I SA/Bd 507/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-04

Skład orzekający: Teresa Liwacz, Izabela Najda-Ossowska, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasadnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne z powodu braku całkowitej nieściągalności, mimo że komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, a sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa poprawie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uznając, że organ nie wykazał w sposób należyty braku całkowitej nieściągalności należności. Sąd podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego z powodu bezskuteczności egzekucji, w połączeniu z brakiem majątku skarżącego, powinno zostać uznane za przesłankę całkowitej nieściągalności zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ nie wykazał również, że egzekucja jest skuteczna lub że istnieje majątek, do którego można by ją skierować, naruszając tym samym art. 153 PPSA poprzez nieuwzględnienie wskazań sądu z poprzedniego wyroku.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. ZUS odmówił umorzenia, uznając brak całkowitej nieściągalności. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, ZUS ponownie odmówił umorzenia, powołując się na brak prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec ZUS. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji, a także wadliwego zastosowania art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. uchyla zaskarżoną decyzję 1. Pismem z dnia 20 kwietnia 2015r. skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami. 2. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za lipiec 2012 r., od lutego do marca 2013 r., od sierpnia 2013 r. do marca 2014 r. wraz z należnymi odsetkami w łącznej kwocie [...]zł oraz na ubezpieczenie zdrowotne za lipiec 2012 r., od lutego do marca 2013 r., od sierpnia 2013 r. do marca 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł, z powodu nie stwierdzenia całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., dalej: "u.s.u.s.") oraz z uwagi na brak podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. 3. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał na brak stałego źródła dochodu oraz fakt, iż działalność gospodarcza nie przyniosła nigdy dochodów a jedynie straty. Skarżący oświadczył, że toczy się wobec niego wiele postępowań egzekucyjnych, z których cześć została umorzona z uwagi na bezskuteczność egzekucji, gdyż nie posiada on żadnego majątku nieruchomego czy ruchomego. Ponadto zobowiązany podniósł, że wyrokiem Sądu Rejonowego został eksmitowany z mieszkania. Wskazał, że ma problemy ze wzrokiem oraz przepukliną. Podniósł, że matka, która jest w podeszłym wieku, przewlekle choruje i wymaga opieki drugiej osoby. 4. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. Inne utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2015r. 5. W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 09 grudnia 2015r. sygn. akt I SA/Bd 945/15 uchylił powyższą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 6. Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2015r. (postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016r.). W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne za zaległości wobec ZUS. Dalej organ wskazał, że co prawda Sąd wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] września 2014r. komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, jednak nie dotyczyło to składek ZUS. Wierzyciel ma obowiązek dochodzenia swoich należności niezależnie od stwierdzenia faktu, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez innych wierzycieli okazało się mało efektywne bądź nieskuteczne. Dlatego w ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W zakresie przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365 – dalej "rozporządzenie") organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że obecnie skarżący nie pracuje zarobkowo. Nie posiada dochodu i innych źródeł oraz nie pobiera zasiłku z urzędu pracy. Ze złożonego oświadczenia wynika, że jeden raz pobrał zasiłek z pomocy społecznej w wysokości [...] zł. ponosi stałe wydatki z tytułu kosztów związanych z leczeniem w kwocie [...]zł miesięcznie. Oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe podając jednocześnie matkę jako członka rodziny wspólnie zamieszkującą i gospodarującą. Organ wskazał, że ze złożonych informacji trudno ustalić rodzaj posiadanych przez skarżącego zobowiązań i wierzycieli. Na podstawie zeznań podatkowych PIT za lata 2013-2014 organ ustalił, że skarżący nie osiągnął żadnego dochodu. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ uznał, że w omawianym przypadku występuje przesłanka do umorzenia należności Zakładu na podstawie art. 28 ust. 3a pkt 1 u.s.u.s. Wskazał jednocześnie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względnie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie bez znaczenia zdaniem organu pozostaje fakt, że prowadząc działalność gospodarczą skarżący nie opłacił żadnej składki i nie dokonał ani jednej wpłaty. A także w trakcie postępowania nie ujawnił m.in. źródła swojego utrzymania oraz sytuacji rodzinnej. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Poza tym ewentualne umorzenie zadłużenia wobec ZUS stałoby w sprzeczności z zasadą równego traktowania wszystkich ubezpieczonych wyrażoną w art. 2a u.s.u.s. 7. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 dalej: "k.p.a.") polegające na pobieżnej ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów oraz niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, wskutek zebrania niekompletnego materiału dowodowego, w rezultacie zaakceptowania przez organ odwoławczy prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; art. 136 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, pomimo tego, iż dotychczas zgromadzony materiał dowodowy był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy; art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego omówienia materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie oraz wykładni zastosowanych przepisów prawa, a także oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, co poskutkowało wydaniem decyzji o nieprzekonującej treści; art. 28 ust. 3 u.s.u.s. poprzez Jego wadliwie zastosowanie i uznanie, że nie ma podstaw do umorzenia należności pieniężnych z powodu braku przesłanki całkowitej nieściągalności, podczas gdy okoliczność ta nie została wykazana przez organ orzekający w sprawie. 8. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 9. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 - dalej "p.p.s.a."), sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z ww. wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Ponadto w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Dokonana przez Sąd, według wskazanych na wstępie kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż skontrolowany akt narusza prawo. 10. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Stosownie do art. 28 ust. 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wyliczenie zawarte w art. 28 ust. 3 ww. ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z przepisu tego wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Podkreślenia wymaga, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust.1 powyższego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie ma obowiązku umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności. Przy ocenie decyzji ZUS należy zawsze brać pod uwagę, czy w wyniku egzekucji powstanie zagrożenie utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika. NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 345/06 podkreślił, że "(...) gdy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia należności w uzasadnionych wypadkach organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany był należycie wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowanie jej w sposób szczególny (...) Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa, nie jest bowiem zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym (...) norma prawna, która dopuszcza umorzenie należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, wobec permanentnie niezadowalającego stanu finansów ubezpieczeń społecznych, nie znalazłaby w praktyce ogóle zastosowania. Takie rozumienie byłoby natomiast sprzeczne ze społeczną funkcją omawianej instytucji prawne. Wskazać również należy, że przy wydawaniu rozporządzenia na podstawie upoważnienia zawartego w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. uwzględniono "ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych", jako sformułowane wytyczne dla tego aktu wykonawczego. Z tego powodu w § 3 ust. 1 rozporządzenia przewidziano możliwość umarzania składek pod warunkiem wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, bo pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny, w szczególności gdy zachodzą określone w pkt 1-3 przypadki. Obejmują one - jako przykładowe - 3 sytuacje, a wśród nich jak w pkt 1, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W tym miejscu wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w następstwie wydania przez tut. Sąd prawomocnego wyroku z dnia 09 grudnia 2015r. sygn. akt I SA/Bd 945/15. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Uznając, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne za zaległości wobec ZUS. Dalej organ wskazał, że co prawda Sąd wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] września 2014r. komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, jednak nie dotyczyło to składek ZUS. Wierzyciel ma obowiązek dochodzenia swoich należności niezależnie od stwierdzenia faktu, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez innych wierzycieli okazało się mało efektywne bądź nieskuteczne. Powyższe stanowisko jest dla Sądu całkowicie niezrozumiałe. Otóż w wyroku z dnia 09 grudnia 2015r. sygn. akt I SA/Bd 945/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na str. 6 wskazał "Sąd nie zgadza się z oceną organu co do niewystąpienia w analizowanej sprawie przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Przypomnieć wobec tego należy, że zgodnie z treścią tego przepisu, całkowita nieściągalność zachodzi gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ustalenie braku majątku może nastąpić alternatywnie, bądź to w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez naczelnika urzędu skarbowego lub przez komornika sądowego. W sytuacji stwierdzenia bezskuteczności egzekucji przez komornika sądowego, ( co w skutkach jest tożsame z brakiem majątku podlegającego egzekucji ), nie jest konieczne dla zastosowania tego przepisu, ponowne jej stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego. Organ wywodząc w ramach tej przesłanki, że "wszczęcie i formalne przeprowadzenie egzekucji oznacza w konsekwencji konieczność stwierdzenia jej bezskuteczności" nie dostrzega jednocześnie, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie komornika sądowego z dnia [...] września 2014 r., umarzające skierowane do majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne, wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji ( k. 74 akt administracyjnych ). W jego uzasadnieniu komornik stwierdził, że egzekucja z wszelkich składników majątku wskazanych przez wierzyciela we wniosku egzekucyjnym ( ruchomości, wynagrodzenia za racę, rachunków bankowych, innych wierzytelności – k. 54 akt administracyjnych ) oraz ustalona przez komornika w toku postępowania egzekucyjnego, okazała się bezskuteczna. Należy przy tym zwrócić również uwagę, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa poprawie, gdyż po wyjściu z zakładu karnego ma on trudności z podjęciem pracy, nie osiąga dochodu, na podstawie wyroku sądowego został eksmitowany z zajmowanego mieszkania, a ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego. Natomiast w złożonej skardze podał, że obecnie utrzymuje się z emerytury matki, pomagając jej jako jedyna bliska jej osoba w gospodarstwie domowym i nieustannie stara się podjąć jakąkolwiek pracę. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności, w tym umorzenie przez komornika sądowego postępowania egzekucyjnego oraz brak jakiegokolwiek majątku umożliwiającego skuteczną windykację należności prowadzi do wniosku, że w dacie orzekania przez organ, istniała ustawowa przesłanka całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Sąd dostrzega, że w aktach sprawy znajdują się również dokumenty świadczące o otwartych jeszcze postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych przez innych komorników sądowych. Jednakże sam fakt wszczęcia egzekucji, czy nawet podjęcie w jej toku określonych czynności egzekucyjnych nie oznacza, że postępowania te są prowadzone efektywnie, a stosowane środki egzekucyjne skuteczne. Tym bardziej, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazuje na tezę przeciwną, a ZUS nie uzasadnił w wydanej decyzji, że prowadzona przez komorników sądowych egzekucja jest skuteczna, bądź, że istnieje majątek, do którego można by skutecznie skierować egzekucję." Tak lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie nie wystąpienia przesłanki z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. które jest całkowicie sprzeczne z przywołanymi powyżej tezami Sądu jest niedopuszczalne, albowiem powoduje, że organ w sposób dowolny odrzuca wskazania zawarte w prawomocnym wyroku, którymi jest związany na mocy wyżej cytowanego art. 153 p.p.s.a. Podkreślenia również wymaga, że skarżący nadal pozostaje bez pracy oraz nie posiada żadnego majątku, a organ nie wykazał, że prowadzona z majątku skarżącego przez komorników sądowych egzekucja jest skuteczna bądź istnieje majątek do którego można by skutecznie skierować egzekucję. Ponadto wskazać również należy, że organ całkowicie milczeniem pominął wytyczne Sądu w zakresie rozważenia wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanki wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. W tym zakresie brak jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakiegokolwiek wywodu. Skarżący podnosił, że jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnego majątku. W tej sytuacji nie daje się obronić teza, że oczywiste jest, iż w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. W tej materii organ także nie poczynił jakichkolwiek rozważań, dlatego też nie wiadomo jakimi okolicznościami kierował się przyjmując, że nie zachodzi całkowita nieściągalność. W konsekwencji należy stwierdzić, że brak podstaw do zaakceptowania stanowiska organu o niewystąpieniu przesłanek z art. 28 ust.3 pkt 5 i 6 u.s.u.s., a przynajmniej organ nie wykazał ich braku. Powyższe ma zasadnicze znaczenie dla oceny, czy w sprawie występuje całkowita nieściągalność w rozumieniu przepisów o umarzaniu zaległych składek. Ustalenie, że występuje całkowita nieściągalność powoduje, iż organ obowiązany jest podać dlaczego odmawia udzielenia ulgi, pomimo tej szczególnej sytuacji skarżącej. Reasumując należy stwierdzić, że organ ponownie nie wykazał, iż w sprawie nie wystąpiła całkowita nieściągalność należności. Analiza akt sprawy i zaskarżonej decyzji wskazuje, iż ZUS nie wykonał należycie obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a., polegającego na zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Ponadto doszło do naruszenia art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wymogów tych decyzja organu nie spełnia, a naruszenie w tym zakresie przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto organ naruszył również art. 153 p.p.s.a. co było omówione powyżej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. [...]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło