I SA/Bd 503/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 czerwca 2025 r. nr 1211/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia odrzucić skargę Zaskarżoną decyzją z 25 czerwca 2025 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił P. M. (Skarżący) umorzenia należności z tytułu składek. Decyzję doręczono na adres korespondencyjny podany przez Skarżącego w dniu 3 lipca 2025 r. z pouczeniem, że przysługuje od niej prawo zwrócenia się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy lub ze skargą do sądu administracyjnego – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący, nie zgadzając się z powyższą decyzją, pismem z 25 lipca 2025 r. wniósł do organu o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie pismem z dnia 25 lipca 2025 r. złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W odpowiedzi na zapytanie Sądu organ poinformował, że decyzją z dnia 2 października 2025 r. odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, natomiast decyzją z dnia 3 października 2025 r. organ stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) dopuszcza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z dniem doręczenia stronie takiej decyzji terminy do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo skargi do sądu administracyjnego rozpoczynają bieg równolegle, zaś ustawodawca, w takim przypadku, stronie pozostawił wybór środka ochrony prawnej pomiędzy skargą do sądu administracyjnego, a wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższą regułę potwierdza art. 54a § 1 i 2 p.p.s.a., ponieważ jednoczesne złożenie w określonym czasie przez strony postępowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi do sądu administracyjnego na tą samą decyzję administracyjną, wymaga rozpoznania przez organ administracyjny skargi jak wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W art. 54a p.p.s.a. potwierdzono zatem pierwszeństwo drogi administracyjnej, gdyż w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jedną ze stron skargę do sądu administracyjnego drugiej ze stron należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że w takiej sytuacji procesowej znajduje zastosowanie ogólna reguła, zgodnie z którą skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga na zaskarżoną decyzję została wniesiona do tut. Sądu pismem z dnia 25 lipca 2025 r. (nadanym 29 lipca 2025 r., d.: wydruk śledzenia przesyłki z PostNL nr LA332770900NL). Z akt administracyjnych wynika z kolei, że od tej decyzji złożono także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, które wpłynęły do organu 6 sierpnia 2025 r. (nadanym 29 lipca 2025 r., d.: wydruk śledzenia przesyłki z PostNL nr LA430376900NL) W odpowiedzi na skargę wskazano przy tym, że sprawa w przedmiocie tych wniosków jest w toku. W ocenie Sądu, wolą Skarżącego było w pierwszym rzędzie uruchomienie kontroli decyzji w administracyjnym trybie instancyjnym. Potwierdza to też treść skargi, w której Skarżący wskazuje na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a fakt złożenia skargi do sądu administracyjnego motywuje ostrożnością procesową. Skoro tak, to skarga złożona jednocześnie z wszczęciem postępowania w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (wniosek o przywrócenia terminu) jest niedopuszczalna i nie ma przy tym znaczenia, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony skutecznie, czy też nie. Jedynym ustawowym warunkiem skutecznego złożenia skargi od decyzji do Sądu było bowiem nieskorzystanie przez Skarżącego z prawa złożenia od tej decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W niniejszej sprawie Skarżący skorzystał jednak z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ, a tym samym zrezygnował z możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zaskarżoną decyzję organu z pominięciem środka zaskarżenia decyzji w administracyjnym toku instancji. Celem art. 52 § 3 p.p.s.a. nie jest natomiast przyznanie stronie możliwości dwutorowej, niejako dwukrotnej weryfikacji tego samego aktu administracyjnego, lecz prawo wyboru procedury weryfikacji: wniosku albo skargi. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby wnieść skargę do sądu niejako na wypadek, gdyby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Takie rozumienie art. 52 § 3 p.p.s.a. przeczy literalnemu brzmieniu tej normy, która wymaga od strony wyboru trybu domagania się ochrony, a więc decyzji co do tego czy skorzysta z trybu postępowania administracyjnego, czy też z trybu sądowoadministracyjnego. Przy czym konsekwencje tego wyboru obciążają stronę (por. postanowienie NSA z 17 listopada 2022 r. II GSK 1514/22). Wobec tego w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie mógł skutecznie domagać się rozpoznania skargi przez Sąd, a także jednoczesnego procedowania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie rozpatrzenie tej sprawy ponownie przez organ – na skutek ewentualnego uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. W takiej sytuacji wniesiona skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środka odwoławczego (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy).