit. c) jest również niewłaściwa, gdyż nakazuje ona stosowanie danych dotyczących cen jednostkowych towarów bądź identycznych bądź podobnych sprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach, osobom niepowiązanym ze sprzedającym. Metody tej nie można stosować przy sprowadzeniu - tak jak w rozpoznawanej sprawie - pojedynczego motocykla. Zastosowanie metody opisanej w art.30 ust.2 lit. d) jest także niemożliwe, ponieważ wymaga ona znajomości dodatkowych danych, niedostępnych w niniejszej sprawie. W konsekwencji organy celne zasadnie odwołały się do metody "ostatniej szansy" uregulowanej w art.31 ust.1 WKC, zgodnie z którym jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: - porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., - artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., - przepisów niniejszego rozdziału. Art. 7 Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu stanowi, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie pozostałych metod ustalania wartości celnej, wartość ta będzie określona w inny rozsądny sposób zgodny z zasadami i ogólnymi postanowieniami Porozumienia i Artykułu VII GATT 1994 i na podstawie danych dostępnych w kraju importu. Zdaniem Sądu odwołanie się w powyższym przepisie do rozsądnego sposobu określenia wartości celnej i "danych dostępnych w kraju importu" nie wyklucza posiłkowego korzystania z katalogów zawierających ceny pojazdów. Ponadto należy zauważyć, że w Wyjaśnieniach do powyższego Porozumienia (Studium 1.1), Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) stwierdził, że w przypadku ustalania wartości celnej w oparciu o metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism podających bieżące ceny na rynku importu. Wprawdzie Wyjaśnienia te dotyczą używanych pojazdów samochodowych, jednakże obejmują - jak w nich stwierdzono - szeroki wachlarz pojazdów, z wyłączeniem tylko ograniczonej grupy pojazdów specjalnego zastosowania oraz egzemplarzy o wartości historycznej lub kolekcjonerskiej (pkt 2 Studium 1.1), co pozwala odnieść je także do rozpatrywanej sprawy. W przedmiotowej sprawie przy ustalaniu wartości celnej motocykla wykorzystano dane z wyspecjalizowanego katalogu "Info-Expert" (maj 2007 r.). Podane w tym periodyku ceny stanowią wynik analizy prowadzonej na reprezentatywnej próbie pojazdów nowych i używanych, a informacje dotyczące danego modelu uwzględniają spadek cen spowodowany przez wiek, przebieg i stan techniczny pojazdu. Ponieważ w momencie zgłoszenia do odprawy celnej motocykl nie posiadał żadnych uszkodzeń organy celne przyjęły, że wartości rynkowa pojazdu (według cennika "Info-Expert") wynosi 57.900 zł. Pomniejszając wartość rynkową o podatek od towarów i usług oraz cło, wyliczono wartość celną motocykla (44.773 zł). Należy podkreślić, że wartość celną ustala się na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego (art.67 WKC), a nie, jak twierdzi strona, na dzień zawarcia umowy sprzedaży motocykla. W ocenie skarżącego, ewentualnie do ustalenia wartości celnej sprowadzonego motocykla, w przypadku kwestionowania ceny transakcyjnej, powinna być zastosowana cena wynegocjowana przez spółkę "M.M.P.", ponieważ spełnia przesłanki wynikające z przepisu art.30 ust.2 lit. a) WKC. W oparciu o wskazany przepis wartością celną jest wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wwozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary dla których ustalana jest wartość celna. Z poglądem tym nie można się zgodzić, gdyż cena wynegocjowana przez wyspecjalizowany podmiot gospodarczy zajmujący się profesjonalnie sprzedażą na rynku polskim produktów firmy "Y" nigdy nie będzie odpowiadała cenie pojedynczego produktu sprowadzonego przez indywidualną osobę. W rezultacie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy celne art. 181a ust.1 rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksy Celnego, art. 29, art. 30 i art.31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. L

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło