I SA/Bd 52/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2012 r. 1) oddala skargę 2) zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego B. Ż. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zł tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy C. ustalił stronie wysokość podatku rolnego na 2012 r. w kwocie [...] zł. W złożonym odwołaniu skarżący podniósł, że decyzja jest błędna, złośliwie napisana i stanowi wyzysk polskiego chłopa. Wskazał, że przez ostatnie 6 lat panowały liczne klęski. Zaznaczył, że choruje z powodu ciężkiej pracy od 1969 r., a leczenie jest kosztowne. Wniósł o przywrócenie podatku rolnego z lat 2010-2011, ponieważ nie uzyskuje dochodu i nie ma pieniędzy na zapłatę podatku w obecnej wysokości. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że z danych widniejących w ewidencji gruntów i budynków wynika, że podatnik jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, położonego w miejscowości N. gm. C. Gospodarstwo rolne stanowią działki oznaczone numerami [...] i [...]. Działka nr [...] o pow. [...] ha stanowi użytek rolny w klasach gleboznawczych RIVa o pow. [...] ha, RIVb o pow. [...] ha, RV o pow. [...] ha. Natomiast działka nr [...] o pow. [...] ha stanowi użytek rolny w klasach gleboznawczych S-RIVa o pow. [...] ha, RIVa o pow. [...] ha, B-RIVa o pow. [...] ha, RIVb o pow. [...] ha, S-RIVb o pow. [...] ha, B-RIVb o pow. [...] ha, RV o pow. [...] ha oraz RVI o pow. [...] ha. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm., dalej: "u.p.r.") użytki rolne klasy V i VI o łącznej pow. 2,26 ha zostały zwolnione z podatku. Zgodnie z przelicznikami ustalonymi w tej ustawie, organ dokonał przeliczenia powierzchni użytków rolnych na hektary przeliczeniowe. W ten sposób wyliczył podstawę do ustalenia wysokości podatku na [...] ha przeliczeniowych. Na podstawie dokonanych obliczeń, przyjmując stawkę podatku wynoszącą 185,45 zł (średnia cena skupu żywca określona przez Prezesa GUS - 74,18 zł za 1 dt x 2,5 q), organ ustalił, że zasadnicza wysokość podatku winna wynosić [...] zł. Zgodnie z uchwałą Rady Gminy Choceń z dnia 28 listopada 2011 r. Nr XI/83/11 w sprawie wprowadzenia ulg w podatku rolnym, organ zastosował do ww. działek ulgę wynoszącą 63 %. W ten sposób ostatecznie ustalił wysokość zobowiązania w podatku rolnym na kwotę [...] zł. Odnosząc się do argumentów skarżącego, organ stwierdził, że obowiązek ponoszenia obciążeń w postaci podatku rolnego wynika z samego faktu posiadania nieruchomości sklasyfikowanej w ewidencji gruntów jako użytek rolny i jest niezależny od kwestii możliwości gospodarczego wykorzystania posiadanych nieruchomości. Dlatego też zarzut odnoszący się do braku możliwości uzyskiwania dochodów z posiadanej nieruchomości nie ma znaczenia w postępowaniu o ustalenie wymiaru podatku rolnego. Ponadto, trudna sytuacja materialna podatnika również nie powoduje zniesienia z obowiązku podatkowego w podatku rolnym. Obowiązek ten jest związany z własnością gruntu, powstaje z mocy prawa i nie zależy od sytuacji osobistej podatnika. W skardze strona nie zgodziła się z wydaną decyzją. Skarżący podniósł, że okoliczność występowania klęsk żywiołowych powinna mieć wpływ na wysokość podatku rolnego, albowiem w trakcie ich występowania przez ostatnie 7 lat gospodarstwo rolne ponosiło koszty przy jednoczesnym braku dochodu. Skarżący zaznaczył, że niskie zbiory z powodu suszy w ubiegłym roku powodują konieczność zaciągania kredytów na wznowienie produkcji. Z uwagi na powyższe okoliczności oraz zły stan zdrowia, strona wniosła o utrzymanie podatku rolnego w dotychczasowej wysokości sprzed podwyżek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 19 kwietnia 2013 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik, podtrzymując skargę, podniósł dodatkowo zarzut naruszenia art. 13c ust 1 ustawy o podatku rolnym oraz naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 aktualna publikacja Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej "p.p.s.a") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Kontrolę tę wykonują pod względem zgodności z prawem, jednakże nie posiadają uprawnień do dokonywania ustaleń faktycznych, stanowiących podstawy rozstrzygnięcia administracyjnego. Tak więc w następstwie wniesienia skargi, Sąd nie rozpatruje sprawy na nowo, jest natomiast związany ustaleniami organu administracyjnego, badając jedynie czy zostały one poczynione w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszystkich wymogów, przewidzianych przez przepisy prawa procesowego. Sąd podziela w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w wyroku z dnia 28 stycznia 2005 r., FSK 1457/2004 (niepubl.), iż sądy administracyjne nie zastępują organów administracyjnych w rozpoznawaniu spraw. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Stosownie do treści art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalności rolnicza. Natomiast przepis art. 3 ust. 1 powołanej ustawy wymienia podatników podatku rolnego, w tym m.in. osoby fizyczne, będące właścicielami gruntów. Z powołanych przepisów wynika majątkowy charakter podatku rolnego, którego wymiar związany jest jedynie z własnością bądź posiadaniem użytków rolnych. Jak wynika ze znajdującego się w aktach wypisu z ewidencji gruntów Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości N. gm. C. , w skład którego wchodzą działki oznaczone numerami [...] i [...]. Działka nr [...] o pow. [...] ha stanowi użytek rolny w klasach gleboznawczych RIVa-[...] ha, RIVb o pow. [...] ha, RV o pow.[...] ha. Natomiast działka nr [...] o pow. [...] ha stanowi użytek rolny w klasach gleboznawczych S-RIVa-[...] ha, RIVa-[...] ha, B-RIVa-[...] ha, RIVb-[...] ha, S-RIVb-[...] ha, B-RIVb-[...] ha, RV-[...] ha, RVI-[...] ha. Z ustaleń organu podatkowego nie wynika, aby grunty te znajdowały się w użytkowaniu bądź w posiadaniu samoistnym lub zależnym innych osób. Wobec powyższego na podstawie art. 3 ust. 5 u.p.r. obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu gruntu. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 ustawy użytki rolne klasy V i VI o łącznej powierzchni [...] ha zostały zwolnione z podatku. Ponadto organ podatkowy I instancji , zgodnie z uchwałą Gminy Choceń (Nr XI/83/11/z dnia 28 listopada 2011r.) prawidłowo zastosował do wymienionych działek ulgę wynoszącą 63%, ustalając w konsekwencji wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na kwotę [...] zł. Podnoszone przez Skarżącego zarzuty, dotyczące trudnej sytuacji finansowej, słabej jakości gleby, niskiej wydajności spowodowanej warunkami atmosferycznymi nie mogą być uwzględnione na gruncie przepisów podatkowych. Okoliczności te niewątpliwie ważne dla podatnika i dotkliwe, nie mają żadnego znaczenia dla kwestii ustalenia wysokości podatku rolnego, będącego podatkiem majątkowym, którego wymiar jest zależny od powierzchni posiadanej nieruchomości, a nie od tego czy grunt ten przynosi korzyści i w jaki sposób można go zagospodarować (por. wyrok. NSA z 14 września 2001 r. sygn. I SA/Gd 193/99 publ Lex nr 76072, wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2007r. sygn.. I Sa/Rz 675/2006, publ. LEX nr 947314). Obowiązek ponoszenia obciążeń podatkowych w postaci podatku rolnego wynika z samego faktu posiadania nieruchomości sklasyfikowanej w ewidencji gruntów jako użytek rolny i jest niezależny od kwestii możliwości gospodarczego wykorzystania posiadanych nieruchomości. Dlatego też zarzut podatnika odnoszący się do braku możliwości uzyskiwania dochodów z posiadanej opodatkowanej nieruchomości nie ma znaczenia w postępowaniu o ustalenie wymiaru podatku rolnego. Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 13c ust. 1 u.p.r. Zgodnie z powołanym przepisem w razie wystąpienia klęski żywiołowej, która spowodowała istotne szkody w budynkach, ziemiopłodach, inwentarzu żywym lub martwym albo w drzewostanie, przyznaje się podatnikom ulgi w podatku rolnym przez zaniechanie jego ustalania albo poboru w całości lub w części, w wysokości zależnej od rozmiarów strat spowodowanych klęską w gospodarstwie rolnym. Aby podatnik skorzystał z przedmiotowej ulgi powinien wystąpić z wnioskiem do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zaniechanie ustalania podatku rolnego albo jego poboru w całości lub w części. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 19 kwietnia 2013r. (stanowiącym uzupełnienie skargi) podnosi, że skarga na decyzję Wójta Gminy C. powinna być potraktowana przez organ II instancji jako wniosek złożony w trybie art. 13c u.p.r. Ponadto wskazuje, ze jeśli organ miał wątpliwości co do żądania strony powinien był wezwać ją do sprecyzowania żądania. W ocenie Sądu powyższe zarzuty są niezasadne. Organ odwoławczy prawidłowo odczytał treść odwołania. Mając zaś na uwadze podnoszoną przez podatnika trudną sytuacją materialną wskazał, że może on wystąpić z wnioskiem o umorzenie należności podatkowych na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej (str. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). W konsekwencji za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Wynikająca z art. 122 Ordynacji zasada prawdy obiektywnej polega na tym, że organ podatkowy ma obowiązek podjęcia z urzędu wszelkich działań, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej, aby w ten sposób odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów. W niniejszej sprawie z punktu widzenia podstaw matrialnoprawnych rozstrzygnięcia istotne było ustalenie na kim spoczywa obowiązek podatkowy oraz jaka jest podstawa opodatkowania. Ustalenia te zostały przez organ poczynione i udokumentowane w aktach sprawy. Podnieść jeszcze wypada, że w złożonej skardze na decyzję w przedmiocie wymiaru podatku podatnik wyraźnie wskazał, że nie zgadza się z wysokością podatku i prosi "by podatek rolny został jak przed podwyżką , po staremu". Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz par. 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 poz. 490). U. Wiśniewska T. Liwacz H. Adamczewska-Wasilewicz