I SA/Bd 520/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-12-11
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W sytuacji, gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą straty, nie posiada majątku z uwagi na zajęcie egzekucyjne, a jego dochody są ograniczone i przeznaczane na alimenty oraz koszty utrzymania lokalu, przy jednoczesnym wsparciu ze strony rodziny, należy uznać jego trudną sytuację materialną uzasadniającą zwolnienie od kosztów.Stan faktyczny
D.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na stratną działalność gospodarczą, zajęcie majątku w postępowaniu egzekucyjnym, ograniczone dochody, obowiązek alimentacyjny oraz koszty utrzymania lokalu. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2004 r. do maja 2008 r. postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
I SA/Bd 520/09
UZASADNIENIE
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 9.386 zł D.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Motywując swój wniosek wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą w ograniczonym zakresie, która, jak wynika z bilansu, nie przynosi zysków lecz stratę. Wnioskujący wyjaśnił, że będący w jego władaniu towar został zajęty w toku postępowania egzekucyjnego. Z tej samej przyczyny skarżący nie może rozporządzać posiadanym majątkiem, w tym nieruchomościami zlokalizowanymi w miejscowości C. Opisując swoje możliwości płatnicze podał, że jego miesięczny dochód mieści się w granicach od 1200 do 1500 zł. Od grudnia ubiegłego roku na mocy ugody sądowej zobowiązał się płacić na rzecz córki rentę alimentacyjną w kwocie 1500 zł. Oszacował również, że pokrywa koszty utrzymania lokalu mieszkalnego w wysokości 500 zł miesięcznie. Zainteresowany z uwagi na złą sytuację ekonomiczną, w której się znalazł, zalega z płatnościami podatku od towarów i usług. W chwili obecnej korzysta ze wsparcia ze strony rodziców, którzy wspierają podatnika w zaspokojeniu podstawowych potrzeb bytowych.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy poczynić uwagi ogólnej natury, dotyczące kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a.
Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jako, że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy, przyjmuje się, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podmioty te zazwyczaj pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone, pozwalając zaledwie na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb egzystencjalnych i skarżący nawet przy największym wysiłku nie może zdobyć środków wystarczających na opłacenie procesu.
Tak więc, w rozpatrywanej sprawie stwierdzić trzeba, że podatnik wprawdzie prowadzi działalność gospodarczą, lecz nie przynosi ona dochodów, a jedynie stratę. Wnioskujący nie posiada także nieruchomości oraz zasobów pieniężnych, gdyż podlegają one zajęciu przez organ egzekucyjny. To oznacza, że skarżący udowodnił, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest w stanie opłacić chociażby wpisu sądowego, który wynosi 9.386 zł.
Ponadto z wniosku wynika, że pomoc udzielana zainteresowanemu ze strony rodziny umożliwia zapewnienie mu bieżącej egzystencji.
Podniesione więc argumenty wskazują na trudną sytuację ekonomiczną w jakiej znalazł się D.K. i z tego powodu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło