I SA/Bd 529/08
WyrokWSA w Bydgoszczy2008-11-18
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Izabela Najda-Ossowska, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o zwrot bezprawnie wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych, czy też sprawa ta powinna być rozstrzygnięta w drodze procesu cywilnego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwrot bezprawnie wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych. Umorzenie postępowania w tej sprawie przez organ odwoławczy jako bezprzedmiotowego, bez merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony, jest przedwczesne i narusza prawo procesowe. Właściwość sądu powszechnego dotyczy jedynie dochodzenia należności głównej, a nie kosztów egzekucyjnych.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. wniosła o zwrot bezprawnie wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący dopuszczalności egzekucji administracyjnej bez sądowego postępowania rozpoznawczego. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe i wskazując na drogę cywilną. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. i określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz M. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie żądania zwrotu bezprawnie wyegzekwowanego zobowiązania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz M. Sp. z o.o. w L.kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
I SA/Bd 529/08
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Nr [...] dotyczące umorzenia postępowania w sprawie żądania "zwrotu bezprawnie wyegzekwowanego zobowiązania bez istniejącego tytułu wykonawczego" zawartego w piśmie z dnia [...].
W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez wierzyciela – G. E. "E." Oddział w B., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. przeprowadził egzekucję
z majątku P.W. "M.-C." sp. z o.o. w L. O. w przedmiocie należności za nielegalny pobór energii elektrycznej. Postępowanie egzekucyjne zostało zakończone w dniu [...]., a wyegzekwowane należności oprócz kosztów egzekucyjnych zostały przekazane wierzycielowi.
Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2006 r.,
sygn. K 37/04, w którym Trybunał uznał, że egzekucja administracyjna opłat taryfowych za nielegalny pobór energii elektrycznej winna być poprzedzona sądowym postępowaniem rozpoznawczym, pismem z dnia [...] r. spółka wniosła
o zwrot bezprawnie wyegzekwowanego zobowiązania bez istniejącego tytułu egzekucyjnego.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...]r. powołując się na art. 64c § 7 i art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229,
poz. 1954 ze zm. ) - orzekł o zwrocie zobowiązanemu kosztów egzekucyjnych
w kwocie 2.240,60 zł pobranych w toku postępowania egzekucyjnego oraz obciążył ww. kosztami wierzyciela. Na powyższe postanowienie wierzyciel - Spółka Akcyjna "E." złożyła zażalenie, w którym podniosła, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i zakończone w dniu [...]. nie było bezprawne, gdyż Trybunał Konstytucyjny orzekł o konstytucyjności przepisu art. 57 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006r., Nr 89, poz. 625 ze zm.), co zdaniem wierzyciela oznacza, że ten wyrok Trybunału Konstytucyjnego może mieć znaczenie jedynie na przyszłość, tj. po dacie ogłoszenia
i nie ma wpływu na postępowania zakończone przed jego wydaniem.
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez wierzyciela, Dyrektor Izby Skarbowej w B. - postanowieniem z dnia [...] r. [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez zobowiązanego tj. Spółkę "M. – C.". Sąd rozpatrując skargę wyrokiem z dnia [...]. sygn. akt I SA/Bd 578/07 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że organ I instancji nie wydał postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek Spółki "M. – C." lecz z urzędu ponieważ obciążają one wierzyciela. Ponadto Sąd podkreślił, że ustawa
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wprowadza reguły, że koszty egzekucyjne ustalane są w formie postanowienia. Sąd wskazał, że organ egzekucyjny wydaje z urzędu postanowienie, jeżeli obciążają one wierzyciela. Organ zobowiązany jest wydać postanowienie na żądanie zobowiązanego, co jednak nie oznacza, że brak wniosku może być przeszkodą dla organu egzekucyjnego w ściągnięciu kosztów obciążających zobowiązanego bezpośrednio w trybie egzekucyjnym. Sąd stwierdził, że skoro postanowienie to nie jest obligatoryjne i nie ma wpływu na pobranie kosztów egzekucyjnych, to brak postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego nie może wykluczyć zwrotu zobowiązanemu uiszczonych kosztów w razie niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji. W podsumowaniu Sąd stwierdził, iż przywołany przez organ odwoławczy przepis art. 64c § 7 i § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może stanowić podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, że w zakresie ewentualnego zwrotu wyegzekwowanej od zobowiązanej spółki kwoty właściwa jest droga procesu cywilnego.
Skutkiem powyższego wyroku Sądu, było postanowienie z dnia [...]., Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w B., który uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W konsekwencji Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie żądania "zwrotu bezprawnie wyegzekwowanego zobowiązania bez istniejącego tytułu wykonawczego" zawartego w piśmie z dnia [...].
Na postanowienie to spółka "M.-C." złożyła zażalenie, w którym ponownie wskazała, iż w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2006r. sygn. akt K 37/04 prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do niej było niedopuszczalne, a zwrot wyegzekwowanej kwoty powinien nastąpić niezwłocznie. Zdaniem strony organy administracyjne nie powinny w tej sytuacji oczekiwać na rozstrzygnięcie sądu cywilnego. Wskazano, iż w sprawie nigdy nie toczyło się postępowanie karne dotyczące zarzutu nielegalnego poboru energii elektrycznej,
a wyliczenia Z. E. są całkowicie dowolne i nieuzasadnione.
Rozpatrując złożony środek odwoławczy Dyrektor Izby Skarbowej wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] utrzymał
w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż postanowienie stanowiące przedmiot niniejszego postępowania zapadło
w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy "zwrotu bezprawnie wyegzekwowanego zobowiązania bez istniejącego tytułu wykonawczego" zawartego w piśmie z dnia
[...]. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż organ egzekucyjny nie jest właściwym adresatem żądania zwrotu wyegzekwowanych w toku postępowania kwot, bowiem egzekucja prowadzona była na wniosek wierzyciela, którym była G. E. "E." SA. Dochodzona kwota, wskazana w tytule wykonawczym wyegzekwowana od zobowiązanej spółki została przekazana na rzecz wierzyciela. Podkreślono, że postępowanie egzekucyjne zakończyło się [...]. W toku tego postępowania zobowiązana spółka korzystała ze środków prawnych na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie doprowadzając do skutecznego zakwestionowania tytułu wykonawczego. Organ odwoławczy podkreślił, iż żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji nie umożliwia "zwrotu bezprawnie wyegzekwowanego zobowiązania bez istniejącego tytułu egzekucyjnego". Organ egzekucyjny prowadził egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego, prawidłowo wystawionego przez wierzyciela na należność, której egzekucja administracyjna była dopuszczalna.
Wskazano, że o ewentualnych rozliczeniach pieniężnych między organem egzekucyjnym a zobowiązanym stanowi jedynie art. 64c § 3 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl tego przepisu, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te wraz
z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.
Odnosząc się do powołanego przez skarżącą spółkę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2006 r., wskazano, że został on wydany w czasie kiedy egzekucja przeciwko spółce została już zakończona. W tej sytuacji brak jest nawet podstaw do zwrotu kosztów egzekucyjnych, pobranych w ocenie organu odwoławczego w toku prawidłowo wszczętego i prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a wnioskodawca żąda zwrotu od organu egzekucyjnego całej wyegzekwowanej kwoty (należności wraz z kosztami egzekucyjnymi).
Konkludując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż administracyjny organ egzekucyjny, jako działający na zlecenie uprawnionego wierzyciela nie może być adresatem żądania zwrotu bezprawnie wyegzekwowanego zobowiązania bez tytułu wykonawczego, ponieważ ten tytuł istniał i jest w aktach sprawy. Skarżąca spółka nie dowiodła, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, co mogłoby być podstawą do dokonania przez organ egzekucyjny zwrotu kosztów egzekucyjnych.
W uzasadnieniu postanowienia przywołano również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 578/07, w którym Sąd stwierdził, że w zakresie zwrotu wyegzekwowanej od skarżącego kwoty [...] zł właściwa jest droga procesu cywilnego. Odnosząc się do argumentów zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził , iż organ nie oczekuje na rozstrzygnięcie sądu cywilnego, a jedynie wskazuje drogę, na której skarżący może wykazać, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Jest to tym bardziej uzasadnione, że w zażaleniu powołuje szereg okoliczności, iż wyegzekwowaną należność wyliczono całkowicie dowolnie oraz w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami. Zdaniem organu II instancji niewystarczające jest powołanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który zapadł już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Dopiero wykazanie, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji na podstawie wskazanego na wstępie tytułu wykonawczego było bezprawne, spowoduje zwrot kosztów egzekucyjnych w trybie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i obciążenie nimi z urzędu wierzyciela, jednakże tej okoliczności skarżąca nie wykazała.
Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w aktach sprawy jest dowód doręczenia postanowienia z dnia [...]r. Nr [...] na adres pełnomocnika.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej postępowanie egzekucyjne przeprowadzone było prawidłowo w związku z czym brak jest podstaw do zwrotu uiszczonych kosztów egzekucyjnych i obciążenia nimi z urzędu wierzyciela. Natomiast wniosek o zwrot wyegzekwowanych kwot został już zwrócony wnioskodawcy ze wskazaniem drogi sądowej - zatem postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Powyższe rozstrzygnięcie z dnia [...]r. Dyrektora Izby Skarbowej zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 10 § 1 i art. 138 § 2 Kpa.
W uzasadnieniu podniesiono, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny wyegzekwował należność bez tytułu wykonawczego. W opinii strony stanowiska organów I i II instancji na temat zasadności lub nie samego świadczenia, które było przedmiotem egzekucji, są błędne. Do konstytucyjnych podstaw każdego państwa należy możliwość ściągania należności w drodze przymusowej egzekucji, tylko na podstawie tytułu wykonawczego, a nie samego przekonania, że pewna należność jest uzasadniona.
Podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego był tytuł wykonawczy wystawiony przez E. SA. W toku egzekucji wyegzekwowano sporną należność z rachunku bankowego P.W."M-C." Sp. z o.o. W sprawie nigdy nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie sądowe. E. S.A. nie złożyła zawiadomienia o przestępstwie, wobec czego nie ma nawet wyroku sądu karnego potwierdzającego zarzut nielegalnego poboru energii elektrycznej. Sprawę skierowano do postępowania egzekucyjnego opierając się na jednostronnych wyliczeniach, sprzecznych z zapisami umowy o dostawie energii elektrycznej i Taryfą energii elektrycznej, spornych co do zasady, jak i co do wysokości. Zdaniem skarżącej prowadzona na tej podstawie egzekucja była niedopuszczalna, a więc i koszty egzekucji były nienależnie ściągnięte.
Wynika to wprost z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie bowiem z przepisem art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Podniesiono w skardze, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2006r. Sygn. Akt K 37/04 oraz stanowiskiem Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z [....]r. tylko prawomocny wyrok sądu powszechnego (cywilnego) potwierdzający zarzut nielegalnego poboru energii elektrycznej i ustalający kwotę należnej z tego tytułu opłaty może być podstawą do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. W ocenie strony skarżącej jest absolutnie pewne, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w 2004r. było niedopuszczalne, rażąco naruszało przepisy ustawy prawa energetycznego, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a przede wszystkim przepisy Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy pismach z dnia [...]r. skarżący przedstawił argumenty przemawiające w jego ocenie za uznaniem, iż sposób wyliczenia zobowiązań względem E. S.A. był wadliwy. Przedstawił też okoliczności "upozorowania rzekomego nielegalnego poboru energii". Jednocześnie dla poparcia argumentacji w zakresie zastosowania
w sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2006r. Sygn. akt K 37/04 przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych oraz postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. nr [...]
Dyrektor Izby Skarbowej w B. ustosunkował się do powyższych argumentów pismem z dnia [...]r., w którym podtrzymał wcześniejsze stanowisko i podkreślił, iż postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, a organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...]. strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko i argumentację, kwestionując zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. narusza prawo procesowe w stopniu, który nakazuje wyeliminować te postanowienia z obrotu prawnego.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, którym umorzono postępowanie
- z uwagi na jego bezprzedmiotowość - w sprawie żądania zwrotu bezprawnie wyegzekwowanego zobowiązania bez istniejącego tytułu egzekucyjnego, które to żądanie zawarto w piśmie spółki z dnia [...] r.
Na podstawie art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym (Dz.U. z 2005 Nr 229 poz. 1954 ze zm.)
w postępowaniu tym obowiązuje zasada odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucyjne. Z art. 64c § 3 tej ustawy wynika jednak, że zobowiązanego nie obciążają koszty egzekucyjne, gdy spowodowane one zostały niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Wówczas uiszczone przez zobowiązanego należności z tytułu kosztów, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi. Koszty te będą obciążały wierzyciela albo organ egzekucyjny, w zależności od tego, który z tych podmiotów postępowania spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji.
Bezsporne w sprawie jest, że skarżąca spółka pismem z dnia [...]r. wystąpiła do organu egzekucyjnego o zwrot kwoty [...] zł z tytułu bezprawnie wyegzekwowanej należności na rzecz G. E. "E." S.A. Oddział
w B. (obecnie E. S.A. w P. Oddział w B.).
W powyższej sprawie wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Bydgoszczy w wyroku sygn. akt I SA/Bd 578/07. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd stwierdził, że art. 64c § 7 i § 8 ustawy o postępowania egzekucyjnym
w administracyjnym nie może stanowić podstawy prawnej wydanego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił także, iż organ I instancji nie wydał postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego, lecz
z urzędu, ponieważ obciążył nimi wierzyciela.
Należy stwierdzić, że tym samym organ nie załatwił wniosku strony z dnia [...]r. w części, w której dotyczy żądania zwrotu kosztów egzekucyjnych.
Zgodnie z art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Żądanie zobowiązanego, o którym mowa wyżej, nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku - od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 8).
Istotne dla oceny obecnie zaskarżonego rozstrzygnięcia jest stwierdzenie
w wyżej wymienionym wyroku Sądu, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało zakończone w dniu [...] r. Z akt sprawy nie wynika, aby po jego zakończeniu skarżący został powiadomiony o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. W rezultacie wskazany 14-dniowy termin z art. 64c § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ogóle nie rozpocząłby biegu.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że istotna jest obecnie ponowna ocena - z uwzględnieniem działania organów po wydaniu ww. wyroku – czy i kiedy, w jakiej dacie należy przyjąć, że skarżący został zawiadomiony o ustaleniu wysokości kosztów egzekucyjnych. Pokreślić należy, iż brak zawiadomienia o kosztach egzekucyjnych mógłby prowadzić w konsekwencji do faktycznego pozbawienia strony złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, bowiem nie rozpoczyna się bieg 14-dniowego terminu z art. 64c § 8. Sąd zauważa, także, iż podanie
w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego kwoty kosztów egzekucyjnych – zawiadomienie z dnia [...] r. (doręczone w dniu [...] r.) - nie jest powiadomieniem, o którym mowa w art. 64c § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi bowiem o powiadomieniu zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych, a koszty wskazane w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego nie były jeszcze kosztami pobranymi, a ponadto są to koszty związane z zastosowaniem danego środka egzekucyjnego, a nie całego postępowania. Wprawdzie w sprawie brak formalnego zawiadomienia o kosztach pobranych - na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 9 października 2007 r. - to jednak należy zauważyć, że niewydanie sformalizowanego zawiadomienia o kosztach nie może działać na niekorzyść zobowiązanej spółki. Mając na uwadze powyższe oraz kierując się zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 8 i art. 9 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy przyjąć, że uzasadnienie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. (doręczone
w dnu [...] r.) zawiera kwotę kosztów – [...] zł, w tym wskazuje opłatę manipulacyjną – [...] zł oraz opłatę za zajęcie rachunku bankowego – [...] zł.,
a tym samym należy potraktować je także jako zawiadomienie o wysokości pobranych kosztów. O ile zatem w sprawie nie było innego, formalnego zawiadomienia – w tym po wydaniu ww. wyroku - należałoby przyjąć, że wraz z doręczeniem tego postanowienia
z dnia [...]. biegł 14-dniowy termin z art. 67c § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym za niezasadny należy uznać zwrot
w dniu [...] r. pisma stronie skarżącej z dnia [...] r. w tej części, w której dotyczył żądania zwrotu kosztów egzekucyjnych. W konsekwencji datę [...] r. – datę doręczenia powyższego postanowienia – należałoby przyjąć za datę zawiadomienia o kosztach. W tej dacie organ posiadał już wniosek strony skarżącej o zwrot kosztów z art. 64c § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – jest to wniosek z dnia [...] r. Wniosek ten nie został załatwiony. Postanowienie organu z dnia [...] r. zostało bowiem wydane z urzędu, co podkreślił Sąd w ww. wyroku.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wniosek dnia [...]. nie powinien był być zwrócony przez organ (co nastąpiło pismem z dnia [...].), lecz podlegał załatwieniu w przedmiocie żądania zwrotu kosztów egzekucyjnych. Wniosek z dnia [...] r. wymaga zatem merytorycznego rozpatrzenia. Nie ma zatem podstaw do umorzenia postępowania prowadzonego z urzędu bez uprzedniego rozpatrzenia wniosku strony z dnia [...] r. Umorzenie takie jest przedwczesne, bowiem sposób rozpatrzenia wniosku strony w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, może mieć ewentualny wpływ na sposób rozstrzygnięcia o kosztach z urzędu.
Ponadto Sąd zauważa, iż biorąc pod uwagę całość uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 października 2007 r., należy pogląd o możliwości dochodzenia przez stronę skarżącą należności w procesie cywilnym odnosić do żądania, które nie obejmuje kosztów egzekucyjnych. Powoływana w uzasadnieniu kwota [...] zł została przywołana wobec takiej wartości przedmiotu sporu wskazanej przez stronę skarżącą. Nie oznacza to jednak, iż zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych w postępowaniu egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie strona powinna dochodzić przed sądem powszechnym. To organ egzekucyjny jest obowiązany rozstrzygnąć w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, natomiast
w części dotyczącej dochodzenia należności za nielegalny pobór energii wraz
z odsetkami właściwy jest sąd powszechny.
W konsekwencji raz jeszcze podkreślić trzeba, iż organ obowiązany jest wydać postanowienie, w którym orzekając o kosztach na żądanie strony skarżącej rozstrzygnie, czy wniosek z dnia [...] r. jest zasadny, czy też wniosek ten jest niezasadny. Istnieje przedmiot postępowania w postaci żądania zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego. W konkluzji należy uznać, iż organ winien uczynić przedmiotem rozpoznania żądanie zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego, a nie uchylać się od merytorycznego załatwienia sprawy odsyłając stronę skarżącą w tym przedmiocie (żądania zwrotu kosztów egzekucyjnych) do sądu powszechnego
i umarzać postępowanie prowadzone z urzędu przed uprzednim załatwieniem tego wniosku.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji orzeczono jak
w sentencji. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
I. Najda – Ossowska H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło