I SA/Bd 501/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości tj. II i IV raty za rok 2008 oraz odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za I, II, III kwartał 2009 r. postanowił - zwolnić skarżącą od kosztów sądowych - ustanowić radcę prawnego Zwracając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz pełnoletnim, bezrobotnym synem. Jako jedyne dochody rodziny wymieniła świadczenia rentowe małżonka w wysokości 600 zł i własne, w wysokości 700 zł brutto miesięcznie. Wśród praw majątkowych wyszczególniła: mieszkanie o pow. 40 m2 we współwłasności, nieruchomość zabudowaną o pow. 2,14 ha, na której znajduje się Ośrodek Wypoczynkowy "W" oraz samochody podlegające zajęciu przez organ podatkowy. Co do prowadzonej działalności gospodarczej wyjaśniła, że nie przynosi ona dochodu netto, a przychód pokrywa jedynie koszty bieżącej działalności. Posiadany zaś majątek zakupiony został na kredyt. W sprawie zważono, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W świetle art. 199 ustawy p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowanie związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od niej jest instytucja prawa pomocy. Może być ona przyznana w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym ( art. 245 § 2 p.p.s.a.), o które ubiega się skarżąca, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, w tym radcę prawnego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, następuje wówczas, gdy wnioskujący wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przypomnieć należy, że intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków umożliwiających udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy winna zawsze wynikać ze wzajemnej oceny dwóch elementów tj. kosztów, jakie musi ponieść skarżący na poczet prowadzonego postępowania i jego aktualnej kondycji finansowej. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że z nadesłanego przez stronę formularza oraz składanych dokumentów i wyjaśnień do sprawy sygn. akt I SA/Bd 156/10 wynika, że jedyny stały dochód, jaki uzyskuje wnioskująca i jej małżonek z tytułu świadczeń rentowych, sprowadza się łącznie do kwoty 1.300 zł. Również istotne znaczenie z punku widzenia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy ma fakt, że firma prowadzona przez skarżącą znajduje się w złej kondycji finansowej. Działalność gospodarcza nie przynosi żadnego dochodu, co potwierdza zeznanie podatkowe za rok 2009, w którym wykazano stratę w wysokości 455.320,26 zł. Ponadto referendarz został zobligowany do wzięcia pod uwagę, że wnioskująca spłaca raty kredytu (25.000 zł miesięcznie), przeznaczonego na zakup i wykonanie remontu kapitalnego Ośrodka. Ponadto konta firmowe zostały zajęte, a zaległości w podatku od nieruchomości przekroczyły kwotę 100.000 zł. W aktach administracyjnych sprawy zaznaczono też, że strona zalega ze składkami wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie reguluje zaległości wobec banków, a nadto posiada zobowiązania wobec kontrahentów. W opinii referendarza najistotniejsze znaczenie w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy ma jednak okoliczność, że przy miesięcznym dochodzie z tytułu renty w wysokości 700 zł, jakikolwiek wydatek na poczet kosztów postępowania, czy to uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 500 zł czy opłacenie najniższego wynagrodzenia pełnomocnika, należy uznać za przekraczający możliwości finansowe skarżącej. Reasumując, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy wyłącznie od wykazania przez wnioskodawcę, że znajduje się w sytuacji materialnej wskazanej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to należało uwzględnić wniosek M.S.. Tym bardziej, że biorąc pod uwagę treść postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 156/10, I SA/Bd 157/10, przy zbliżonych stanach faktycznych rozstrzygnięcia wychodzące z Sądu powinny być w jakimś stopniu przewidywalne dla stron. Mając na uwadze powyższe, na postawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art.258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji orzeczenia.