I SA/Bd 53/08

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-03-18

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Pomimo deklarowanego niskiego dochodu i trudnej sytuacji materialnej, przedłożone dokumenty (dotyczące własności dwóch lokali mieszkalnych) budziły wątpliwości co do rzetelności oświadczenia o stanie majątkowym i nie potwierdzały braku możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
E.M. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania. Wraz ze skargą złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną (bezrobotna, na utrzymaniu syna, dochód 1000 zł miesięcznie). Referendarz sądowy uznał, że przedłożone dokumenty (dotyczące własności dwóch lokali mieszkalnych) budzą wątpliwości co do rzetelności oświadczenia i nie potwierdzają braku możliwości poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 53/08 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. I SA/Bd 53/08 UZASADNIENIE Wraz ze skargą na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. E.M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Udokumentowała, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, która pozostaje na utrzymaniu syna i w zamian za sprawowaną opiekę nad wnukiem uzyskuje miesięcznie 1000 zł. Środki te przeznacza na bieżące utrzymanie oraz spłatę kredytu. Zainteresowana przedłożyła tytuły wykonawcze z dnia [...] 2006 r. oraz [...] 2006 r. wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w T. Oświadczyła, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, partycypując w ½ części kosztów utrzymania mieszkania. Przedłożyła dokument potwierdzający zakup energii elektrycznej wystawiony dla E.R.na adres ul. O. [...] w T., oraz potwierdzający nabycie gazu dla lokalu położonego w T. przy ul. W.[...]. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Prawo pomocy ma na celu wsparcie w dochodzeniu swoich praw przed sądem jednostek znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. W związku z faktem, iż przyznanie prawa pomocy jest stosowane na zasadzie wyjątku od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie ( art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), jego przyznanie jest uzależnione od spełnienia przewidzianych ustawą przesłanek. Jak stanowi art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje w sytuacji, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nadto art.255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte w formularzu PPF okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów oraz stanu rodzinnego. Zawarte w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. określenie " osoba wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Rozwiązanie takie związane jest z okolicznością, że wnioskodawca jest najbardziej zainteresowany w przyznaniu prawa pomocy i dlatego powinien podejmować wszelkie działania w celu udokumentowania swej trudnej sytuacji materialnej. W ocenie referendarza skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy, albowiem niektóre deklarowane przez nią okoliczności dotyczące złej sytuacji materialnej, w której się znajduje, budzą wątpliwości i nie zostały wyjaśnione. Natomiast działanie referendarza mające swe oparcie w art.255 p.p.s.a. zmierzało do dokładnego zbadania rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych E.M. tj. okoliczności mających znaczenie dla rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na budzące wątpliwość co do rzetelności złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie zawarte w punkcie 7.1 formularza PPF , bowiem z przedłożonych rachunków za zakup energii elektrycznej ( K- 23) i gazu (K-23a) wynika, że jest właścicielem dwóch lokali mieszkalnych przy ul. O.[...] oraz ul.W.[...] . Nadto na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w 2006 roku nie można stwierdzić, iż skarżąca posiada w chwili obecnej zobowiązania wobec Dyrektora Izby Celnej w T.. Tym bardziej nie potwierdza tego oświadczenie o wydaniu w dniu [...] 2002 r. decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej ustalenia faktyczne, jak i okoliczność, że skarżąca posiada miesięczny dochód w kwocie 1000 zł uznano, iż nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania ciąży na wnoszącej skargę obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł ( § 2 ust.5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 221, poz.2193 ze zm.) Jest zasadą, że do wniosku strony można przychylić się tylko wówczas, gdy przedstawi ona swoją sytuację majątkową oraz rodzinną w sposób wyczerpujący, logiczny i wiarygodny. W niniejszej sprawie skarżąca nie spełnił tego warunku. Skoro zaś w przedmiocie prawa pomocy nie można rozstrzygać na zasadzie dowolności i przypuszczeń, konsekwencją jest odmowa jego przyznania. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło