I SA/Bd 496/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 października 2019 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz M. J. kwotę 597 zł ( słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie skarżącej od decyzji Wójta [...] W. z dnia [...] kwietnia 2019r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096 ze zm. – dalej "K.p.a."). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzja organu pierwszej instancji, została doręczona adwokatowi A. P. w dniu 8 kwietnia 2019r., zaś samej skarżącej w dniu 5 kwietnia 2019r. Skarżąca reprezentowana przez adwokata nadała pismo zawierające odwołanie listem poleconym w dniu 23 kwietnia 2019r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. 2. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 129 § 2 w zw. z art. 54 § 4 K.p.a poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie, że odwołanie wniesione w dniu 23 kwietnia 2019r. od decyzji doręczonej w dniu 8 kwietnia 2019r. zostało wniesione z uchybieniem terminu na jego złożenie, podczas gdy koniec terminu 14-dniowego przypadał na dzień 22 kwietnia 2019r., który był dniem wolnym od pracy, a więc zgodnie z art. 54 § 4 K.p.a. ostatnim dniem na wniesienie odwołania był dzień następujący po dniu wolnym od pracy tj. 23 kwietnia 2019r. Zatem w ocenie strony skarżącej odwołanie zostało wniesione w terminie. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że treść dokumentu z dnia 7 grudnia 2018r. (przygotowana przez profesjonalistę) w żadnym zakresie nie pozwala na przyjęcie, że adwokat A. P. był pełnomocnikiem skarżącej w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Wójta z dnia [...] kwietnia 2019r. W związku z czym decyzja Wójta z dnia [...] kwietnia 2019r. weszła do obrotu prawnego w dniu [...] kwietnia 2019r. tj. w dniu jej doręczenia skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 2188) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 - dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to narusza prawo, w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. 8. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019r. o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta [...] W. z dnia [...] kwietnia 2019r. Dokonując oceny zasadności skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w postępowaniu administracyjnym strona może działać osobiście bądź przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 K.p.a.). Tryb i termin wniesienia odwołania reguluje art. 129 § 1 i § 2 K.p.a. stanowiąc, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dnia od daty jej doręczenia. Termin określony w art. 129 § 2 K.p.a. jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że odwołanie wniesione po jego upływie jest bezskuteczne. Przepis ten określa także datę początkową, od której ów termin rozpoczyna bieg - jest nią data doręczenia decyzji stronie. Kwestia doręczenia jest zatem kluczowa dla oceny zachowania tego terminu. Regulują ją przepisy art. 42-44 K.p.a., przewidujące doręczenie pisma osobiście adresatowi, doręczenie innej osobie w przypadku nieobecności osoby w miejscu doręczenia oraz doręczenie zastępcze. Podkreślenia wymaga, że udzielenie pełnomocnictwa rodzi dla strony określone konsekwencje procesowe, a mianowicie – zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. To z kolei oznacza, że bieg terminów dla dokonania określonych czynności, na przykład wykonania zobowiązania organu, czy wnoszenia środków zaskarżenia, liczony jest od dnia doręczenia pism procesowych temu pełnomocnikowi, a nie stronie. 9. W niniejszej sprawie organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że "(...) Jak wynika ze znajdujących się w aktach niniejszej sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru, zaskarżona decyzja została doręczona adwokatowi A. P. w dniu [...] kwietnia 2019 roku, zaś samej stronie w dniu [...] kwietnia 2019 roku. Pani M. J., reprezentowana przed adwokata A. P., nadała pismo zawierające odwołanie listem poleconym w placówce Poczty [...] S.A. w dniu [...] kwietnia 2019 roku, czego dowodem jest data stempla pocztowego widniejąca na kopercie, w której umieszczone było odwołanie. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W związku z powyższym stwierdzić należy, że odwołanie Pani M. J. zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Jednocześnie strona nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania". Z treści powyższego uzasadnienia nie sposób ocenić, dlaczego organ w oparciu o przepis art. 134 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a uznał, że odwołanie od decyzji Wójta z dnia [...] kwietnia 2019r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ rozbudował swoją argumentację wskazując, że treść dokumentu z dnia [...] grudnia 2018r. (przygotowana przez profesjonalistę) w żadnym zakresie nie pozwala na przyjęcie, że adwokat A. P. był pełnomocnikiem skarżącej w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Wójta z dnia [...] kwietnia 2019r. W związku z czym decyzja Wójta z dnia [...] kwietnia 2019r. weszła do obrotu prawnego w dniu [...] kwietnia 2019r. tj. w dniu jej doręczenia skarżącej. Podkreślenia w związku z tym wymaga, że podjęta przez organ próba uzupełnienia uzasadnienia zaskarżonego aktu w odpowiedzi na skargę jest działaniem oczywiście spóźnionym i nie mogącym w żaden sposób konwalidować wadliwości wydanego aktu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że próba uzasadnienia wydanego aktu w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, które zostało złożone po wydaniu aktu, nie może zastępować uzasadnienia rozstrzygnięcia. Pismo to może mieć charakter jedynie pomocniczy, stanowiący dodatkowe wyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia, w szczególności w świetle zarzutów podniesionych w skardze, ale w żaden sposób nie może zastępować czy uzupełniać uzasadnienia podjętego aktu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2008r., sygn. akt V SA/Wa 247/08 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2010r., sygn. akt II GSK 586/09). 9. Wskazać również należy organowi, że z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji uznał, że strona na podstawie kwestionowanego przez organ odwoławczy pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 2018r. jest reprezentowana w postępowaniu administracyjnym przez zawodowego pełnomocnika. Świadczy o tym treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] lutego 2019r. jak również decyzja z dnia [...] kwietnia 2019r. gdzie jako stronę, która otrzymuje zarówno zawiadomienie jak i decyzję określono adwokata A. P.. W pismach tych jednoznacznie wskazano, że Przedszkole Niepubliczne "[...]" w G. otrzymuje powyższą korespondencję do wiadomości. W odniesieniu do stanowiska przyjętego w skarżonym postanowieniu, a raczej w odpowiedzi na skargę godzi się zauważyć, że przepisy prawa nie przewidują doręczeń "do wiadomości", czy też doręczeń "równoległych" dla stron i ich pełnomocników. W realiach niniejszej sprawy skoro organ jednak doręcza decyzję zarówno pełnomocnikowi, jak i stronie z pouczeniem o sposobie i terminie jej zaskarżenia, zaś pełnomocnik wnosi środek zaskarżenia, to błędnym jest stanowisko, że upływ terminu do wniesienia środka zaskarżenia należy liczyć od dnia doręczenia rozstrzygnięcia skarżącej. W takim przypadku przyjąć należy, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg z chwilą doręczenia decyzji stronie osobiście, a jego upływ wiązać należy z doręczeniem decyzji pełnomocnikowi. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest treść art. 112 K.p.a., który stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Powyższa regulacja gwarantuje bowiem stronie, że nie będzie ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia, co do prawa odwołania, jeżeli się do tego pouczenia zastosowała. W konsekwencji powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 11 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2015r. poz. 1800) na które składają się wpis od skargi [...] zł, opłata za pełnomocnictwo [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie [...]zł.