I SA/Bd 503/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [..] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc czerwiec 2005 r. postanowił zwolnić skarżącego od wpisu od skargi W konsekwencji określenia zobowiązania podatkowego na łączną kwotę 3.030.966 zł skarżący zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne w 12 sprawach, wnosząc przy tym o zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z formularza PPF, wnioskujący jest jedynym żywicielem rodziny, w skład której wchodzą żona i troje małoletnich dzieci. Na poparcie motywów wniosku przedłożył dokumenty księgowe potwierdzające, że w pierwszym półroczu bieżącego roku poniósł stratę z prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na handlu obwoźnym paliwami ciekłymi. Zaświadczył również, że żonie przyznano zasiłek dla bezrobotnych, a w 2008 roku uzyskała dochód w wysokości 2.252,36 zł. Zainteresowany nie zgromadził oszczędności, przy czym posiada limit debetowy na kwotę 100.000 zł oraz zawarł umowę o kredyt na rachunku bieżącym w wysokości 200.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu dostarczył wyciągi z operacji dokonywanych na rachunkach bankowych w okresie ostatnich trzech miesięcy. Co do miesięcznych wydatków, to dokonał ich zestawienia i oświadczył, że koszt utrzymania pięcioosobowej rodziny wynosi około 4.590 zł. Jako majątek wskazał autocysternę o wartości rynkowej 45.000 zł oraz samochód osobowy marki Fiat Seicento rok produkcji 2001 o wart 3.000 zł. Wnioskujący wykazał również, że jedna z jego córek przewlekle choruje. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Niniejszy wniosek zasługuje na uwzględnienie w części. Podkreślenia wymaga, że na obecnym etapie postępowania na wnioskującym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w 12 zawisłych przed tut. Sądem w sprawach, co łącznie stanowi wydatek rzędu 30.372 zł. Mając powyższe na uwadze należy przytoczyć regulacje prawne odnoszące się do instytucji prawa pomocy. Jak stanowi art.245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a", prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części. Zgodnie natomiast z art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak więc, to na stronie zainteresowanej spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Jako, że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy, przyjmuje się, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podmioty te zazwyczaj pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone, pozwalając zaledwie na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb egzystencjalnych i skarżący nawet przy największym wysiłku nie może zdobyć środków wystarczających na opłacenie procesu. Tak więc, w rozpatrywanej sprawie stwierdzić trzeba, że podatnik prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodów, a jedynie stratę. Wnioskujący nie posiada także nieruchomości oraz zasobów pieniężnych, lecz zaciągnął dwa kredyty w firmowych rachunkach bankowych na kwotę 300.000 zł. To oznacza, że udowodnił, iż poniesienie pełnych kosztów postępowania, zważywszy na znaczną wysokość, przekracza jego możliwości finansowe. Zauważyć jednak trzeba, że referendarz dokonuje oceny zasadności zgłoszonego żądania co do zakresu przyznania prawa pomocy w oparciu o "materiał" przedstawiony przez stronę, z uwzględnieniem doświadczenia życiowego i zasad logiki. W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że na podstawie przestawionych informacji i dokumentów nie można ustalić rzeczywistej wysokości miesięcznego dochodu skarżącego w takim stopniu, aby po jego zestawieniu z wydatkami stwierdzić, że opłacenie pełnych kosztów postępowanie istotnie spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny. Negatywne konsekwencje takiego stanu rzeczy przejawiają się w tym, że postanowiono o zwolnieniu skarżącego od wpisu od skargi, co gwarantuje rozpoznanie przez Sąd niniejszej sprawy. Nie wyklucza to, że po wyjaśnieniu powyższej wątpliwości strona skorzysta z instytucji zwolnienia od kosztów sądowych w całości, jednakże dalsze kontynuowanie dochodzenia co do sytuacji ekonomicznej skarżącego prowadziłoby do nieograniczonego przewlekania postępowania o przyznanie prawa pomocy, które ze swej istoty jest postępowaniem wpadkowym i jako takie nie powinno w sposób długotrwały uniemożliwiać zakończenia postępowania głównego. W świetle poczynionych powyżej uwag, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.