I SA/Bd 537/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 września 2009 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozostawił bez rozpatrzenia wniosek K. Z. z dnia [...]r. (wpływ do ZUS w dniu [...]r.) o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności. W uzasadnieniu organ powołał się na następujący stan faktyczny sprawy: w dniu [...]r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu odsetek za zwłokę naliczonych od nieopłaconych składek oraz rozłożenie należności głównej na raty w uzasadnieniu powołując się na trudną sytuacje finansową. Po rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności w łącznej kwocie 52.129,20 zł. Powyższa decyzja, zawierająca pouczenie o możliwości zwrócenia się do Prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, została doręczona stronie w dniu 13 maja 2009r. Pismo o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zadłużenia z tytułu składek skarżąca złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w dniu [...]r. Termin 14 dni na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, minął w dniu [...]r. Tym samym skarżąca uchybiła terminowi wskazanemu w decyzji z dnia [...]r. Na postanowienie Prezesa ZUS z dnia [...]r. skarżąca pismem z dnia [...]r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o umorzenie odsetek za zwłokę wraz z kosztami upomnienia i dodatkową opłatą. Ponadto zadeklarowała spłatę zaległych składek w ratach. Potwierdziła, że przekazała na poczet długu wobec ZUS środki ze sprzedaży samochodu oraz środki uzyskane z egzekucji. Skarżąca wskazała także, że jedynym jej majątkiem jest dom jednorodzinny o pow. 70 m2, w którym mieszka wraz z chorym na schizofrenię synem i sparaliżowanym mężem. Podała, ze dochody jej i męża wynoszą łącznie 1.700 zł netto miesięcznie. Podkreśliła, że nie może podjąć zatrudnienie, gdyż sprawuje całodobową opiekę nad mężem. Zaznaczyła, że cierpi na nadciśnienie i zwyrodnienie kręgosłupa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podkreślił, że skarżąca uchybiała 14-dniowemu terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i z tego powodu Prezes ZUS postanowił o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. dokonania umorzenia należności. Przede wszystkim powiedzieć trzeba, że niniejsza sprawa nie może być rozpatrzona w zakresie merytorycznym, tzn. pod względem zgodności z prawem decyzji odmawiającej umorzenia, gdyż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po terminie. Zgodnie z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz. 74) od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z art. 129 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu [...]r. Wniosek w świetle powołanych przepisów winien być więc złożony w dniu [...]r. Przedmiotowy wniosek, noszący datę [...]r., został zaś złożony w dniu [...]r. Świadczą o tym w sposób bezsporny daty pieczęci zamieszczonych przez organ na rzeczonym wniosku oraz załącznikach doń dołączonych. Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dwudniowym opóźnieniem, obligowało organ do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. o przekroczeniu terminu do złożenia wniosku. Przywołany przepis stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (w tym przypadku wniosku). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Końcowo zauważyć wypada, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być złożony w każdym czasie, o ile zaszła zmiana w stanie faktycznym dotyczącym wnioskodawcy, w jego sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej, w stosunku do stanu przedstawionego w poprzednim postępowaniu odnoszącym się do umorzenia należności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującymi przepisami, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.