I SA/Bd 50/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 23 października 2023 r. nr SKO-433/35/23 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy I. (dalej także Wójt) oddalił zarzuty A. S. (dalej także Skarżący, Zobowiązany) dotyczące egzekucji należności pieniężnej z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta z dnia [...] r. Organ wskazał, że Skarżący zobowiązany był uiścić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres VIII-XII 2022 r. oraz koszty upomnienia czego nie wykonał w terminie, w związku z czym stało się ono zaległością podatkową. Dnia [...] r. Zobowiązany wpłacił na konto podatkowe łączne zobowiązanie pieniężne. Organ dokonaną wpłatę rozliczył proporcjonalnie na zaległość podatkową, zobowiązania bieżące oraz koszty doręczonych upomnień. Organ poinformował także Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. o częściowej zapłacie należności pieniężnej do wierzyciela - Wójta Gminy I.. W zażaleniu Skarżący zakwestionował wydane rozstrzygnięcie wskazując, że za odpady komunalne płaci kwartalnie wraz z podatkiem rolnym. Do pisma załączył kopie potwierdzeń przelewów. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej także: SKO, Kolegium, organ) postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wskazał na zaistniały stan faktyczny w sprawie podając, że upomnieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wezwał Skarżącego do uregulowania należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres 08/2022, 09/2022, 10/2022, 11/2022, 12/2022 oraz kosztów upomnienia w łącznej wysokości [...] zł oraz poinformował, że w przypadku nieuregulowania należności zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Zobowiązany odebrał upomnienie [...] r. W dniu [...] r. organ wystawił tytuł wykonawczy TW-1 nr [...], wszczynając w ten sposób postępowanie egzekucyjne. Tytuł wykonawczy został przekazany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. celem prowadzenia egzekucji należności pieniężnej. Pismem z dnia [...] r. Skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazując, że wszystkie rachunki opłaca kwartalnie. W załączeniu przedłożył kopie potwierdzeń przelewu z dnia [...] r. na kwotę [...]zł, gdzie w tytule wskazano opłatę za śmieci za 3 kw. roku 2022, z dnia [...] r. na kwotę [...]zł, gdzie w tytule wskazano śmieci za IV kw. oraz z dnia [...] r. na kwotę [...]zł, gdzie w tytule wskazano śmieci za I kw. Zarzuty zostały przekazane przez organ egzekucyjny wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie, a postępowanie egzekucyjne zawieszone. W toku rozpoznawania zarzutów organ pierwszej instancji wpłatę z dnia [...] r. w wysokości [...] zł zaksięgował na łączne zobowiązanie pieniężne na odpady. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy I. zaliczył ww. wpłatę na koszty upomnienia, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 08/2023, 09/2023, 10/2023 oraz częściowo za 11/2023. Jednocześnie organ zawiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. o częściowej zapłacie należności przez Zobowiązanego i sposobie jej zaliczenia. Kolegium stwierdziło, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienie faktyczne i prawne nie pozwala organowi na przeprowadzenie kontroli prawidłowości jego wydania, tym bardziej że przekazując akta sprawy organ ograniczył się wyłącznie do przekazania akt związanych z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. W ocenie organu, zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu, gdyż organ rozpoznając zarzut odniósł się tylko i wyłącznie do jednej z dokonanych wpłat i to tej, która została dokonana po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Organ w swoich rozważaniach pominął całkowicie wpłaty dokonane we wrześniu 2022 r. oraz w listopadzie 2022 r., których potwierdzenia zostały dołączone do zarzutu oraz sposób ich zaliczenia. Ze względu na powyższe uchybienia Kolegium uznało, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i na tej podstawie postanowiło uchylić w całości zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy I.. Kolegium wskazało, że z uzasadnienia ponownie wydanego orzeczenia powinno wynikać jednoznacznie, czy w związku z dokonywanymi przez Zobowiązanego wpłatami obowiązek istnieje, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Organ winien wskazać, czy i w jakiej wysokości zaległości posiadał Zobowiązany, poza wskazanymi w upomnieniu, a następnie w tytule wykonawczym i jak zostały zarachowane dokonywane przez niego wpłaty. Działania te powinny być sprecyzowane w uzasadnieniu postanowienia i zilustrowane odwołaniem do konkretnych dokumentów. W skardze Skarżący wniósł o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. W skardze nie zostały zawarte żadne zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy jednocześnie zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że skarga dotyczy postanowienia Kolegium z dnia [...] r. uchylającego w całości zaskarżone postanowienie Wójta Gminy I. i przekazującego mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pierwotne sformułowanie skargi rodziło wątpliwości SKO co do charakteru pisma (czy stanowi ono skargę do WSA w Bydgoszczy, czy też jest innego rodzaju prośbą, wnioskiem). Pismem z dnia [...] r. Skarżący zwrócił się o skierowanie sprawy do sądu administracyjnego, zatem organ odwoławczy organ uznał, ze pismo z dnia [...] r. stanowi skargę od decyzji z dnia [...] r. Jednocześnie Skarżący w piśmie z dnia [...] r. nawiązał do postanowienia Wójta Gminy I. z dnia [...] r. o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, załączając jednocześnie jego kopię. Mając na uwadze wskazaną wyżej okoliczność, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] r. Sąd nie może wypowiadać się wydanego później postanowienia, czyli z dnia [...] r., które zostało wydane w ramach wykonania zaleceń SKO w B. w będącym przedmiotem skargi postanowieniu z dnia [...] r. uchylającym postanowienie Wójta z dnia [...] r. Należy wskazać, że Wójt z postanowieniu z dnia [...] r. prawidłowo pouczył A. S. o prawie wniesienia od niego zażalenia do SKO w B. w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Odnosząc się natomiast do – będącego przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie – postanowienia Kolegium z dnia [...] r. należy wskazać, z zasadniczą podstawą jego wydania był art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – dalej: "k.p.a.". Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy (czyli w niniejszej sprawie SKO w B.) może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jednocześnie w myśl art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w przepisach rozdziału dotyczącego zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Rozpoznając zażalenie od postanowienia Wójta z dnia [...] r. Kolegium zasadnie wskazało, że Skarżący w załączeniu do zarzutów z dnia [...] r. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej załączył kopie potwierdzeń przelewu z dnia [...] r. na kwotę [...]zł, gdzie w tytule wskazano opłatę za śmieci za 3 kw. roku 2022, z dnia [...] r. na kwotę [...]zł gdzie w tytule wskazano śmieci za IV kw. oraz z dnia [...] r. na kwotę [...]zł gdzie w tytule wskazano śmieci za I kw. W postanowieniu z dnia [...] r. Wójt odniósł się tylko do jednej z dokonanych wpłat i to tej, która została dokonana po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, tj. [...] r. Natomiast w swoich rozważaniach pominął całkowicie wpłaty dokonane we wrześniu 2022 r. oraz w listopadzie 2022 r., których potwierdzenia zostały dołączone do zarzutu oraz sposób ich zaliczenia. SKO wskazując na powyższe uchybienie prawidłowo uznało że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i na tej podstawie postanowiło uchylić w całości zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi. Jednocześnie realizując wymóg przewidziany w art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. Kolegium wskazało, że Wójt powinien wyjaśnić, czy A. S. – poza wskazanymi w upomnieniu a następnie w tytule wykonawczym – posiadał zaległości, i w jakiej wysokości, i jak zostały zarachowane dokonywane przez niego wpłaty. Stanowisko organu I instancji w tym zakresie powinno zaś być sprecyzowane, przedstawione w uzasadnieniu postanowienia i zilustrowane odwołaniem do konkretnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W świetle powyższego należy powtórzyć, że organ odwoławczy nie dopuścił się uchybień przy rozpoznaniu zażalenia, a uchylenie postanowienia Wójta z dnia [...] r. znajdowało oparcie w treści art. 138 § 2 k.p.a. To – korzystne z punktu widzenia ochrony interesów Skarżącego – rozstrzygnięcie wymuszało na organie I instancji przeprowadzenie prawidłowego postępowania pozbawionego stwierdzonych w postępowaniu odwoławczym uchybień. Jednocześnie raz jeszcze należy podkreślić, że w toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia [...] r. nie była możliwa ocena prawidłowości postanowienia Wójta Gminy I. z dnia [...] r. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że pismo z dnia [...] r. stanowi skargę na ostatnie z powyższych postanowień (która podlegałaby odrzuceniu z uwagi na niewyczerpanie drogi odwoławczej w administracyjnym toku instancji, o której prawidłowo pouczono), niezależnie od powyższego mogłoby dojść do wystąpienia niedającej się zaakceptować sytuacji, że w skardze od wcześniej wydanego postanowienia organu odwoławczego ocenie sądowej poddane zostałoby późniejsze rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji. Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. J. Ziołek T. Wójcik U. Wiśniewska