I SA/Bd 520/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-12-11

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W sytuacji, gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą straty, nie posiada majątku z uwagi na zajęcie egzekucyjne, a jego dochody są ograniczone i przeznaczane na alimenty oraz koszty utrzymania lokalu, przy jednoczesnym wsparciu ze strony rodziny, należy uznać jego trudną sytuację materialną uzasadniającą zwolnienie od kosztów.
Stan faktyczny
D.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na stratną działalność gospodarczą, zajęcie majątku w postępowaniu egzekucyjnym, ograniczone dochody, obowiązek alimentacyjny oraz koszty utrzymania lokalu. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2004 r. do maja 2008 r. postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych I SA/Bd 520/09 UZASADNIENIE W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 9.386 zł D.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Motywując swój wniosek wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą w ograniczonym zakresie, która, jak wynika z bilansu, nie przynosi zysków lecz stratę. Wnioskujący wyjaśnił, że będący w jego władaniu towar został zajęty w toku postępowania egzekucyjnego. Z tej samej przyczyny skarżący nie może rozporządzać posiadanym majątkiem, w tym nieruchomościami zlokalizowanymi w miejscowości C. Opisując swoje możliwości płatnicze podał, że jego miesięczny dochód mieści się w granicach od 1200 do 1500 zł. Od grudnia ubiegłego roku na mocy ugody sądowej zobowiązał się płacić na rzecz córki rentę alimentacyjną w kwocie 1500 zł. Oszacował również, że pokrywa koszty utrzymania lokalu mieszkalnego w wysokości 500 zł miesięcznie. Zainteresowany z uwagi na złą sytuację ekonomiczną, w której się znalazł, zalega z płatnościami podatku od towarów i usług. W chwili obecnej korzysta ze wsparcia ze strony rodziców, którzy wspierają podatnika w zaspokojeniu podstawowych potrzeb bytowych. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy poczynić uwagi ogólnej natury, dotyczące kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a. Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jako, że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy, przyjmuje się, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podmioty te zazwyczaj pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone, pozwalając zaledwie na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb egzystencjalnych i skarżący nawet przy największym wysiłku nie może zdobyć środków wystarczających na opłacenie procesu. Tak więc, w rozpatrywanej sprawie stwierdzić trzeba, że podatnik wprawdzie prowadzi działalność gospodarczą, lecz nie przynosi ona dochodów, a jedynie stratę. Wnioskujący nie posiada także nieruchomości oraz zasobów pieniężnych, gdyż podlegają one zajęciu przez organ egzekucyjny. To oznacza, że skarżący udowodnił, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest w stanie opłacić chociażby wpisu sądowego, który wynosi 9.386 zł. Ponadto z wniosku wynika, że pomoc udzielana zainteresowanemu ze strony rodziny umożliwia zapewnienie mu bieżącej egzystencji. Podniesione więc argumenty wskazują na trudną sytuację ekonomiczną w jakiej znalazł się D.K. i z tego powodu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło