I SA/Bd 496/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-08-02
Skład orzekający: Halina Adamczewska – Wasilewicz, Ewa Kruppik – Świetlicka, Teresa Liwacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną narusza prawo, jeśli w protokole zajęcia ruchomości wskazano aktualnego wierzyciela (Dyrektora Izby Celnej w S.) zamiast podmiotu, który wystawił tytuł wykonawczy (Dyrektora Izby Celnej w T.), a także czy prawidłowe jest powołanie jako świadków pracowników magazynu depozytowego Urzędu Celnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Wskazanie aktualnego wierzyciela w protokole zajęcia, mimo że nie był on wystawcą tytułu wykonawczego, nie wpływa na prawidłowość czynności egzekucyjnej, zwłaszcza gdy zobowiązany posiadał wiedzę o dochodzonych należnościach i numerze tytułu wykonawczego. Powołanie pracowników magazynu depozytowego jako świadków jest dopuszczalne, gdyż nie byli oni pracownikami organu egzekucyjnego ani wierzyciela, a strona nie wykazała braku ich obiektywizmu. Ponadto, organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do badania tytułu prawnego do zajmowanej ruchomości, a jedynie do jej faktycznego władania przez zobowiązanego.Stan faktyczny
Spółka H. F. P. Sp. z o.o. wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu ruchomości (urządzeń do gier) przez Dyrektora Izby Celnej w T. w ramach postępowania egzekucyjnego. Spółka zarzuciła m.in. wadliwe określenie wierzyciela w protokole zajęcia oraz powołanie jako świadków pracowników Urzędu Celnego. Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy postanowienie oddalające skargę, uznając czynności za zgodne z prawem. Spółka zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2017r. sprawy ze skargi H. F. P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę
W ramach czynności rekwizycyjnych zleconych przez Dyrektora Izby Celnej
w W., w związku z prowadzonym przez ten organ postępowaniem egzekucyjnym wszczętym w HOT FRUITS POLSKA Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w T. dokonał zajęcia i odbioru ruchomości w postaci urządzeń do gier.
Z uwagi na nieobecność przedstawicieli Spółki podczas dokonywania zajęcia, protokół zajęcia i odbioru ruchomości został doręczony Spółce przez operatora pocztowego
w dniu [...] listopada 2016r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2016r. Spółka wniosła do Dyrektora Izby Celnej
w T. skargę na ww. czynność egzekucyjną z [...] listopada 2016r. zarzucając naruszenie:
- art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 599), dalej jako: u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ruchomości w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zaniechał określenia w protokole wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego nr [...] i podając jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S.; przy czym organ ten nie wystawił tego tytułu i zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w związku z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powołanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu,
art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ruchomości w sytuacji, gdy
przy zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał dwóch świadków, którzy jako pracownicy organu rekwizycyjnego w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadka przy czynności dokonywanych w imieniu organu, który również reprezentują.
Dyrektor Izby Celnej w T. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016r. oddalił skargę wskazując, że czynności zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
Na powyższe rozstrzygnięcie, pismem z dnia [...] stycznia 2017r. Spółka złożyła zażalenie podnosząc zarzut naruszenia przepisów:
1) art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe określenie tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, który organ egzekucyjny określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. o numerze [...], podczas gdy względem zobowiązanej Spółki nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne na podstawie takiego tytułu wykonawczego, co
w efekcie doprowadziło również do naruszenia art. 32 w związku z art. 15 u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia,
2) art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ruchomości w sytuacji, gdy
w zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał dwóch świadków, którzy jako pracownicy Urzędu Celnego w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadka przy czynności dokonywanych w imieniu organu rekwizycyjnego (Izba Celna), pozostającego w tej samej strukturze organizacyjnej, co Urząd Celny.
W związku z powyższymi zarzutami, Spółka wniosła o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
Rozpoznając zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w B. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2017r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej oraz służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli zastosowanej czynności egzekucyjnej. Sposób dokonania czynności zajęcia ruchomości, a równocześnie prawidłowość jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w art. 97 u.p.e.a. i następnych. Podał, że Dyrektor Izby Celnej w T. działając jako organ rekwizycyjny, dokonał zgodnie z przepisami prawa czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu ruchomości i jednocześnie
w dniu [...] listopada 2016r. powiadomił zobowiązaną Spółkę o jego dokonaniu.
Organ wyjaśnił, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r., na podstawie którego wszczęto postępowanie egzekucyjne oraz dokonano zajęcia i odbioru ruchomości, został wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w T.. Od [...] października 2015r. w związku ze zmianą przepisów prawa, wierzycielem w tej sprawie jest Dyrektor Izby Celnej w S., jednakże wszystkie podjęte w tej sprawie czynności pozostają w mocy. W związku z powyższym, wskazanie w protokole jako wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w S. jest trafne, postępowanie egzekucyjne wszczęto prawidłowo i z poszanowaniem zasad prawnych. Stąd organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem w kwestii niewłaściwego określenia tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę do zajęcia ruchomości. W protokole zajęcia powołano tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w T. w dniu [...] czerwca 2015r., który był wówczas wierzycielem dochodzonej należności. Wskazanie natomiast w protokole zajęcia - po zmianie przepisów - Dyrektora Izby Celnej w S. jako wierzyciela, nie ma wpływu na prawidłowość tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącej.
Organ za bezzasadny uznał także zarzut dotyczący naruszenia art. 51 § 2 u.p.e.a. Podkreślił, że Spółka nie wyjaśniła na czym jej zdaniem polegał brak obiektywizmu
i bezstronności świadków kwestionowanej czynności egzekucyjnej oraz w jaki sposób zostały przez to naruszone prawa zobowiązanej Spółki. Odnosząc się do powyższego organ wyjaśnił, że zajmowane przez poborcę skarbowego automaty do gier znajdowały się w magazynie depozytowym Urzędu Celnego w T. przy ul. [...]. Świadkami natomiast dokonywania zaskarżonej czynności zajęcia i odbioru ruchomości byli dwaj pracownicy tego magazynu depozytowego, których podpisy widnieją w protokole z dnia [...] listopada 2016r. Organ zauważył, że świadkami zaskarżonej czynności nie byli zatem pracownicy organu egzekucyjnego ani pracownicy wierzyciela. Powołany przepis nie określa kto nie może zostać świadkiem. W związku
z tym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że świadkiem może być każda osoba fizyczna, pełnoletnia, posiadająca zdolność do czynności prawnych, która została powołana do roli świadka przez egzekutora.
W konsekwencji w ocenie organu, prezentowane w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 67 § 2 pkt 4 oraz art. 51 § 2 u.p.e.a. nie znajdują uzasadnienia. Dyrektor zwrócił uwagę, że protokół zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] listopada 2016r. został sporządzony na podstawie obowiązującego wzoru określonego w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016r.,
poz. 1339). Dokument ten odzwierciedla przebieg dokonanej czynności egzekucyjnej,
a w jego treści zawarte zostały wszystkie obligatoryjne elementy wymienione w art. 67
§ 2 i 4 u.p.e.a.
W skardze do tut. Sądu, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia
i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960r. kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 i art. 77 tego kodeksu w związku z art. 97
§ 2 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego; czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa
i powinna zostać uchylona, zaś z informacji uzyskanych od Spółki, jak i argumentów podnoszonych przez pełnomocnika w skardze na czynności egzekucyjne oraz
w zażaleniu wynika, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej Spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych,
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67
§ 4 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela wskazując, że zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego nr [...] i podając jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., w sytuacji gdy organ ten, zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 i 4
w związku z art. 1a pkt 13 u.p.e.a., nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktów administracyjnych powołanych we wskazanym tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej;
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 67 § 2 pkt 4 w związku z art. 67
§ 4 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do niewłaściwego określenia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, który to organ egzekucyjny określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. nr [...] w sytuacji, gdy wobec zobowiązanej Spółki na podstawie takiego tytułu wykonawczego nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne; w efekcie czynność taką należałoby uznać za podjętą w ramach niewszczętych prawidłowo postępowań egzekucyjnych oraz z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia, co winno uzasadniać uwzględnienie skargi;
- art. 6 i art. 8 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana;
- art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ww. ruchomości w sytuacji, gdy
przy zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał dwóch świadków, którzy jako pracownicy Urzędu Celnego w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadków przy czynnościach dokonywanych w imieniu organu rekwizycyjnego (Dyrektora Izby Celnej) pozostającego w tej samej strukturze organizacyjnej, co Urząd Celny;
- art. 67 § 4 pkt 2 w związku z art. 100 § 1 u.p.e.a. poprzez nieumieszczenie
w protokole informacji, kto sprawuje dozór nad zajętymi ruchomościami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
I. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369), dalej jako: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
II. Na początku WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy i nie budzi wątpliwości, zatem nie naruszono art. 7
i art. 77 kpa. Zasadniczym przedmiotem sporu staje się ocena prawna okoliczności dokonana w granicach art. 54 § 1 u.p.e.a., czyli skargi na czynności egzekucyjne.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że czynność egzekucyjna zajęcia ruchomości została dokonana zgodnie
z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przede wszystkim zauważyć należy, że przedmiotem tej skargi jest konkretna czynność egzekucyjna,
a nie zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy też prawidłowość jego prowadzenia, co na początek czyni niezasadnymi zarzuty oparte o stwierdzenia, iż postępowanie nie było wszczęte w sposób prawidłowy i zabrakło wypełnienia zasady uprzedniego doręczenia upomnienia. Zatem należy uznać, że działanie organu nie narusza prawa i wypełniło postanowienia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa.
Jednocześnie, zgodnie z art. 67 § 1 oraz powołanymi w skardze przepisami art. 67 § 2 pkt 1 i § 4 u.p.e.a., podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa
w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera m.in. oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego oraz numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia.
III. Zauważyć należy, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
15 września 2015r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015r. poz. 1494), w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. 1 października 2015r.), dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej
w S.. Powyższe ma zastosowanie bez względu na to, że należność z tytułu kary pieniężnej wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T., a należność ta powstała przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia, i nie została zapłacona. W protokole zajęcia i odbioru ruchomości wyraźnie podano, że wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S. (stał się wierzycielem po zmianie przepisów), natomiast w tytule wykonawczym wskazano Dyrektora Izby Celnej w T. (był wierzycielem przed zmianą przepisów).
Zobowiązany nie jest zatem obciążony ciężarem identyfikacji wierzyciela, bowiem organ w ww. dokumentach podał podmiot będący wierzycielem na dzień wydania tytułu wykonawczego, a następnie na dzień dokonania czynności egzekucyjnej. Tym samym organ nie naruszył art. 6 i art. 8 kpa poprzez obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela.
IV. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, zostało wydane bez delegacji ustawowej. Delegacja bowiem jest zawarta w art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 990 ze zm.). W myśl tego przepisu minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców. Skorzystanie przez Ministra z upoważnienia ustawowego do wydania aktu wykonawczego nie stanowi naruszenia przepisów prawa.
V. Podać należy, że z kolei art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. stanowi, iż uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest - w odniesieniu do obowiązków wynikających m.in. z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych - właściwy dyrektor izby celnej. Zgodnie natomiast z przepisem § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
15 września 2015r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (tj. 1 października 2015r.), dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte
w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Jak już wyżej podano w protokole zajęcia i odbioru ruchomości jako wierzyciela rzeczywiście wskazano Dyrektora Izby Celnej w S.. Z dokumentu tego wynika, że należy w nim podać jako wierzyciela ten podmiot, który wystawił tytuł wykonawczy, na co wskazuje zawarty w nim zwrot: "objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez (...)". Niewątpliwie wnioskującym o wszczęcie egzekucji, na podstawie art. 26 u.p.e.a., był Dyrektor Izby Celnej
w T., który wystawił tytuł wykonawczy. Nie oznacza to, że wskazanie aktualnego wierzyciela stanowi podstawę do uwzględnienia skargi.
Sąd w obecnym składzie podnosi, że nawet przychylając się do poglądu, iż
w protokole zajęcia powinien być podany wierzyciel z daty wystawienia tytułu wykonawczego, to nie można pominąć, że w orzecznictwie sądowym różnicuje się wpływ wad na ważność dokumentów, o których mowa w art. 67 u.p.e.a. Oznacza to, że nie każde uchybienie stanowi naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie dokonanej czynności. Wadliwość dokumentu musi być tego rodzaju, że ma wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji nawet wskazanie aktualnego wystawcy tytułu wykonawczego (w niniejszej sprawie wskazanie Dyrektora Izby Celnej w S. zamiast poprzedniego będącego wystawcą tytułu wykonawczego - Dyrektora Izby Celnej w T.) powoduje, że wprawdzie można rozważać uchybienie, jednakże nie skutkujące nieważnością dokonanej czynności egzekucyjnej.
W związku z tym, tut. Sąd nie widzi podstaw do uchylenia postanowienia z tego względu, że organ posługując się tytułem wykonawczym, gdzie wierzycielem oznaczono autora decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku, czyli Dyrektora Izby Celnej w T. (utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego
w T.), w protokole zajęcia wskazuje nie tylko (prawidłowo) jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., ale i (błędnie) opisuje go jako wystawcę tytułu wykonawczego. WSA nie dostrzega tu żadnego wpływu tej wadliwości na wynik sprawy, tj. na przymusowe dochodzenie niezapłaconej należności. Zobowiązany z treści protokołu zajęcia wiedział: o jaki konkretny tytuł wykonawczy chodzi i jakie należności są przedmiotem egzekucji. Nie budzi wątpliwości, że w protokole zajęcia ruchomości
(w poz. 1) wskazano prawidłowy numer tytułu wykonawczego ([...]) oraz datę jego wystawienia – dnia [...] czerwca 2015r. Twierdzeniom Spółki zaprzecza także treść wniesionego np. zażalenia, z którego wynika, iż strona ma wiedzę co do toczącego się postępowania egzekucyjnego w oparciu o wskazany tytuł wykonawczy, a nie zgadza się m.in. z podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi.
W konsekwencji tut. Sąd stwierdza, że w żaden sposób nie wykazano wpływu na wynik sprawy podania aktualnego wierzyciela dochodzonej należności jako wystawcy tytułu wykonawczego. Podkreślić należy, że powyższe uchybienie jest następstwem zmiany właściwości organów, w wyniku której to zmiany wierzycielem stał się Dyrektor Izby Celnej w S., a którego podano. Tym samym na Spółkę nie przerzucono ciężaru identyfikacji wierzyciela, wbrew twierdzeniom skargi. Prosta lektura treści protokołu pozwalała stwierdzić, że obecnie jest nim Dyrektor Izby Skarbowej w S.,
w zakresie obowiązku wynikającego ze wskazanego tytułu wykonawczego z podanym jego numerem i dochodzonymi należnościami.
VI. Zdaniem Sądu, nie można doszukać się naruszenia art. 67 § 1 u.p.e.a., który wskazuje, że protokół sporządza się według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Załączony bowiem do akt protokół spełnia te wymogi zawierając wszelkie niezbędne i prawem wymagane treści. Podnieść należy, że protokół zajęcia i odbioru ruchomości z dnia
[...] listopada 2016r. został sporządzony na podstawie obowiązującego wzoru określonego w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1339).
Znajdujący się w aktach protokół stanowi także odzwierciedlenie dokonanej czynności. W skardze podniesiono, że został naruszony art. 67 § 4 pkt 2 w związku
z art. 100 § 1 u.p.e.a. poprzez nieumieszczenie w protokole informacji, kto sprawuje dozór nad zajętymi ruchomościami. Podać należy, że zgodnie z powołanym art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera treść określoną w § 2 pkt 1, 4-6 i 9, w art. 53 § 1 pkt 5, a ponadto wyszczególnienie zajętych ruchomości
z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego; adnotacje, które
z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera; pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów oraz pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór. Z kolei art. 100 § 1 u.p.e.a. wskazuje, że poborca skarbowy pozostawi zajętą ruchomość w miejscu zajęcia pod dozorem zobowiązanego lub dorosłego jego domownika albo innej osoby, u której ruchomość zajął. Jeżeli zajęta ruchomość nie może być pozostawiona w miejscu zajęcia, a nie ma innej osoby, której by można było oddać zajętą ruchomość pod dozór, zostanie ona wzięta pod dozór organu egzekucyjnego. Wskazać należy, że protokół zajęcia i odbioru ruchomości w części zawierającej adnotacje o pozostawieniu zajętych ruchomości pod dozorem, nie został rzeczywiście wypełniony, gdyż zgodnie ze wzorem dotyczy pozostawienia ruchomości pod dozorem zobowiązanego lub innej osoby. Zgodzić się należy z organem, że w sytuacji, gdy poborca skarbowy na podstawie
art. 100 § 2 powyższej ustawy dokonuje odbioru ruchomości zajętych protokołem zajęcia, to wskazane ruchomości pozostają pod dozorem organu rekwizycyjnego (Dyrektora Izby Celnej w T.), który wstępuje w tym przypadku, w prawa organu egzekucyjnego.
W tej sytuacji podniesiony zarzut nie może odnieść skutku w postaci uwzględnienia skargi.
VII. Także zarzut naruszenia art. 51 § 2 u.p.e.a. nie znajduje potwierdzenia
w sprawie, gdyż przepis ten nie reguluje, kto nie może zostać świadkiem przy dokonywanej czynności egzekucyjnej. Rację ma zatem organ, że świadkiem może być każda osoba fizyczna, pełnoletnia oraz posiadająca zdolność do czynności prawnych,
w tym również pracownik organu, który został na taką okoliczność powołany. Jednocześnie z akt sprawy administracyjnej wynika, że zajmowane automaty do gier znajdowały się w magazynie depozytowym Urzędu Celnego w T., świadkami byli dwaj pracownicy tego magazynu, którzy nie są pracownikami organu egzekucyjnego ani pracownikami wierzyciela. Ponadto strona nie wskazała na czym miał polegać brak obiektywizmu tych osób obecnych przy czynności zajęcia automatów. Sąd zauważa, że zaakceptowanie stanowiska Spółki prowadziłoby do sytuacji, w której nieobecność przedstawicieli zobowiązanego podmiotu praktycznie "paraliżowałoby" dokonanie czynności zajęcia ruchomości.
VIII. Nie znalazł też uznania Sądu zarzut oparty na twierdzeniu, że zajęte ruchomości mogą nie stanowić własności Skarżącego, a zadaniem organu było poczynienie ustaleń w tym względzie. Trzeba zauważyć, że poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada. Poborca skarbowy nie jest ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (por.: P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, str. 328). Osoba roszcząca sobie prawo do zajętej rzeczy może bronić swoich praw zgłaszając wniosek
o wyłączenie rzeczy spod egzekucji, stosownie do art. 38 § 1 u.p.e.a. Podnieść należy, że żadna osoba trzecia takiego wniosku nie zgłosiła, a tym samym nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 97 § 2 u.p.e.a., bowiem ten wskazuje, iż zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Brak jest dowodów, że zajęte automaty nie stanowią własności Skarżącej. Nie zostały one wyłączone ani zwolnione z egzekucji.
IX. Na koniec Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 6 i art. 8 kpa w zw.
z art. 18 u.p.e.a., gdyż po przeanalizowaniu postępowania oraz zebranego materiału trzeba stwierdzić, że organy działały na podstawie przepisów prawa i prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. To, że strona nie zgadza się nie tylko z postanowieniem organu, a wręcz z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym (zarzucając na tym etapie wadliwość jego wszczęcia
w postaci choćby braku upomnienia, co można czynić przedmiotem zarzutu na podstawie art. 33 u.p.e.a.) nie oznacza, iż organy działały sprzecznie z powołanymi zasadami, co wyżej już wykazano.
X. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz T. Liwacz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło